راهکارهایی پزشکی قانونی برای کاهش میزان شکایت از کادر درمان

​مدیرکل امور کمیسیون‌های ستاد سازمان پزشکی قانونی گفت: بسیاری از موارد شکایات در قالب شکایت از کادر درمان مربوط به برقراری ارتباط نادرست میان پزشک یا کادر درمان با بیماران است و برخورد صحیح با بیماران قطعاً تعداد قابل توجهی از شکایات را کاهش می‌دهد.

به گزارش مجله خبری نگار،از سازمان پزشکی قانونی کشور، بابک سلحشور با بیان این مطلب و با تأکید بر اینکه کادر درمان در ماه های اخیر به شدت پرمشغله و درگیر با موضوع مداوای بیماران کرونایی بوده اند، افزود: هرچند کادر درمان و پزشکان در حال گذراندن روزهایی پرمشغله و دشوارند و در یکسال گذشته متحمل آسیب های بسیاری از ناحیه شیوع بیماری کرونا شده اند اما در این میان با راهکارهایی همچون برقراری ارتباط مناسب و تعامل درست با بیماران می توان تعداد زیادی از شکایات کادر پزشکی را کاهش داد زیرا در مواردی حتی اگر قصوری هم اتفاق نیفتاده باشد، بیمار از برخورد نامناسب پزشک و یا کادر درمان شاکی می شود.

افزایش آگاهی و شناخت از موارد قانونی توسط کادر درمان

وی با اشاره به راهکارهای کاهش موارد شکایت از کادر درمانی و پزشکان ادامه داد: افزایش آگاهی و شناخت از موارد قانونی در اقدامات تشخیصی و درمانی که برای بیمار انجام می شود، منجر به کاهش تعداد شکایات می شود و توصیه جدی سازمان پزشکی قانونی کشور به همکاران شاغل در بخش های درمانی آن است که حتماً در جلسات آموزشی سازمان که با موضوع قصور پزشکی تشکیل می شود، شرکت کنند.

سلحشور خاطرنشان کرد: این دوره ها علاوه بر امتیاز بازآموزی برای شرکت کنندگان، موجب افزایش آگاهی و شناخت آنان از موارد قانونی و به دنبال آن کاهش شکایات می شود زیرا در بسیاری از پرونده های شکایت، کادر درمان از وجود آنچه به عنوان قصور مورد شکایت قرار گرفته بی اطلاع هستند.

مدیرکل امور کمیسیون های سازمان با انتقاد از بی توجهی به آموزه های قانونی در دوران تحصیل دانشجویان اظهار داشت: متاسفانه این نکات حتی در آموزش های دانشجویان رشته های پزشکی و پیراپزشکی هم مغفول مانده، البته نه به این معنا که در تربیت دانشجویان پزشکی، پرستاری، مامایی و ... کوتاهی شده بلکه اهمیت موضوع و تأثیر آن در پیشگیری از قصور برای دانشجویان رشته های پزشکی و پیراپزشکی آنچنان که باید تبیین نشده است.

وی افزود: هرچند آموزه های قانونی و پزشکی قانونی دوره هایی است که دانشجویان گروه‌های پزشکی می گذرانند اما درخواست ما این است که معاونت های آموزشی دانشگاه های علوم پزشکی در خصوص برگزاری این دوره ها و نیز محتوا و اساتید آن با حساسیت و جدیت بیشتری برخورد کنند. همچنین از همکاران شاغل در کادر درمانی دعوت می کنیم برای پیشگیری از موارد قصور حتما در دوره های بازآموزی سازمان که به صورت مستمر توسط مراکز پزشکی قانونی استان ها برگزار می شود شرکت کنند.

نظارت دقیق و مستمر

سلحشور در بیان راهکارهای کاهش شکایات از کادر درمانی تصریح کرد: نظارت بر مجموعه کادر درمان و عملکرد آنان در ارائه خدمات عامل دیگری است که در صورت اجرا به کاهش موارد قصور و البته شکایت از این همکاران منجر می شود.

وی افزود: بدون شک نظارت دقیق و همه جانبه بر روی یک مجموعه به خودی خود موجب کاهش هر چه بیشتر قصورها در ارائه خدمات و انجام وظایف خواهد شد.

اخلاق حرفه ای رعایت شود

مدیرکل امور کمیسیون های سازمان رعایت اخلاق حرفه ای در مجموعه های درمانی و بهداشتی را نکته مهم دیگری در کاهش قصور عنوان و خاطرنشان کرد: رعایت اخلاق حرفه ای و نگاه مهربانانه به بیمار در زمان ارائه خدمت در کاهش تعداد شکایات تأثیرگذار است، در بسیاری موارد بیماران به دلیل برخورد و رفتار نامناسب از پزشک و یا پرستار شکایت می کنند و همین امر تعداد شکایات از کادر درمانی را افزایش می دهد.

وی یادآور شد: کادر درمان به دلیل مراجعه بیماران زیاد، شیفت های کاری فشرده و .. به ویژه در ماه های اخیر و دوران همه گیری کرونا دچار خستگی مفرط هستند اما رعایت اخلاق حرفه ای و برخورد مناسب با بیمار درنهایت، کاهش تعداد شکایت ها و آرامش همکاران کادر درمانی را به دنبال خواهد داشت.

استانداردسازی تجهیزات پزشکی

سلحشور استاندارد بودن تجهیزات و لوازم پزشکی را عامل چهارم در کاهش تعداد شکایات برشمرد و گفت: وقوع برخی از قصورها گاها ناشی از به کارگیری تجهیزات نامناسب و غیراستانداردی است که در برخی موارد مورد استفاده قرار گرفته و باعث آسیب یا نقص عضو در بیماران گردیده است.

به گفته وی، توجه به سالم و بدون نقص بودن دستگاه ها و تجهیزات پزشکی باعث پیشگیری از ایراد صدمه به بیماران و به تبع آن کاهش بخشی از شکایات صورت گرفته از کادر درمانی خواهد شد.

انتخاب درست بیمار

مدیرکل امور کمیسیون های سازمان با اشاره به ثبت مواردی از شکایت و قصور در اعمال جراحی، ضمن توصیه به پزشکان در انتخاب درست بیماران برای انجام اقدامات درمانی، اظهارداشت: قطعا اگر بیمار درست و دقیق و بر اساس معیارها و استانداردهای تعریف شده به ویژه برای اعمال جراحی انتخاب شود، شکایت در این خصوص بسیار کاهش خواهد یافت.

سلحشور تصریح کرد: در مواردی ممکن است یک بیمار مورد اقدام درمانی قرار گیرد در حالی که دلیل علمی قابل توجیهی برای انجام آن اقدام وجود ندارد بنابراین اگر درآسیب یا نقص عضوی در حین یا بعد از اقدام درمانی بوجود آید و این آسیب یا نقص عضو منتسب به آن اقدام باشد به دلیل آنکه اندیکاسیون های علمی جهت آن اقدام وجود نداشته قصور پزشک احراز می شود.

پزشک، بیمار را عضوی از اعضای خانواده خود بداند

مدیرکل امور کمیسیون های سازمان در ادامه به برقراری رابطه مؤثر و دوستانه بین پزشک و بیمار به عنوان یکی از مهم ترین عوامل در کاهش میزان شکایات اشاره و خاطرنشان کرد: متاسفانه در بسیاری موارد شاهد کمرنگ شدن رابطه میان پزشک و بیمار هستیم و اینکه پزشکان گاه به دلیل شلوغی مطب و یا مشغله های دیگر برای بیماران خود وقت کافی نمی گذارند و همین موضوع در گام اول موجب سلب اعتماد بیمار نسبت به پزشک می شود.

وی ادامه داد: بیماران به طور کلی به پزشک اعتماد می کنند و پزشک نیز باید با برقراری ارتباط درست از این حسن اعتماد استفاده کرده و توضیحات کامل و جامع را در مورد بیماری، روش های درمان و عوارض احتمالی ناشی از درمان ارائه و شرح حال دقیق نیز از بیمار اخذ کند.

سلحشور اظهار داشت: با برخورد صحیح پزشک، بیمار و همراهان او اطمینان حاصل می کنند که پزشک نهایت سعی و تلاش خود را برای درمان و مداوای بیمار به کار می گیرد و همین اطمینان ایجاد شده میزان شکایات را کاهش خواهد داد.

وی با بیان اینکه عدم ارتباط متقابل و گاها نگاه از بالا به پایین پزشک به بیمار، زمینه شکایت را فراهم می کند، گفت: اگر پزشک با بیماران همانند اعضای خانواده خود برخورد کند و به نحوی به بیمار ارائه خدمت کندکه در صورت بروز بیماری یا مشکلی برای اعضای خانواده خود اقدام می کند ؛ هیچگاه شکایتی در این زمینه اعلام نمی شود.

مدیرکل کمیسیون های سازمان اظهار داشت: بیمار نباید این تصور را داشته باشد که پزشک در پی کسب درآمد است و برای بیمار وقت و دقت کافی را صرف نمی کند که البته قریب به اتفاق پزشکان ما به هیچ وجه چنین خصوصیتی ندارند و خدمت درست به بیمار در اولویت کاری آنان است اما همان درصد بسیار اندک نیز در جامعه بازخوردهای گسترده ای ایجاد می کند.

افزایش آگاهی مردم، احتمال قصور را کاهش می دهد

سلحشور افزایش اطلاعات و آگاهی مردم در مورد بیماری و عارضه های آن و نیز منشور حقوق بیمار را عامل دیگری برای کاهش قصور و خطای پزشکی عنوان کرد و گفت: در شرایط امروز که دسترسی به اطلاعات و اینترنت برای اکثریت مردم فراهم است، اطلاعات و آگاهی مردم در مورد بیماری ها و عوارض آن بیشتر شده و با آگاهی اولیه در این خصوص به پزشک مراجعه می کنند.

به گفته وی وقتی بیمار در مورد عارضه خود اطلاعاتی داشته باشد از پزشک در این خصوص سئوالاتی می کند و چگونگی درمان و مراحل آن را جویا می شود، همین امر موجب می شود پزشک دقت خود را در تشخیص بیماری و نیز تجویز دارو و اقدام درمانی افزایش دهد و به تبع آن میزان خطا هم کاهش می یابد.

میزان خطاها در مقابل خدمات گسترده جامعه پزشکی بسیار اندک است

مدیرکل امور کمیسیون های سازمان پزشکی قانونی با اشاره به تلاش ها و خدمات جامعه پزشکی تصریح کرد: هر چند آمار قصور در سال های اخیر با افزایش مواجه بوده اما در مقابل اقدامات درمانی و خدمات گسترده ای که پزشکان ارائه می کنند، تعداد شکایت و موارد قصور تأیید شده بسیار اندک و ناچیز است و نباید براساس میزان کم خطاهای پزشکی واقع شده، این حجم از تلاش ها و خدمات کل جامعه پزشکی زیر سئوال برود.

وی یادآور شد: از آنجا که موارد قصور و خطاهای پزشکی حتی با تعداد اندک نیز در جامعه بازتاب های گسترده ای دارد همین میزان کم نیز از طریق مراجع تعیین شده یعنی نظام پزشکی و سازمان پزشکی قانونی کشور قابل پیگیری است و تلاش می شود به پرونده های قصور بحق و بدون هیچگونه جانبداری رسیدگی شود.

سلحشور با بیان اینکه از پرونده های قصور در سال ۹۸ بنا به آمارهای موجود حدود ۵۲ درصد منجربه تبرئه پزشک گردیده و در ۴۸ درصد موارد پزشک محکوم گردیده است، یادآور شد: با به کارگیری راهکارهای مطرح شده و توجه به بیماران و وقت گذاشتن برای آنان قطعاً در آینده شاهد همین موارد اندک قصور نیز نخواهیم بود.

منبع: ایرنا