اجلاس سران شورای همکاری در ریاض زیر سایه مذاکرات وین

به گزارش مجله خبری نگار اجلاس ۶ کشور عرب عضو شورای همکاری خلیج فارس قرار است امروز سه شنبه با حضور سران این کشور‌ها یا نمایندگان آن‌ها به میزبانی ریاض در حالی برگزار شود که «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی در آستانه این اجلاس در سفری به پایتخت‌های ۵ کشور عضو تلاش کرد تا سران این کشور‌ها را به شرکت در این اجلاس قانع کند.

روزنامه سعودی الشرق الاوسط از این اجلاس به عنوان «اجلاس رویاروئی با چالش‌ها و استفاده از فرصت‌ها برای تقویت همکاری‌های مشترک» یاد کرده و نوشته است که انتظار می‌رود ریاست هیات سعودی در این اجلاس را «محمد بن سلمان» ولیعهد این کشور برعهده داشته باشد.

قرار است شیخ تمیم بن حمد امیر قطر، حمد بن عیسی آل خلیفه پادشاه بحرین به عنوان سران در این اجلاس شرکت کنند و دیگر کشور‌ها هم مانند عربستان نماینده سران حضور خواهند یافت.

ناظران عدم رغبت سران کشور‌های عضو شورای همکاری به حاضر نشدن در اجلاس‌های این شورا را از جمله ناشی از شعله ور بودن آتش اختلافات میان آنها، بی نتیجه بودن تصمیمات این شورا، فرمایشی بودن این شورا ارزیابی کرده اند.

قرار است فهد بن محمود آل سعید به نمایندگی از سلطان عمان، مشعل الاحمد الصباح، ولی عهد کویت به نمایندگی از امیر کویت و محمد بن راشد از طرف امارات در اجلاس ریاض حضور یابند.

«فیصل بن فرحان» وزیر خارجه سعودی تاکید کرده است، در نشست سران شورای همکاری خلیج فارس که در زمان بسیار حساسی برگزار می‌شود، مسائل مهمی به‌ویژه در رابطه با امنیت منطقه مورد بحث و گفتگو قرار خواهد گرفت.

شبکه رسمی تلویزیونی سعودی «الاخباریه» با اعلام اینکه ریاض آماده میزبانی اجلاس سران کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس می‌شود، گزارش داد که این میزبانی درحالی است که منطقه شاهد تغییرات و تحولات سیاسی و پرونده‌های سرنوشت سازی به ویژه پرونده هسته‌ای ایران است که برای آن همه احتمالات متصور است.

نخست وزیر سابق قطر هم آنچه را که «نشانه‌هایی از هماهنگی و انسجام مثبت سیاسی» توصیف کرده، ظهور چشم اندازی جدید در منطقه خلیج فارس خوانده است.

شیخ «حمد بن جاسم» در توئیتی آورده است: امیدوارم این هماهنگی در نشست آتی سران شورای همکاری خلیج فارس به وضوح نمایان شود و برای شروعی جدید و باثبات در زمینه‌های مختلف مورد مطالعه واقع بینانه قرار گیرد.

وی می‌افزاید: باید چالش‌ها و تغییراتی را که در پیرامون ما در حال وقوع است مد نظر قرار دهیم و آرزو‌های ملت واحد حوزه خلیج فارس را محقق سازیم.

وزیران خارجه کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس هم دیروز یکشنبه در نشستی به ریاست «فیصل بن فرحان» وزیر خارجه سعودی درباره روند آماده سازی چهل و دومین اجلاس سران این کشور‌ها و جدول برنامه‌ها و بیانیه پایانی آن رایزنی و گفتگو کردند.

«نایف الحجرف» دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس با این ادعا که کشور‌های عضو شورا به تقویت مسیر همکاری‌های اعضا اطمینان دارند، سفر اخیر بن سلمان به ۵ کشور عضو را در جهت تقویت و گسترش روابط دوستی سران و ملت‌های شش کشورعضو شورا ارزیابی کرد.

چهل و یکمین اجلاس سران شورای همکاری خلیج فارس در بحرین برگزار شده بود.

در سال ۱۹۸۱ میلادی شورای همکاری خلیج فارس با مشارکت و عضویت شش کشور سعودی، قطر، امارات، بحرین، کویت و عمان تاسیس شد و مقر دبیرخانه آن در ریاض است.

تاکنون مقامات سعودی و دبیرخانه شورای همکاری خلیج فارس در باره جدول برنامه‌های اجلاس ریاض اظهارنظر رسمی نکرده اند.

سفر «نفتالی بنت» نخست وزیر رژیم صهیونیستی به امارات در آستانه برگزاری اجلاس شورای همکاری خلیج فارس هم از نظر کارشناسان دور نمانده و این احتمال وجود دارد که یکی از درخواست‌های بنت فراهم شدن زمینه عادی سازی روابط همه اعضای این شورا با رژیم صهیونیستی و اتخاذ تصمیم‌هایی به نفع این رژیم و ضد برنامه صلح آمیز هسته‌ای ایران با هدف جلوگیری از رفع تحریم‌ها باشد.

در آستانه نشست سران کشور‌های عضو شورای همکاری، «سامح شکری» وزیر خارجه مصر هم به ریاض آمده و با همتایان خود در کشور‌های عضو این شورا ملاقات کرد و دو طرف تاکید کردند که امنیت آن‌ها به یکدیگر گره خورده است و باید هماهنگی‌های بین خود را با توجه به چالش‌ها و تهدید‌های بی سابقه در منطقه گسترش دهند.

چرا اجلاس ریاض مهم است؟

روزنامه «الخلیج انلاین» در گزارشی با عنوان «اهمیت نخستین اجلاس سران شورای همکاری بعداز مصالحه اعضای آن چه اهمیتی دارد؟»، نوشت که پرونده ایران، روابط راهبردی بین کشور‌های عضو شورا و اوضاع منطقه از مهمترین برنامه‌های در دستور کار اجلاس ریاض است.

این روزنامه می‌افزاید: کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس در حالی آماده برگزاری اجلاس چهل دوم سران می‌شوند که منطقه شاهد تغییرات سرنوشت ساز به ویژه بعداز شروع دور جدید مذاکرات وین در خصوص برنامه هسته‌ای ایران و کاهش اعتماد به مواضع آمریکا و التزام آن به امنیت منطقه است.

الخلیج انلاین اضافه می‌کند، خبرگزای آلمان به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داده است که در اجلاس ریاض «تحولات مرتبط با مذاکرات وین و نفوذ ایران در منطقه و حمایت ایران از گروه‌های مورد حمایت آن بررسی خواهد شد».

منابع خبرگزاری آلمان گفته اند که در اجلاس ریاض بحران‌های یمن، عراق، سوریه و لیبی، قضیه فلسطین و همکاری‌های راهبردی، اقتصادی، امنیتی و نظامی بین اعضای شورای همکاری خلیج فارس و روابط بین آن‌ها با کشور‌ها و سازمان‌های منطقه‌ای و بین المللی هم مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

خبرگزاری آلمان به نقل از منابع خود مدعی شده است که «در اجلاس ریاض بر ضرورت قرار گرفتن راه مقابله با رفتار‌های بی ثبات کننده ایران درمنطقه از جمله برنامه هسته ای، موشک‌های بالستیک و پهپاد‌های آن درهرگونه مذاکره با ایران تاکید خواهد شد».

از سوی دیگر ناظران اجلاس ریاض را دارای اهمیت ویژه خوانده اند، زیرا نخستین اجلاس سران کشور‌های عضو شورای همکاری بعداز مصالحه بین این کشور‌ها و همزمانی آن با شرایط حساس سیاسی و امنیتی در منطقه است.

شیخ «احمد ناصر الصباح» وزیر خارجه کویت اجلاس ریاض را «موفق و متفاوت» ارزیابی کرده و علت آن را برگزاری این اجلاس بعداز آشتی کشور‌های عضو شورای همکاری و تحت یک رهبری منطقی دانسته است.

«جابر باقر» تحلیلگر سیاسی هم معتقد است که زمان برگزاری اجلاس ریاض سهمی مهم در تقویت مواضع کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس و اتخاذ تصمیمات هماهنگ و منسجم سران این کشور‌ها دارد به ویژه اینکه پس از نشست آشتی ماه ژانویه گذشته در شهر العلای عربستان، روابط این کشور‌ها به مسیر خود بازگشته است.

وی می‌افزاید: ممکن است برخی از کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس از جمله عربستان و قطر در رابطه با روابط خود سیاست‌های جدیدی را دنبال کنند و یا همچنان روابط قطر با امارات و بحرین سرد باشد، اما این‌ها مانع از هماهنگی بین اعضای شورای همکاری نمی‌شود.

جابر باقر این را هم گفته است که مردم کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس در انتظار تصمیم‌های سران این کشور‌ها در خصوص آینده روابط آن‌ها به ویژه بعداز دوران بعداز کرونا هستند.

شبکه تلویزیونی الاخباریه سعودی هم نشست سران کشور‌های عضو شورای همکاری در شهر العلای سعودی در کمتر از یک سال قبل را یک نقطه عطف مثبت و مهم برای از بین بردن اختلافات و شروع یک مرحله جدید خوانده است.

آتش اختلافات بین قطر از یک سو با کشور‌های سعودی، امارات، بحرین و مصر از سوی دیگر در نیمه‌های سال ۲۰۱۷ میلادی شعله ور شد.

در گزارش مجمع بین المللی خلیج فارس با این ادعا که در ۱۰ ماه گذشته، کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس به توافقات خود پایبند بوده اند به دومین کنفرانس بزرگ خلیج فارس با عنوان «ابتکار خاورمیانه سبز» که اکتبر سال گذشته در ریاض برگزار شد، اشاره و آمده است: اختصاص بودجه ۱۰ میلیارد دلاری توسط کشور‌های خلیج فارس از جمله قطر در این کنفرانس برای مبارزه با تغییرات اقلیمی به تقویت مفهوم روابط نزدیک و مستحکم بین کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس کمک می‌کند.

در این گزارش سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ میلادی برای روابط کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس «غیرعادی» توصیف و با تاکید بر لزوم توجه کشور‌های عرب حاشیه خلیج فارس به پیامد‌های خروج ناگهانی، یکجانبه و ناهماهنگ آمریکا از مناطق تنش، هشدار داده شده است: کشور‌های شورای همکاری باید نگران تاثیر تغییرات شتابان منطقه در امور داخلی آن‌ها و تشدید درگیری‌های فی مابین باشند پس ناچار هستند بر چگونگی کاهش نبود ثبات در منطقه متمرکز شوند.