یک «فیلتر علمی» هزاران مطالعه مشکوک در تحقیقات سرطان را افشا می‌کند

به گزارش مجله خبری نگار، این ابزار توسط پروفسور آدریان بارنت، محقق دانشگاه فناوری کوئینزلند (QUT)، با همکاری یک تیم بین‌المللی از محققان در دانشکده بهداشت عمومی و مددکاری اجتماعی و مرکز خدمات و نوآوری مراقبت‌های بهداشتی استرالیا (AusHSI) توسعه داده شده است.

محققان تقریباً ۲.۶ میلیون مطالعه سرطان منتشر شده بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۲۴ را تجزیه و تحلیل کردند.

این مطالعه بیش از ۲۵۰ هزار مقاله تحقیقاتی را با سبک‌های نوشتاری مشابه مقالاتی که قبلاً به دلیل ظن جعل، لغو شده بودند، آشکار کرد.

پروفسور بارنت توضیح داد که آنچه به عنوان «کارخانه‌های تحقیقاتی جعلی» شناخته می‌شوند، شرکت‌های تجاری هستند که مطالعات علمی ضعیف یا ساختگی را می‌فروشند و مقادیر زیادی مقاله تحقیقاتی را برای پول تولید می‌کنند و خاطرنشان کرد که مقیاس مشکل در زمینه سرطان فراتر از انتظارات است.

او گفت: «نتایج ما نشان می‌دهد که این پدیده بسیار بزرگتر از آن چیزی است که اکثر مردم باور دارند و تهدیدی واقعی برای اعتبار تحقیقات علمی محسوب می‌شود.»

او توضیح داد که این نهاد‌ها عمدتاً به متون بازیافتی، استفاده از عبارات بی‌محتوا، داده‌ها و تصاویر ساختگی، علاوه بر قالب‌های آماده‌ای که مدل‌های زبان‌شناسی مدرن می‌توانند تشخیص دهند، متکی هستند.

در این زمینه، تیم یک مدل زبانی معروف به (BERT) را برای شناسایی «اثر انگشت‌های متنی» مکرر در این مطالعات آموزش داد و پس از آزمایش، توانست مطالعات مشکوک را با دقت ۹۱٪ شناسایی کند.

بارنت این ابزار را به عنوان یک «فیلتر اسپم علمی» توصیف کرد و توضیح داد که این ابزار با تشخیص الگو‌ها و ساختار نوشتاری غیرمعمول در نسخه‌های خطی، به روشی مشابه سیستم‌های فیلترینگ اسپم کار می‌کند.

نتایج تجزیه و تحلیل نشان داد که درصد تحقیقات مشکوک از حدود ۱٪ در اوایل دهه ۲۰۰۰ به بیش از ۱۶٪ در سال ۲۰۲۲ افزایش یافته است، همچنین هزاران مجله علمی مهم تحت تأثیر این پدیده قرار گرفته‌اند، به ویژه در زمینه‌های زیست‌شناسی مولکولی سرطان و تحقیقات آزمایشگاهی اولیه.

همچنین در مطالعات مربوط به برخی از انواع سرطان مانند سرطان معده، کبد، استخوان و ریه، میزان بالایی ثبت شده است.

سه مجله علمی در حال حاضر آزمایش این ابزار را در رویه‌های بررسی سرمقاله خود آغاز کرده‌اند، با هدف جلوگیری از انتقال تحقیقات جعلی به کمیته‌های داوری و انتشار.

این تیم قصد دارد استفاده از این ابزار را به سایر حوزه‌های تحقیقاتی گسترش دهد و با در دسترس قرار گرفتن موارد تأیید شده بیشتر از دستکاری در تحقیقات، مدل را توسعه دهد. این تیم تأکید می‌کند که نتایج این ابزار شواهد قطعی از کلاهبرداری نیستند، بلکه شاخصی هستند که نیاز به بررسی انسانی دارند.

در پایان، بارنت تأکید کرد که تحقیقات سرطان مستقیماً بر توسعه دارو، آزمایش‌های بالینی و مراقبت از بیمار تأثیر می‌گذارد و هشدار داد که نفوذ مطالعات جعلی به پایگاه شواهد علمی می‌تواند محققان را گمراه کرده و مانع پیشرفت پزشکی شود و اقدام زودهنگام برای رسیدگی به این پدیده را ضروری می‌سازد.

منبع: مدیکال اکسپرس