محققان روشی انقلابی برای پیش‌بینی آلزایمر دهه‌ها قبل از بروز آن ابداع کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، این یافته‌ها که در مجله Nature Medicine منتشر شده است، دریچه‌ای به سوی تغییر الگو در نحوه درمان این بیماری که میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد، می‌گشاید.

این مطالعه که توسط دکتر سوزان شیندلر از گروه مغز و اعصاب دانشگاه واشنگتن رهبری می‌شد، بر اندازه‌گیری یک پروتئین خاص در پلاسمای خون به نام p-tau۲۱۷ متکی بود. این همان پروتئینی است که در حال حاضر برای تشخیص بیماری آلزایمر در بیمارانی که علائم زوال شناختی را نشان می‌دهند، استفاده می‌شود. با این حال، نوآوری این مطالعه در پتانسیل آن برای پیش‌بینی آینده، نه فقط تشخیص وضعیت فعلی، نهفته است.

دانشمندان تجمع پروتئین‌های بیماری‌زا را به حلقه‌های یک درخت تشبیه می‌کنند. همانطور که تعداد حلقه‌های یک درخت سن آن را به طور دقیق نشان می‌دهد، تجمع پروتئین‌های آمیلوئید و تاو در مغز نیز با الگویی منظم و ثابت رخ می‌دهد که می‌تواند آینده بیمار را پیش‌بینی کند. این پروتئین‌ها سال‌ها قبل از بروز اولین علائم آلزایمر در مغز شروع به تجمع می‌کنند و فرصتی ارزشمند برای مداخله زودهنگام فراهم می‌کنند.

محقق کلن پترسن، یکی از نویسندگان اصلی این مطالعه، می‌گوید: «ما کشف کردیم که اندازه‌گیری پروتئین p-tau۲۱۷ در خون، میزان آمیلوئید و تائو انباشته شده در مغز را به طور دقیق منعکس می‌کند. این بدان معناست که می‌توانیم تاریخچه بیماری را در آینده، همانطور که سن یک درخت را از روی حلقه‌های آن می‌خوانیم، بخوانیم.»

یکی از یافته‌های قابل توجه این مطالعه این است که سنی که سطح پروتئین شروع به افزایش می‌کند، سرعت پیشرفت بیماری را تعیین می‌کند. فردی که سطح پروتئین او در ۶۰ سالگی افزایش می‌یابد، بیست سال بعد، در ۸۰ سالگی، علائم را نشان می‌دهد. با این حال، کسی که سطح پروتئین او در ۸۰ سالگی افزایش می‌یابد، تنها یازده سال بعد، در ۹۱ سالگی، علائم را نشان می‌دهد.

این تفاوت قابل توجه به این دلیل است که مغز افراد جوان بیشتر قادر به مقاومت در برابر زوال عصبی و مقابله با تجمع پروتئین است، در حالی که افراد مسن به تدریج این توانایی را از دست می‌دهند، بنابراین علائم در آنها سریع‌تر و با سطوح پایین‌تری از تجمع پروتئین ظاهر می‌شود.

اهمیت واقعی این کشف نه تنها در قدرت پیش‌بینی آن، بلکه در معنای آن برای آینده درمان آلزایمر نیز نهفته است. تا به امروز، تمام تلاش‌ها برای توسعه یک درمان مؤثر برای این بیماری شکست خورده است، شاید به این دلیل که خیلی دیر به آن دست یافته‌اند. اما با این روش جدید، شناسایی افراد در معرض خطر، دهه‌ها قبل از بروز علائم و قرار دادن آنها در معرض آزمایش‌های درمانی پیشگیرانه که می‌تواند بیماری را به طور کامل متوقف کند، امکان‌پذیر می‌شود.

دکتر شیندلر می‌گوید: «در کوتاه‌مدت، این مدل‌ها تحقیقات و آزمایش‌های بالینی ما را تا حد زیادی تسریع خواهند کرد. هدف نهایی این است که بتوانیم به هر بیمار بگوییم چه زمانی انتظار بروز علائم را داشته باشد، تا او و پزشکش بتوانند یک برنامه‌ی صحیح برای جلوگیری یا کند کردن پیشرفت بیماری تدوین کنند.»

برای اطمینان از دقت و تعمیم‌پذیری نتایج، تیم تحقیقاتی از آزمایش‌های تشخیصی متعدد از شرکت‌های مختلف، از جمله آزمایش PrecivityAD۲ که به صورت محلی در دانشگاه واشنگتن توسعه داده شده است، و سایر آزمایش‌های مورد تأیید سازمان غذا و داروی ایالات متحده، استفاده کرد. همه این آزمایش‌ها نتایج ثابتی به همراه داشتند که نشان‌دهنده‌ی استحکام مدل پیش‌بینی و پتانسیل آن برای کاربرد گسترده است.

جالب‌تر از همه، محققان تصمیم گرفتند کد منبع کامل مدل‌های پیش‌بینی خود را با جامعه علمی به اشتراک بگذارند و به سایر محققان این امکان را بدهند که آنها را توسعه داده و بهبود بخشند. پترسن همچنین یک برنامه وب تعاملی توسعه داده است که به محققان اجازه می‌دهد این مدل‌ها را با عمق بیشتری بررسی کنند، اقدامی که نشان دهنده روحیه باز بودن علمی و همکاری بین‌المللی در مبارزه با این بیماری ویرانگر است.

منبع: مدیکال اکسپرس