هشدار سازمان جهانی بهداشت درباره سل؛ ابتلای ۱۰.۶ میلیون نفر و مرگ بیش از یک میلیون نفر در سال ۲۰۲۵

به گزارش مجله خبری نگار، سازمان جهانی بهداشت (WHO) در تازه‌ترین گزارش جهانی خود درباره بیماری سل، از ابتلای حدود ۱۰.۶ میلیون نفر و مرگ ۱.۱۳ میلیون نفر بر اثر این بیماری در سال ۲۰۲۵ خبر داد. این سازمان با وجود تأکید بر کاهش آمار مرگ‌ومیر در سال‌های اخیر، نسبت به کندی روند مبارزه جهانی با سل و ناکافی بودن سرمایه‌گذاری‌ها برای مقابله با این بیماری هشدار داده است.

بر اساس گزارش جهانی سل در سال ۲۰۲۶ که روز ۱۲ نوامبر منتشر شد، با وجود پیشرفت‌های حاصل‌شده در زمینه تشخیص و درمان، سل همچنان مرگبارترین بیماری عفونی ناشی از یک عامل بیماری‌زای واحد در جهان محسوب می‌شود.

۱۰.۶ میلیون مبتلا و ۱.۱۳ میلیون قربانی در یک سال

برآورد‌های سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰.۶ میلیون نفر در سراسر جهان به سل مبتلا شده‌اند. از این میان، ۵.۷ میلیون نفر مرد، ۳.۷ میلیون نفر زن و حدود ۱.۲ میلیون نفر کودک بوده‌اند.

همچنین این بیماری در همین سال جان حدود ۱.۱۳ میلیون نفر را گرفته است که ۱۳۷ هزار نفر از آنها با ویروس HIV نیز زندگی می‌کرده‌اند.

با این حال، آمار مرگ‌ومیر ناشی از سل نسبت به سال ۲۰۱۵ حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که این پیشرفت، نخستین هدف کاهش مرگ‌ومیر در راهبرد جهانی مقابله با سل را محقق کرده، اما این دستاورد با پنج سال تأخیر نسبت به زمان‌بندی اولیه به دست آمده است.

طبق اعلام این سازمان، اقدامات جهانی در زمینه تشخیص و درمان سل از سال ۲۰۰۰ تاکنون جان حدود ۸۶ میلیون نفر را نجات داده است.

پیشرفت مبارزه با سل بسیار کندتر از اهداف جهانی است

یکی از نگرانی‌های اصلی سازمان جهانی بهداشت، فاصله قابل‌توجه میان دستاورد‌های فعلی و اهداف تعیین‌شده برای مهار بیماری سل است.

بر اساس گزارش جدید، میزان بروز سل در جهان از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ تنها ۱۴ درصد کاهش یافته است؛ در حالی که هدف‌گذاری راهبرد جهانی مقابله با سل، کاهش ۵۰ درصدی موارد ابتلا تا سال ۲۰۲۵ بود.

این آمار نشان می‌دهد جهان با وجود کاهش مرگ‌ومیر، هنوز با سرعت مورد انتظار در مسیر مهار این بیماری حرکت نمی‌کند.

مدیرکل سازمان جهانی بهداشت نیز با اشاره به ادامه روند کاهش ابتلا و مرگ‌ومیر، تأکید کرده است که با وجود این پیشرفت‌ها، همچنان بیش از یک میلیون نفر در سال بر اثر بیماری قابل پیشگیری و درمان سل جان خود را از دست می‌دهند.

۸۸ درصد مبتلایان در ۳۰ کشور متمرکز هستند

گزارش سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد توزیع بیماری سل در جهان یکسان نیست و بخش عمده مبتلایان در تعداد محدودی از کشور‌ها زندگی می‌کنند.

بر اساس این آمار، ۳۰ کشور با بیشترین میزان ابتلا، حدود ۸۸ درصد از کل موارد جدید سل در جهان طی سال ۲۰۲۵ را به خود اختصاص داده‌اند.

هند، اندونزی، فیلیپین، چین، پاکستان، نیجریه، جمهوری دموکراتیک کنگو و بنگلادش از جمله کشور‌هایی هستند که بیشترین سهم را در آمار جهانی ابتلا دارند.

کدام مناطق جهان در مبارزه با سل موفق‌تر بوده‌اند؟

بررسی روند ابتلا در مناطق مختلف جهان نشان می‌دهد میزان پیشرفت کشور‌ها در مقابله با سل تفاوت قابل‌توجهی داشته است.

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، میزان ابتلا به سل در مناطق مختلف این سازمان به شرح زیر تغییر کرده است:

- منطقه اروپا: ۴۲ درصد کاهش

- منطقه آفریقا: ۳۰ درصد کاهش

- جنوب شرق آسیا: ۱۸ درصد کاهش

- منطقه مدیترانه شرقی: ۶.۶ درصد کاهش

- منطقه اقیانوس آرام غربی: بدون تغییر خالص

در مقابل، کشور‌های منطقه آمریکا برای پنجمین سال متوالی با افزایش موارد ابتلا روبه‌رو بوده‌اند و میزان ابتلا در این منطقه در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال ۲۰۱۵ حدود ۱۳ درصد افزایش یافته است.

سازمان جهانی بهداشت تفاوت در عوامل خطر، کیفیت نظام‌های بهداشتی، دسترسی به خدمات درمانی و میزان سرمایه‌گذاری پایدار را از عوامل مؤثر بر اختلاف عملکرد مناطق مختلف می‌داند.

کمبود بودجه تحقیقات؛ مانع مهم در مسیر ریشه‌کن کردن سل

یکی دیگر از نگرانی‌های مطرح‌شده در گزارش جدید، ناکافی بودن منابع مالی اختصاص‌یافته به تحقیقات علمی درباره بیماری سل است.

بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، بودجه تحقیقات مرتبط با سل در سال ۲۰۲۳ حدود ۱.۲ میلیارد دلار بوده است؛ رقمی که کمتر از یک‌چهارم هدف سالانه ۵ میلیارد دلاری تعیین‌شده برای سال ۲۰۲۷ محسوب می‌شود.

این کمبود بودجه می‌تواند روند توسعه واکسن‌های جدید، روش‌های تشخیص سریع‌تر و دارو‌های مؤثرتر را با مشکل مواجه کند.

سازمان جهانی بهداشت از دولت‌ها و نهاد‌های بین‌المللی خواسته است سرمایه‌گذاری در زمینه پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان سل را افزایش دهند و منابع مالی پایدار‌تری برای مقابله با این بیماری اختصاص دهند.

سل همچنان یکی از جدی‌ترین تهدید‌های سلامت عمومی جهان است

مجموع یافته‌های گزارش جهانی سل در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد مبارزه با این بیماری به پیشرفت‌هایی دست یافته، اما هنوز فاصله زیادی تا تحقق اهداف جهانی وجود دارد.

از یک سو، کاهش ۳۵ درصدی مرگ‌ومیر از سال ۲۰۱۵ و نجات ۸۶ میلیون نفر از طریق اقدامات درمانی، نشانه‌هایی از اثربخشی برنامه‌های مقابله با سل هستند؛ از سوی دیگر، ابتلای بیش از ۱۰ میلیون نفر در یک سال و کمبود منابع مالی برای تحقیقات، ضرورت گسترش اقدامات پیشگیرانه و درمانی را نشان می‌دهد.

سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده است که برای مهار این بیماری، کشور‌ها باید دسترسی مردم به خدمات تشخیصی و درمانی را افزایش دهند، بودجه برنامه‌های مقابله با سل را حفظ کنند و توسعه واکسن‌ها و روش‌های درمانی جدید را در اولویت قرار دهند.

سل بیماری قابل پیشگیری و درمان است، اما آمار‌های جدید نشان می‌دهد که بدون افزایش سرمایه‌گذاری و تقویت نظام‌های سلامت، دستیابی به هدف پایان دادن به همه‌گیری این بیماری همچنان با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد بود.