هیات سازمان سیا در ضمن آشوب افغانستان تا سال‌ها باقی خواهد ماند

به گزارش مجله خبری نگار، به نقل از نیویورک تایمز، همچنین آمریکا مجبور خواهد بود با شرکای دردسر زایی نظیر پاکستان که قابلیت بی همتایشان برای بازی کردن با هر دو سمت یک جنگ چندین نسل از رهبران آمریکایی را ناراحت کرده، تعامل کند.

یک مقام ارشد اطلاعاتی تصدیق کرد، چالش‌هایی پیش روی سیا در افغانستان است، اما این آژآنس قرار نیست از صفر کارش را شروع کند و از مدت‌ها قبل پیش بینی فروپاشی دولت افغانستان و پیروزی طالبان را کرده دست کم از ماه ژوئیه هشدار داده بود که ممکن است زودتر از حد انتظار رخ دهند.

در روز‌های بعد از حملات ۱۱ سپتامبر افسران سازمان سیا اولین کسانی بودند که با نیرو‌های شبه‌نظامی افغان دیدار کردند.

این سازمان شبکه وسیعی از مخبران را که با مسئولانشان از این سازمان در افغانستان دیدار داشتند و اطلاعاتشان برای اجرای حملات پهپادی علیه تروریست‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت تشکیل داد. این آژانس همچنین نگذاشت القاعده از افغانستان به عنوان پایگاهی برای اجرای حملات در ابعاد بزرگ علیه آمریکا همچون حملات ۱۱ سپتامبر استفاده کند. اما این دوره هزینه‌هایی هم به لحاظ جانی و هم شهرت برای این سازمان به همراه داشته و دست کم ۱۹ تن از پرسنلش در افغانستان کشته شدند.

با طولانی شدن جنگ در افغانستان افسران کهنه کار این آژانس شروع به درک این که جنگ از دست رفته، کردند. یکی از آن‌ها گرگ ووگله، یک افسر ارشد سابق سازمان است که حامد کرزای را در سال ۲۰۰۱ تا آن کشور اسکورت کرد و دو بار در سال‌های پس از آن پایگاه گسترده سیا در کابل را مدیریت کرد. ووگله به همکارانش گفت که اولین باری که به افغانستان رفت، آمریکا در حال کسب پیروزی در جنگ بود. اما بار دوم نبرد برابر بود. او گفت که بار سوم آمریکا در حال شکست خوردن در جنگ بود.

به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، در روز‌های اخیر و در جریان خروج آشفته از افغانستان، سیا در ماموریت‌های مخفی نجات دست داشته است.

این مقام ارشد اطلاعاتی که نامش را فاش نکرد اظهار کرد، این آژانس انتظار دارد ماموریتش در افغانستان "تمرکزی بیشتر" بر ردیابی تحولات گروه‌های تروریستی مصمم به حمله به آمریکا داشته باشد.

بر اساس این گزارش، عملیات مخفی آمریکا در افغانستان می‌تواند یا توسط عوامل سازمان سیا و یا توسط سربازان عملیات ویژه ارتش که تحت اختیار به اصطلاح "عنوان ۵۰" عمل می‌کنند، به اجرا در بیاید – مشابه با زمانی که سربازان عملیات ویز سیلز متعلق به نیروی دریایی آمریکا در ماموریتی که از سوی این سازمان جاسوسی مدیریت شد اسامه بن لادن را در پاکستان کشتند. در دوره بعد از حملات ۱۱ سپتامبر این زمان‌های قرار دادن نیرو‌های ارتشی تحت اختیار سیا با کمرنگ شدن خطوط تفکیک بین سربازان و جاسوسان رایج‌تر شد.

اما کوچکتر شدن هیات سازمان سیا آزمون‌های خودش را دارد از جمله در زمینه بازیابی آسیب وارد شده به شبکه‌های منابع سازمان سیا از بابت خروج ناگهانی از افغانستان. به گفته مقام‌های دولتی سابق، بازسازی عملیات جمع آوری اطلاعات آمریکا تا میزانی وابسته به استراق سمع الکترونیک و همچنین تا حدی نیز وابسته به ایجاد شبکه‌های جدیدی از منابع انسانی، این بار از راه دور، است. مقام‌های آمریکایی پیش بینی کردند که مخالفان افغان طالبان به احتمال زیاد به عنوان عوامل خواستار کمک و ارائه اطلاعات به آمریکا ظهور خواهند یافت.

همچنین بدون حضور نظامی عمده آمریکا در افغانستان، هر گونه حمله پهپادی علیه یک هدف مربوط به داعش یا القاعده در آنجا بالاجبار و فعلا از حوزه خلیج فارس اعزام می‌شود. یک چنین پرواز‌های طولانی باعث کاهش زمان در اختیار هواپیما‌ها برای شکار اهداف، و افزایش ریسک خطا‌ها و از دست رفتن اهداف می‌شود. یا این که آن‌ها نیازمند یک ناوگان بزرگ و پر هزینه از پهپاد‌ها برای استفاده در این عملیات‌ها است.

هنوز وزارت خارجه آمریکا نتوانسته دسترسی به پایگاه‌ها در کشور‌های حوزه آسیای مرکزی را که زمانی متعلق به شوروی سابق بودند فراهم کند و هنوز مشخص نیست که این اتفاق بیفتد یا خیر. روسیه صراحتا با هر گونه حضور آمریکا در آسیای مرکزی مخالفت کرده است. این کشور‌های متعلق به شوروی سابق گاهی تلاش می‌کنند بین نفوذ مسکو و توافقات با آمریکایی‌ها توافق برقرار کنند، اما روسیه کنترل خیلی بیشتری نسبت به ۲۰ سال قبل، زمانی که آمریکا به پایگاه‌ها در تاجیکستان، ازبکستان و قرقیزستان در اولین بخش‌های جنگ افغانستان دسترسی، داشت، اعمال می‌کند.

در زمان جلسات استماع مربوط به تایید برنز در ماه فوریه مساله افغانستان توجه کمی به خود اختصاص داد. بخش عمده پرسش‌ها چه ازسوی دموکرات‌ها و چه جمهوریخواهان متمرکز بر برنامه‌های دولت بایدن با اختصاص دادن منابع اطلاعاتی به چالش چین که به گفته برنز اولویت نخست تلقی می‌شود، بود.

مقام‌های ارشد آمریکایی گفتند که آن اولویت مربوط به تمرکز بر رقابت "ابر قدرتی" با چین و روسیه تغییر نکرده است و هر چند که افغانستان فوریت جدیدی پیدا کرده، آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا می‌توانند همزمان چند اولویت را مدیریت کنند.

اما تاریخ نشان داده این اجرای چند وظیفه همزمان با یکدیگر می‌تواند دشوار باشد و اینکه هزینه‌هایی به لحاظ فرصت‌ها وجود دارد.