دانشمندان کیفیت خواب و سلامت مغز را در بیماری‌های مزمن مرتبط دانسته‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، برای افرادی که بیماری‌های مزمن قلبی عروقی و متابولیکی دارند، نظارت بر سلامت مغز آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا این بیماری‌ها با افزایش خطر زوال شناختی و زوال عقل مرتبط هستند. کیفیت خواب همچنان عاملی است که ممکن است با حفظ عملکرد شناختی مرتبط باشد. محققان دریافته‌اند که در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، بیماری قلبی یا سابقه سکته مغزی، خواب کافی با نمرات بالاتر در آزمون‌های شناختی و حجم بیشتر مغز مرتبط است. ایزوستیا در مورد نقشی که استراحت شبانه می‌تواند در سلامت سیستم عصبی ایفا کند، گزارش می‌دهد.

خواب و وضعیت مغز

دانشمندان موسسه کارولینسکا در سوئد داده‌های ۴۰۸،۹۷۷ شرکت‌کننده بزرگسال را مورد مطالعه قرار دادند. از این تعداد، ۵۴،۰۱۷ نفر یا ۱۳.۲٪ حداقل به یک بیماری قلبی-متابولیک مبتلا بودند: دیابت نوع ۲، بیماری قلبی یا سکته مغزی. نتایج مطالعه در مجله انجمن قلب آمریکا (JAHA) منتشر شد.

محققان بررسی کردند که آیا الگو‌های خواب با توانایی‌های شناختی و ساختار مغز در افراد مبتلا به این تشخیص‌ها مرتبط است یا خیر. کیفیت استراحت با استفاده از پنج معیار ارزیابی شد: مدت زمان خواب، کرونوتایپ (زمان ترجیحی برای فعالیت و استراحت)، علائم بی‌خوابی، خروپف و خواب‌آلودگی در طول روز. شرکت‌کنندگان این ویژگی‌ها را خودشان گزارش کردند.

برای ارزیابی ساختار مغز، دانشمندان از اسکن‌های تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI) موجود برای ۳۴،۹۱۳ شرکت‌کننده استفاده کردند. این به آنها اجازه داد تا ویژگی‌های خواب را نه تنها با نتایج آزمایش، بلکه با حجم بافت‌های مختلف مغز نیز مقایسه کنند.

شرکت‌کنندگان مبتلا به بیماری‌های قلبی-متابولیک که الگو‌های خواب سالم‌تری داشتند، در مقایسه با افرادی که تشخیص‌های مشابهی داشتند، اما الگو‌های خواب ضعیفی داشتند، در آزمون‌ها امتیاز کمی بالاتر کسب کردند. تفاوت‌هایی در ارزیابی توانایی‌های شناختی عمومی، مهارت‌های حل مسئله و سرعت پردازش اطلاعات مشاهده شد.

به طور خاص، بهبود عملکرد با نتایج بهتر در وظایف استدلال کلامی و عددی مرتبط بود. با این حال، محققان ادعا نمی‌کنند که خواب طولانی‌تر یا بهتر به خودی خود هوش را بهبود می‌بخشد. این مطالعه نشان می‌دهد که ویژگی‌های استراحت و نتایج شناختی با هم مرتبط هستند، اما علت این رابطه را مشخص نمی‌کند.

نویسندگان همچنین خاطرنشان کردند که ارتباط بین خواب و سلامت مغز در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، بیماری قلبی یا سکته مغزی قوی‌تر از شرکت‌کنندگانی بود که این تشخیص‌ها را نداشتند.

تفاوت در حجم مغز

نتایج MRI نشان داد افرادی که بیماری‌های قلبی-متابولیک و خواب بهتری داشتند، حجم کل مغزشان بزرگتر از شرکت‌کنندگانی بود که همین بیماری‌ها را داشتند و خواب ضعیفی داشتند. همچنین تفاوت‌هایی در حجم ماده خاکستری و سفید مشاهده شد.

ماده خاکستری حاوی اجسام سلول‌های عصبی است و در پردازش اطلاعات نقش دارد، در حالی که ماده سفید ارتباط بین نواحی مختلف مغز را فراهم می‌کند. بنابراین، تغییرات در حجم آنها می‌تواند شاخصی از وضعیت سیستم عصبی باشد. با این حال، این اندازه‌گیری‌ها به تنهایی مشخص نمی‌کنند که فرد چقدر خوب از پس کار‌های روزمره برمی‌آید یا اینکه آیا اختلال شناختی دارد یا خیر.

یافته‌های ما نشان می‌دهد که خواب سالم ممکن است به کاهش برخی از عوارض جانبی بیماری‌های قلبی-متابولیک بر مغز کمک کند. این مهم است، زیرا بهبود خواب برای اکثر افراد یک هدف قابل دسترس و قابل دستیابی است.

این مطالعه ثابت نمی‌کند که خواب خوب منجر به افزایش حجم مغز یا بهبود عملکرد شناختی می‌شود. محققان الگو‌های خواب فعلی و وضعیت سلامت شرکت‌کنندگان را مقایسه کردند، نه اینکه تغییرات را پس از بهبود خواب مشاهده کنند.

علاوه بر این، اطلاعات مربوط به مدت و کیفیت استراحت بر اساس پاسخ‌های خود شرکت‌کنندگان بود. عوامل دیگری مانند سلامت کلی یا سبک زندگی نیز می‌توانستند بر نتایج تأثیر بگذارند. بنابراین، نمی‌توان این احتمال را رد کرد که افرادی که پارامتر‌های مغزی مطلوب‌تری دارند، عموماً به دلایلی غیرمرتبط با خواب، خواب بهتری داشته‌اند.

نویسندگان معتقدند که تحقیقات بیشتر به روشن شدن اینکه کدام ویژگی‌های خاص استراحت شبانه بیشترین ارتباط را با حفظ عملکرد شناختی در افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی-متابولیک دارند، کمک خواهد کرد. در حال حاضر، نتایج نشان می‌دهد که خواب به عنوان یک عامل بالقوه مهم در سلامت مغز است، اما نه به عنوان یک راه اثبات شده برای جلوگیری از زوال عقل یا معکوس کردن تغییرات موجود.