هشدار صریح لاوروف به ایروان؛ ارمنستان در لبه پرتگاه خروج از اوراسیا

به گزارش مجله خبری نگار، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در اظهاراتی صریح و هشدارآمیز نسبت به تغییر جهت‌گیری‌های دیپلماتیک دولت ارمنستان واکنش نشان داد.

وی با ابراز نگرانی از تلاش‌های فزاینده بروکسل برای نفوذ در قفقاز جنوبی، اعلام کرد که اتحادیه اروپا در حال کشاندن ارمنستان به مدار سیاسی و امنیتی خود است؛ اقدامی که به گفته وی، می‌تواند منجر به سلب تمامی امتیازات و ترجیحات اقتصادی این کشور در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا شود.

تلاش غرب برای گسست پیوند‌های استراتژیک در قفقاز

لاوروف تأکید کرد که اگرچه پیوند‌های میان روسیه و ارمنستان همچنان دارای ماهیت متحدانه و نزدیک است، اما عبور از چالش‌های فعلی کار آسانی نخواهد بود.

وی در این خصوص تصریح کرد: «ما با ارمنستان روابط نزدیکی داریم که بر پایه اتحاد بنا شده است، اما همزمان باید پذیرفت که این روابط اکنون دوران دشواری را سپری می‌کند.»

وزیر خارجه روسیه با متهم کردن کشور‌های غربی به دخالت در امور داخلی کشور‌های عضو همسود (CIS)، مدعی شد که غرب به دنبال آن است تا ارمنستان را نیز همانند برخی دیگر از اعضای این اتحادیه، به ابزاری برای تأمین منافع خود تبدیل کند.

لاوروف هشدار داد که هدف نهایی این فشارها، «گسستن پیوند‌های سودمند اقتصادی، تجاری و سرمایه‌گذاری ارمنستان با شرکای خود در اتحادیه اقتصادی اوراسیا و جامعه کشور‌های مستقل مشترک‌المنافع» است.

غیبت معنادار پاشینیان در اجلاس سران اوراسیا

بخش دیگری از سخنان لاوروف به موضوع نشست آتی سران اتحادیه اقتصادی اوراسیا در قزاقستان اختصاص داشت.

وی فاش کرد که نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، در این نشست کلیدی که قرار است اواخر ماه جاری میلادی (مه ۲۰۲۶) برگزار شود، حضور نخواهد یافت.

به گفته لاوروف، مقامات ارمنستان اعلام کرده‌اند که پاشینیان به دلیل اشتغال به امور مرتبط با انتخابات پارلمانی (۷ ژوئن)، قادر به همراهی سران در این اجلاس نیست.

لاوروف با ابراز تأسف از این تصمیم، خاطرنشان کرد: «اجلاس قزاقستان می‌توانست فرصت بسیار مناسبی برای بحث و تبادل نظر درباره روابط دوجانبه مسکو و ایروان فراهم کند. مایه تأسف است که این امکان از دست رفت، چرا که اکنون مسائل و پرسش‌های بسیاری در روابط ما وجود دارد که همچنان معلق مانده و نیاز به شفاف‌سازی در سطوح عالی دارد.»

پاسخ پاشینیان؛ سیاست موازنه یا حرکت به سوی غرب؟

در سوی مقابل، نیکول پاشینیان در آخرین نشست خبری خود با خبرنگاران، تلاش کرد تا ابعاد ژئوپلیتیک تنش‌های اخیر را کم‌اهمیت جلوه دهد.

وی با رد ادعا‌های مطرح شده مبنی بر تغییر جهت‌گیری راهبردی کشورش، تأکید کرد که انتخابات پیش‌روی ارمنستان فاقد هرگونه زیرمتن یا پیام ژئوپلیتیک خاصی است.

نخست‌وزیر ارمنستان در دفاع از عملکرد دولت خود گفت: «ارمنستان سیاست موازنه و ایجاد تعادل را در پیش گرفته است. در سیاست خارجی ما هیچ‌گونه توطئه یا اقدامی علیه هیچ طرفی، از جمله روسیه، وجود ندارد.»

پاشینیان با اشاره به نفوذ خود در ساختار‌های اتحادیه اقتصادی اوراسیا، مدعی شد که حضور ارمنستان برای بقای این اتحادیه ضروری است.

وی در این باره افزود: «اگر من سیاستی علیه اتحادیه اوراسیا را دنبال می‌کردم، این سازمان امروز در وضعیت فلج قرار می‌داشت؛ چرا که تمامی تصمیمات در آنجا بر اساس اجماع اتخاذ می‌شود و هیچ مصوبه‌ای بدون موافقت ارمنستان قابل اجرا نیست.»

چالش‌های اقتصادی؛ بهای سنگین طلاق از روسیه

با وجود اظهارات پاشینیان درباره سیاست موازنه، ناظران سیاسی بر این باورند که ایروان با چالش‌های بزرگی روبروست. وابستگی شدید ارمنستان به انرژی، بازار مصرف و سرمایه گذاری‌های روسیه، به ویژه در بخش‌های استراتژیک، باعث شده که هرگونه چرخش به سمت غرب با هزینه‌های گزاف اقتصادی همراه باشد.

سخنان لاوروف درباره «از دست رفتن امتیازات»، مستقیماً به تعرفه‌های ترجیحی گاز، دسترسی به بازار‌های صادراتی محصولات کشاورزی و امنیت انرژی ارمنستان اشاره دارد که در صورت تداوم تنش‌ها، مسکو ممکن است در آنها بازنگری کند.

از سوی دیگر، حضور ناظران اروپایی در مرز‌های ارمنستان و افزایش همکاری‌های نظامی با کشور‌هایی نظیر فرانسه، خشم کرملین را برانگیخته است. روسیه معتقد است که حضور بازیگران فرامنطقه‌ای نه تنها به امنیت قفقاز کمکی نمی‌کند، بلکه این منطقه را به صحنه جدیدی از رویارویی ناتو و مسکو تبدیل خواهد کرد.

انتخابات ۷ ژوئن؛ نقطه‌عطفی در تاریخ معاصر ارمنستان

با نزدیک شدن به زمان انتخابات پارلمانی، فضای سیاسی در ایروان به شدت قطبی شده است. اپوزیسیون ارمنستان با تکیه بر هشدار‌های مسکو، دولت پاشینیان را به ماجراجویی خطرناک و بازی با امنیت ملی متهم می‌کند. در مقابل، تیم حکومتی پاشینیان تلاش دارد تا با وعده همگرایی با اروپا و دریافت حمایت‌های مالی و سیاسی از غرب، پایگاه رأی خود را حفظ کند.

در نهایت، نتایج اجلاس آتی در قزاقستان و به دنبال آن، خروجی صندوق‌های رأی در ماه ژوئن، مشخص خواهد کرد که آیا ارمنستان همچنان به عنوان متحد استراتژیک روسیه در قفقاز باقی خواهد ماند یا اینکه همانند اوکراین و گرجستان، مسیر پرمخاطره و هزینه‌برِ خروج از مدار نفوذ کرملین را به طور رسمی کلید خواهد زد.

هشدار‌های لاوروف نشان می‌دهد که مسکو دیگر به لفاظی‌های دیپلماتیک ایروان اعتماد ندارد و منتظر اقدامات عملی برای اثبات وفاداری است.