تهران، تنها خوشه نوآوری است که متقاضی پیشرو آن، کماکان یک فرد است؛ نه دانشگاه یا بنگاه اقتصادی

ساختار تولید علم در خوشه تهران به‌شدت دانشگاه‌محور است. دانشگاه تهران، آزاد و علم و صنعت در صدر نهاد‌های منتشرکننده مقاله قرار دارند. اما در اظهارنامه‌های PCT، بنگاه‌های بزرگ تحقیق‌وتوسعه محور در فعالیت اختراعی حضور جدی ندارد که نشانه‌ای از نقش ضعیف بنگاه در تبدیل علم به فناوری و بازار است.

به گزارش مجله خبری نگار، میترا امین‌لو، رئیس گروه مدیریت دانش و تجاری‌سازی علم و نوآوری، مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور در تحلیلی برای فرهیختگان نوشت:

تهران تنها خوشه‌ای است که در چند سال اخیر متقاضی پیشرو آن یک فرد است و نه یک شخصیت حقوقی (دانشگاه یا بنگاه) و این مورد در هیچ خوشه‌ای تکرار نشده است!

تجربه نینگ‌ده و دژون نشان می‌دهد یک شرکت تحقیق‌وتوسعه‌محور می‌تواند هم‌زمان مسئله پژوهشی تعریف کند، اختراع تولید کند، زنجیره تأمین بسازد و فناوری را به مقیاس صنعتی برساند.

ورود به لایه سیاست‌های مرتبط با طرف تقاضا امروز بیش از هر زمان دیگری از الزامات اکوسیستم نوآوری ایران است؛ لذا سیاست نوآوری نیز باید از تمرکز تاریخی بر عرضه، دانشگاه، پارک، مرکز رشد و صندوق به سمت بازارسازی برای نوآوری حرکت کند.

برای ایران شاید سیاست مناسب، شناسایی چند کانون تخصصی بر اساس مزیت‌های واقعی باشد؛ برای مثال در اصفهان، مشهد، تبریز یا شیراز. این کانون‌ها نباید کپی تهران باشند. خوشه زمانی شکل می‌گیرد که یک جرم بحرانی واقعی از علم، صنعت، نیروی انسانی، شرکت و سرمایه در یک جغرافیا وجود داشته باشد.

سؤال اصلی سیاست‌گذار نباید فقط این باشد که چطور تهران را از رتبه ۶۵ به مثلاً ۵۰ برسانیم؟ پرسش مهم‌تر این است که چه تعداد یافته پژوهشی به فناوری تبدیل می‌شوند، چند فناوری دارای راهبرد دارایی فکری و بازار می‌شوند، چه میزان سرمایه جذب می‌کنند و چند شرکت می‌توانند به مقیاس برسند؟

مهم‌ترین تلنگر گزارش ۲۰۲۶ برای ایران این است که مسئله ما کمبود اجزای نوآوری نیست؛ مسئله، کیفیت اتصال آنهاست. آینده تهران و دیگر کانون‌های نوآوری ایران بیش از هر چیز به این بستگی دارد که آیا می‌توانیم فاصله میان آنچه می‌دانیم و آنچه از دانسته‌هایمان ارزش می‌سازیم، کوتاه‌تر کنیم.

تهران، تنها خوشه نوآوری است که متقاضی پیشرو آن، کماکان یک فرد است؛ نه دانشگاه یا بنگاه اقتصادی