اریه گزارشی از چشم‌انداز ایران در مهاجرت‌های بین‌المللی به هیات وزیران

به گزارش مجله خبری نگار، جلسه هیات دولت عصر امروز یکشنبه به ریاست آیت الله سید ابراهیم رئیسی برگزار شد و در آن به موجب اصلاح اساسنامه فوق، اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت از بین افراد مسلمان، مؤمن، متعهد، متخصص، مورد وثوق و امانتدار برای مدت سه سال انتخاب می‌شوند.

همچنین مدیرعامل می‌تواند بخشی از اختیارات خود را به تشخیص و مسئولیت خود به هر یک از مدیران و یا کارمندان مسلمان، مؤمن، متعهد متخصص، مورد وثوق و امانتدار شرکت تفویض نماید.

در جلسه هیات دولت همچنین معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور گزارشی از وضعیت ایران درخصوص مهاجرت‌های بین المللی براساس شاخص‌های جهانی را به هیات وزیران ارایه داد.

براساس گزارش ارایه شده توسط معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، جمعیت ایرانیان مهاجر در جهان طبق آمار به دست آمده در سال ۲۰۲۰، ۱/۹ میلیون نفر می‌باشد که این عدد ۲/۲۹ درصد از کل جمعیت ایران را شامل می‌شود.

همچنین براساس آمار‌های موجود، کمترین رتبه ایرانیان در میان گروه‌های مهاجر در جوامع میزبان مربوط به کشور سوئد (رتبه ۵) و بیشترین رتبه مربوط به کشور انگلستان (رتبه ۲۹) است.

معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور همچنین در گزارش خود وضعیت میل به مهاجرت در ایران را براساس شاخص جهانی گالوپ مورد بررسی قرار داده است.

براساس رتبه بندی کشور‌ها در شاخص‌های سه گانه جریان بالقوه مهاجرت گالوپ، ایران در بین ۱۵۰ کشور جهان، در رتبه ۸۷ قرار گرفته است.

شاخص‌های سه گانه جریان بالقوه مهاجرت گالوپ، توسط مؤسسه گالوپ در سال ۲۰۱۸ برای سنجش میزان افزایش یا کاهش جمعیت هر کشور در صورت برداشته شدن موانع جابجایی و مهاجرت، معرفی شده است.

این شاخص‌ها نتیجه مصاحبه‌های رو در رو یا تلفنی با بیش از ۵۰۰ هزار نفر در ۱۵۰ کشور دنیاست و به دلیل تعدد کشور‌های مورد بررسی، یکی از مقایسه پذیرترین شاخص‌ها در حوزه مهاجرت است.

بررسی وضعیت ایران در زیرشاخص فرار مغز‌ها (یکی از زیرشاخص‌های شاخص شکنندگی سرزمینی) حاکی از فراز و فرود‌های رتبه کشورمان در این زیرشاخص است. بطوری که بدترین رتبه فرار مغز‌های ایران مربوط به سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ بوده است. ایران در سال ۲۰۱۰ در میان ۱۷۳ کشور، رتبه ۴۶ را داشته که وارد وضعیت قرمز و هشدار شده بود. در بازه ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ رتبه ایران وضعیت نسبتاً پایداری داشته و ۲۱ رتبه ارتقا یافته و در سال‌های اخیر، وضعیت ایران در شاخص فرار مغز‌ها به میانگین جهانی نزدیک‌تر شده است.

بخش دیگری از گزارش معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور به وضعیت جمعیت دانشجویان بین المللی و مقایسه وضعیت کشور‌های دانشجو فرست در جهان اختصاص دارد. مقایسه ۲۰ کشور اصلی دانشجو فرست در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ نشان می‌دهد طبق آخرین آمار موجود (۲۰۲۱) ایران در سال ۲۰۱۹ رتبه هفدهم را در بین این کشور‌ها به خود اختصاص داده است.

همچنین در رده بندی ۱۱۶ کشور جهان از منظر سهم دانشجویان خروجی از کل جمعیت دانشجویان داخل کشور در سال ۲۰۱۹، ایران در جایگاه ۹۹ ام قرار دارد.

کشور‌های آمریکا، ترکیه، آلمان، کانادا، ایتالیا، استرالیا، مجارستان، روسیه، فرانسه و بریتانیا، ۱۰ مقصد اصلی دانشجویان ایرانی در سال ۲۰۱۹ بوده اند که در این میان، تعداد دانشجویان ایرانی حاضر در کشور‌های کانادا، ترکیه، آلمان و مجارستان با روند افزایشی و در کشور‌های هند، استرالیا، انگلستان و فرانسه با روند کاهشی همراه بوده است.

معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور در بخش دیگری از گزارش خود، به برنامه بازگشت متخصصان ایرانی و همکاری با متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور پرداخته است.

ایجاد پل ارتباطی میان متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور با مراکز عملی و فناوری منتخب داخلی، تبیین آخرین وضعیت علمی و فناوری داخلی و معرفی ظرفیت پایگاه‌های تخصصی همکار در حوزه‌های مختلف به متخصصان، فراهم نمودن شرایط انتقال مهارت ها، روش‌ها و قابلیت‌های خدماتی نوین به کشور و تعریف نحوه همکاری با مراکز علمی و فناوری داخلی پیش از ورود به کشور، از جمله راه‌های ارتباط با متخصصان ایرانی خارج از کشور برای خلق ارزش‌های غنی‌تر و اثرگذارتر عنوان شده است.

برگزاری دوره پسا دکتری، دوره فرصت مطالعاتی، همکاری به عنوان استاد مدعو و معین، برگزاری سخنرانی و کارگاه‌های تخصصی، فعالیت‌های روزانه (ایجاد شرکت‌های دانش بنیان)، اشتغال در شرکت‌های دانش بنیان و شرکت‌های زایشی از دانشگاه ها، تسهیل جذب هیئت علمی دانشگاه‌ها و نظام وظیفه تخصصی، از جمله بسته‌های حمایتی در نظر گرفته شده در برنامه بازگشت متخصصان ایرانی خارج از کشور هستند.

براساس آمار ارایه شده در گزارش معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، تعداد ایرانیان بازگشتی از طریق طرح همکاری با متخصصان و دانشمندان ایرانی غیرمقیم در بازه زمانی ۱۳۹۳ تا پایان شهریور ۱۴۰۰، رشد چشمگیری داشته است. ثبت بیش از ۱۰ هزار درخواست همکاری، بازگشت و شروع به کار بیش از ۲۳۰۰ نفر از متخصصان دارای رتبه‌های بالای دانشگاهی در قالب پسا دکتری، طرح فناورانه، استاد مدعو، فرصت مطالعاتی، جذب هیئت علمی و شرکت‌های خصوصی و برگزاری بیش از ۳۵۰۰ سخنرانی و کارگاه تخصصی، از آن جمله است.

درصد سهم محققان و متخصصان بازگشته به کشور در حوزه‌های مهندسی (۵۸ درصد)، علوم پایه (۲۶ درصد)، علوم انسانی (۱۱ درصد) و علوم پزشکی (۵ درصد) بوده است.

نگاهی به جمعیت دانشجویان خارجی (غیر ایرانی) در ایران نشان می‌دهد در طول ۱۰ سال گذشته رتبه ایران در دانشجو پذیری بهبود چشمگیری یافته و از جایگاه ۵۴ به جایگاه ۲۸ در میان ۲۴۱ کشور جهان ارتقا یافته است. افغانستان، عراق، لبنان، سوریه و چین، ۵ کشور اصلی دانشجو فرست به ایران هستند.

ایران در جدیدترین گزارش شاخص جهانی نوآوری در سال ۲۰۱۸ به عنوان یکی از رهبران منطقه‌ای نوآوری معرفی شده است. همچنین صعود ۱۰ پله‌ای ایران نسبت به سال گذشته و ایستادن در رتبه ۶۵ جهان موجب شده در میان ۳ کشور دارای بالاترین رشد رتبه در دنیا قرار گیرد.

بررسی اقدامات و اولویت‌های سیاستی در حوزه مهاجرت و چالش‌های کلان در این حوزه، از دیگر موضوعات مطرح شده در گزارش امروز بود.

در ادامه جلسه، اعضای دولت تعدادی از پیشنهاد‌های دستگاه‌های اجرایی را بررسی و به تصویب رساندند.

تعیین تکلیف دستگاه مسئول کمیسیون‌های مشترک اقتصادی ایران با دیگر کشور‌ها

با توجه به درخواست برخی وزارتخانه‌ها برای اعمال تغییرات در مسئولیت کمیسیون‌های مشترک اقتصادی با سایر کشورها، هیئت وزیران درخصوص تعیین تکلیف مسئولیت کمیسیون‌های مذکور در دولت سیزدهم تصمیم گیری کرد.

تنفیذ مصوبه‌های مربوط به تسویه مطالبات و بدهی‌های شرکت‌های دولتی بخش‌های آب و برق وزارت نیرو با دولت برای اجرا در سال ۱۴۰۰

هیات وزیران به پیشنهاد وزارت نیرو و به استناد بند (د) تبصره (۷) قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور، با تنفیذ تصویب نامه‌های مربوط به تسویه مطالبات شرکت‌های دولتی بخش‌های آب و برق وزارت نیرو با بدهی این شرکت‌ها به دولت برای اجرا در سال ۱۴۰۰ موافقت کرد.

تعیین نماینده و اعلام نظر دولت درخصوص تعدادی از طرح‌های نمایندگان مجلس

هیات وزیران در ادامه، ضمن اعلام نظر درخصوص تعدادی از طرح‌های نمایندگان مجلس شورای اسلامی، نمایندگان خود را برای پیگیری موضوعات مربوط تعیین کرد.

هیات وزیران به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و به منظور تأمین نظر شورای نگهبان، با اصلاح اساسنامه شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) موافقت کرد.