هشدار به دولت و شورای آینده؛ کرونا تمام شود شهر پارکینگ می‌شود

یک کارشناس ترافیک و معاون پیشین پلیس راهور تهران بزرگ به تشریح اولویت‌های ضروری برای دولت و مدیریت شهری آینده در حوزه ترافیک و ایمنی حمل و نقل پرداخت و تاکید کرد که با پایان کرونا، شهرها با معضل جدی ترافیک روبه‌رو خواهند بود.

به گزارش مجله خبری نگار،سرهنگ مسعود جبارزاده  به اولویت‌های نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری و نیز شوراهای شهر در حوزه ترافیک پرداخته است. او در این گفت‌وگو به ارتباط میان ترافیک، تصادفات، آلودگی هوا  و ... پرداخته و معتقد است که دولت آینده باید یکپارچه‌سازی مدیریت ترافیک و حمل‌ونقل را در دستورکار خود قرار دهد. به عقیده او نباید میان متولیان سفرهای درون شهری و برون شهر اختلاف نظر وجود داشته باشد و یک نهاد واحد باید در این خصوص تصمیم‌گیری کند.

جبارزاده دغدغه‌ای جدی پیرامون مدیریت ترافیک هم دارد و بر این باور است که با پایان همه‌گیری کرونا، شهرهای بزرگ کشور به یک پارکینگ بدل خواهند شد، از این رو دولت و مدیران شهری آینده باید حتما برای مدیریت این پدیده برنامه‌ریزی کنند. همچنین در اجرای طرح‌های کم اثری نظیر زوج و فرد نیز بازنگری انجام شود.

معاون پیشین پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ بر ضرورت توجه و تاکید بر محله‌محوری و ارتباط آن با کاهش ترافیک و حتی کاهش جانباختگان حوادث رانندگی نیز تاکید دارد و می گوید: دولت می‌تواند با بازنگری در مدل کاری کارمندان و اعمال دورکاری حجم ترافیک را تا حد قابل توجهی کاهش دهد.

او بر ضرورت توجه به حمل و نقل ریلی نیز تاکید دارد و بر این باور است که دولت باید برای شهروندان جذابیت‌ها و مشوق‌هایی را ایجاد کند تا به جای استفاده از خودروی شخصی در سفرهای درون و برون شهری، از ناوگان امن ریلی استفاده کنند، موضوعی که تاکنون رخ نداده است. دوچرخه محوری و تمرکز بر وسایل نقلیه غیرموتوری در شهرهای بزرگی نظیر تهران نیز از دیگر مواردی است که جبارزاده در این گفت‌وگو به آن پرداخته است.

بخش اول گفت‌وگوبا این کارشناس حوزه ترافیک که بخش قابل توجهی از هوشمندسازی مدیریت ترافیک در زمان حضور او در پلیس راهور تهران بزرگ انجام شد، در ادامه آمده است:

جبارزاده گفت: حمل و نقل پایدار، ضرورت انکارناپذیری است که نامزدهای انتخابات و به خصوص انتخابات ریاست جمهوری باید برای آن برنامه داشته باشد. امروزه حمل و نقل یکی از اجزای لاینفک مهم اقتصاد ملی محسوب می‌شود و به‌ دلیل داشتن نقش زیربنایی تأثیر فراوانی بر فرآیند رشد اقتصادی کشور دارد.

وی با بیان اینکه این بخش دربرگیرنده فعالیت‌هایی است که به شکلی گسترده در تمامی زمینه‌های تولید، توزیع و مصرف کالا و خدمات جریان دارد، گفت: حمل و نقل در مجموعه فعالیت‌های اقتصادی نقش غیرقابل انکاری دارد و از دیرباز توسعه اقتصادی در گروی توسعه بازرگانی بوده وتوسعه بازرگانی نیز وابسته به پیشرفت فناوری های حمل ونقل بوده است.

 جبارزاده با بیان اینکه بی‌کفایتی در مدیریت صحیح حمل و نقل تبعات منفی غیر قابل جبرانی برای کشور درپی دارد، تصریح کرد: مساله حمل و نقل در کشور ما همواره به عنوان یک چالش مطرح شده و به نوعی می توان اذعان داشت که حمل و نقل ما دچار یک بیماری است که صرفا با تدابیر کلان دولت قابل حل خواهد بود.  طی سال های گذشته دولت ها عملا به این مساله آنطور که باید و شاید نپرداختند، در حالی که کشورهای توسعه یافته تمرکز خود را در این بخش گذاشته و با اقدامات راهبردی موجبات رشد اقتصادی را فراهم آورده اند. لذا در این برهه از کشور و در حالی که انتخابات ریاست جمهوری را در پیش داریم، آنچه که از کاندیدهای ریاست جمهوری انتظار می رود و تا کنون هم به آن پرداخته نشده، برنامه هایی هست که هر یک از این عزیزان برای توسعه حمل و نقل باید داشته باشند.

به گفته این کارشناس حوزه ترافیک، موفقیت در مدیریت حمل و نقل نیازمند برنامه ریزی مطلوب در جهت توسعه حمل و نقل پایدار است. در پایداری حمل و نقل سه شاخص کاهش آلودگی هوا، کاهش آلودگی صوتی و کاهش مرگ و میر و ضایعات ناشی از تصادفات مطرح است که برای به ثمر رسیدن آن بایستی دولت عملا و بصورت فعال در خصوص چالش های موجود برنامه کلان و راهبردی داشته باشد.

دولت آتی مدیریت ترافیک و حمل‌ونقل را یکپارچه کند

جبارزاده با بیان اینکه باید یکی از اولویت‌های دولت آتی، یکپارچه کردن مدیریت ترافیک و حمل‌ونقل باشد، گفت: باید بپذیریم که عدم یکپارچگی در مدیریت ترافیک و حمل ونقل همیشه یکی از آفت های این حوزه در کشور بوده و تا کنون این مساله حل نشده و نیازمند تصمیم شجاعانه و قاطع دولت است. مدیریت فعلی حمل و نقل در کشور ما چند وجهی است . این مدیریت در شهرها به عهده شهرداری و پلیس راهنمایی و رانندگی است و در بیرون شهری به عهده سازمان راهداری و پلیس راه است.

وی ادامه داد: تجربه نشان داده در اغلب موارد تفکرات ناهمسو بین سازمان ها باعث ایجاد تداخل در برنامه ریزی و شکست شده و حتی در خیلی از موارد منجر به هدر رفتن هزینه ها نیز شده است. هرگاه تفکرات این سازمان ها همسو شده، شاهد رشد و ضعیت ترافیک بودیم و عکس آن نیز صادق است.

به گفته معاون سابق پلیس راهور تهران بزرگ، بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و درحال توسعه موضوع حمل‌ونقل درون‌شهری و برون‌شهری را با هم و به‌صورت یکپارچه می‌بینند ولی در کشور ما این دو مدیریت به‌صورت جداگانه اعمال می‌شود. در اکثر کشورها یا شهرداری‌ها در حوزه حمل‌ونقل اختیار بیشتری دارند یا موضوع حمل‌ونقل تحت اختیار یک نظام مرکزی و یکپارچه قرار دارد و یا قدرت شهرداری‌ها در این زمینه بالاست یا استقرار مدیریت شهری به‌گونه‌ای است که مدیریت حمل‌ونقل به‌صورت جامع، آن شهرداری‌ها را هم پوشش می‌دهد.

وی تاکید کرد برای یک بار هم که شده ضروری است تا دولت مساله عدم یکپارچگی در مدیریت ترافیک و حمل و نقل را حل کند، چرا که عملا این شکاف باعث عدم رشد حمل و نقل و به تبع آن مانعی بزرگ برای توسعه اقتصادی خواهد شد.

با پایان کرونا، شهرها به پارکینگ تبدیل می‌شوند

جبارزاده چالش دیگر را مدیریت تقاضای سفر دانست و گفت: یکی از چالش‌ها و مشکلاتی که امروزه با آن مواجه هستیم، افزایش تقاضای سفر در کل کشور به ویژه کلان شهرها است. تقاضایی که منجر به ایجاد ترافیک سنگین در برخی از ساعات و معابر می‌شود. این مساله همیشه دغدغه مدیران بوده اما تا کنون هیج اقدام علمی در خصوص کاهش تقاضا صورت نپذیرفته است. آمارها حاکی از آن است که روند تقاضای حمل و نقل رو به فزونی بوده و اگر اقدام موثری در این خصوص به عمل نیاید به زودی و به ویژه با حل مشکل کووید ۱۹ ، معابر شهری ما تبدیل به پارکینگی از خودروها شده و علاوه بر افزایش نارضایتی شهروندان، افزایش آلودگی هوا و صوتی را نیز در پی خواهد داشت.

وی اضافه کرد: در کنار این معضل، مصرف بی رویه سوخت را نیز باید در نظرداشت که با توجه به وضعیت اقتصادی، نهایتا منجر به زیان هنگفت اقتصادی به کشور خواهد شد. بنابراین ضروری است تا کاندیداهای ریاست جمهوری نگاه ویژه ای به بحث مدیریت تقاضای سفر در سطح کلان داشته و برنامه ریزی های کوتاه ، میان و بلند مدتی را برای حل این مساله داشته باشند.

زوج و فرد در کاهش تقاضای سفر اثر قابل ملاحظه‌ای نداشت

معاون پیشین عملیات و فناوری اطلاعات پلیس راهور تهران بزرگ ادامه داد: شاید ساده ترین روش برای حل این مساله ایجاد محدودیت های ترافیکی از جمله زوج یا فرد و همچنین اخذ عوارض باشد اما تجربه زوج یا فرد تهران نشان داد با اجرای این طرح نه فقط تقاضای سفر کاهش قابل ملاحظه ای نداشت، بلکه مردم را به اعمال جرم پوشش و دستکاری پلاک سوق داد و دیدگاه درآمدسازی دستگاه های ذینفع را در میان مردم رواج داد.

وی به وظایف شوراها نیز اشاره کرد و گفت: در این حوزه علاوه بر دولت، شوراهای شهر و مدیریت شهری نیز نقش موثری دارند. به نظرم برای مدیریت تقاضای سفر لازم است توسعه حمل و نقل عمومی از سوی مدیریت شهری در دستورکار قرارگرفته و این مهم باید مورد توجه وحمایت دولت نیز قرار بگیرد. آمارها نشان می دهد روند استفاده از وسایل نقلیه شخصی به دلایل مختلفی رو به افزایش است.

حمل و نقل عمومی و نوسازی آن جدی گرفته شود

وی با بیان اینکه اولین چالش در این خصوص پرداخت هزینه مورد نیاز برای تهیه و افزایش وسایل نقلیه عمومی و جایگزین کردن آن با ناوگان فرسوده  است، گفت: در سال های گذشته به دلایل مختلف دولت به وظایف قانونی خودر در قبال پرداخت بخشی از درآمدهای معین شده از جمله جرائم پرداخت شده رانندگی از سوی مردم به ارگان های ذی‌مدخل از جمله شهرداری ها عمل نکرد و درنتیجه ما شاهد عدم توسعه یا توسعه کند ناوگان حمل و نقل عمومی بودیم. از این رو دولت جدید باید با هدف توسعه ناوگان عمومی به حمایت از شهرداری ها بپردازد.

جبارزاده توسعه ایستگاه ها و پایانه ها بر اساس تقاضای سفر و کاهش فاصله ایستگاه ها به منظور دسترسی سریعتر مسافران، افزایش سطح رفاه و آسایش در وسایل نقلیه عمومی به منظور جذب مسافر، به‌کارگیری سامانه های هوشمند به ویژه اطلاع رسانی به مسافر در قبل، حین و بعد از سفر و قیمت گذاری هزینه با هدف تشویق مسافران به استفاده از حمل و نقل عمومی را نیز از دیگر اولویت‌هایی برشمرد که با هماهنگی میان دولت و مدیریت شهری می‌توان آن را محقق کرد.

از حمل و نقل غیرموتوری مانند دوچرخه غفلت نشود

وی به توسعه حمل و نقل غیر موتوری مثل دوچرخه اشاره کرد و گفت: تحقق این مهم  نیازمند توسعه پیاده راه ها، مسیرهای دوچرخه، ایمن سازی، بهبود مبلمان شهری، ایجاد پیوستگی راه ها، آرام سازی ترافیک، ایجاد پارکینگ های دوچرخه، آموزش کاربران و از همه مهمتر ایجاد سیاست های تشویقی و برنامه های ورزشی است و باید به طور جدی‌تری در دستورکار قرار بگیرد.

این کارشناس ترافیک با بیان اینکه برنامه ریزی در جهت افزایش توان عملیاتی ادارات و سازمان‌ها در پیاده سازی دورکاری جزو اقداماتی است که با پیگیری دولت قابل اجراست، گفت: توسعه دفاتر دولت الکترونیک و حمایت از بخش خصوصی به منظور استفاده حداکثری از پتانسیل های موجود، توسعه آموزش مجازی در کلیه سازمان های دولتی و غیر دولتی و آموزش عالی، توسعه ناوگان تاکسیرانی و حمایت از رانندگان تاکسی به ویژه تعویض تاکسی های اسقاطی که آمار قابل توجهی در کشور دارند از جمله موارد موثر در کاهش تقاضای سفر و در پی آن مدیریت ترافیک، کاهش سوانح و کاهش آلودگی هواست.

وی یکی دیگر از راهکارها برای مدیریت ترافیک را تدوین قوانین سخت گیرانه در احداث مراکز تجاری و مسکونی بزرگ مثل مال ها بر اساس وضعیت ترافیکی محلی دانست و گفت: همچنین با همراهی دولت و مدیریت شهری باید مراکز جذب پرتقاضا مانند نمایشگاه‌های بین‌المللی، ورزشگاه‌ها و ... از درون شهرها به خارج از شهر منتقل شوند.

نقش محله محوری در کاهش ترافیک و حوادث ناشی از آن

جبارزاده توسعه محله محوری با استفاده از ظرفیت مدیریت شهری ها را عاملی دیگر در مدیریت ترافیک برشمرد و گفت: دولت باید در حوزه آموزش فعالیت بیشتری کند. تغییر در دیدگاه مردم در استفاده از حمل و نقل عمومی و ریلی به جای حمل و نقل شخصی نیازمند آموزش به ویژه در مهدکودک ها، مدارس و همچنین استفاده از ظرفیت رسانه است.

این کارشناس حوزه ترافیک ادامه داد: الزام کلیه ادارات و سازمان های دولتی و به ویژه بزرگ به استفاده از سرویس حمل و نقل. در سال های اخیر اکثر ارگان ها نسبت به حذف سرویس ایاب و ذهاب اقدام کرده که این مساله منجر به افزایش استفاده از خودروی شخصی کارکنان شده و نتیجتا تقاضای سفر، مصرف سوخت، تولید آلاینده های زیست محیطی و میانگین زمان سفر را افزایش داده است.

دولت حمل و نقل ریلی را مورد توجه قراردهد

وی توسعه حمل و نقل ریلی در کشور و اعمال سیاست های تشویقی و جذب مسافر را یکی دیگر از اولویت‌های ضروری برای دولت آینده برشمرد و گفت: برابر آمارهای بین المللی، سرانه کشورهای توسعه یافته از حمل و نقل ریلی بسیار بالاتر از کشور ماست و عملا این مساله بخاطر فقدان برنامه ریزی مطلوب دولت در این زمینه است. بدیهی است با افزایش سرانه استفاده از حمل و نقل ریلی نه تنها با روانسازی جریان ترافیکی جاده ها و افزایش رضایتمندی مواجه خواهیم بود، بلکه بدلیل کاهش مصرف سوخت، کاهش آلاینده ها ، کاهش تعطیلات، کاهش هزینه ها، دولت با رشد اقتصادی مواجه خواهد گشت و این مساله نگاه ویژه ای را به این بخش می طلبد.

به گفته وی، تا کنون در دولت های قبلی آنطور که باید و شاید به این مساله پرداخته نشده و اگر هم بعضا اقداماتی شده کافی نبوده و به دلایل مختلفی از جمله عدم حمایت دولت از بخش خصوصی ، ثمره ای را در پی نداشته است. یکی از الزاماتی که در حمل و نقل ریلی باید لحاظ کرد هزینه خدمات آن است که با توجه به اوضاع کنونی اقتصادی مردم، زمینه جذب مسافران را فراهم نساخته است. بدیهی است که به منظور رشد این بخش، قیمت گذاری و همچنین ارایه تسهیلات باید به نحوی باشد که مسافران را در انتخاب این مدل سفر در مقایسه با خودروی شخصی ترغیب کند. اما در شرایط کنونی حمل‌ونقل شخصی جاده‌ای برای خانوارها خیلی اقتصادی‌تر است و در واقع ما حمل‌ونقل عمومی را با هیچ مکانیزمی نتوانستیم با حمل‌ونقل شخصی قابل رقابت کنیم.

 وی با بیان اینکه  درحال‌حاضر در کشور هیچ برنامه تدوین شده قابل عرضه‌ای برای آوردن سهم حمل‌ونقل شخصی به سمت حمل‌ونقل عمومی نداریم، گفت: این یک چالش بزرگ وعمده محسوب می‌شود. بنابراین ضروری است تا دولت بعدی نگاه ویژه ای را به حمل و نقل ریلی چه درون شهری با استفاده از خطوط مترو و چه راه آهن داشته باشد. حمل و نقل ریلی ایمنی بیشتری هم در مقایسه با حمل و نقل جاده‌ای داشته و می‌توان با توجه به آن آمار جانباختگان حوادث رانندگی را نیز کاهش داد.

منبع: ایسنا