چرا برخی اصلاح‌طلبان با انسجام ملی مشکل دارند؟ بازگشت دوباره دوقطبی میدان و دیپلماسی

به گزارش مجله خبری نگار، نگاهی به فضای سیاسی کشور نشان می‌دهد در سطوح مسئولان و مردم همگرایی خاصی در خصوص مقابله با تهدیدات آمریکا علیه کشورمان وجود دارد.

انسجام ملی در این حوزه باتوجه به اتفاقاتی که در داخل امریکا افتاده نیز تقویت شده است. مردم نسبت به توانایی‌های کشورمان و همچنین ضعف‌های دشمن نیز نگرش نسبتا یکپارچه‌ای دارند و آگاهی لازم را کسب کرده‌اند.

منتها در این زمینه که مسئولان با یکدیگر هماهنگ هستند و مردم نیز در میدان حضور دارند، اما مشخص نیست چرا برخی از چهره‌های اصلاح‌طلب به دنبال تضعیف انسجام در لایه‌های حاکمیتی هستند.

درواقع سئوال اصلی این است که اهداف و منافع جناحی این گروه از اصلاح‌طلبان چیست که آن را با انسجام ملی در منافات می‌بینند؟

در همین راستا، «جواد امام»، سخنگوی جبهه اصلاحات ایران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با انتقاد از نحوه مواجهه مسئولان کشور با تهدید‌ها و موضع‌گیری‌های تحریک‌آمیز دونالد ترامپ، اظهار داشت: «متأسفانه مسئولان نظامی و امنیتی، به‌جای مسئولان سیاسی و دیپلماتیک، میدان‌دار مصاحبه در پاسخ به این تهدیدات شده‌اند و از سوی دیگر، دیپلمات‌ها نیز به‌جای بهره‌گیری از ظرفیت‌های حقوقی، سیاسی و بین‌المللی، با ادبیات نظامی سخن می‌گویند.»

در چنین شرایطی، تلاش برای القای اختلاف میان مسئولان و ایجاد شکاف میان میدان و دیپلماسی، بیش از آنکه بازتاب واقعیت موجود باشد، نوعی روایت‌سازی سیاسی با هدف تغییر صورت‌مسئله است.

وقتی دستگاه‌های مختلف کشور در چارچوب مسئولیت‌های خود به تهدیدات خارجی پاسخ می‌دهند، نمی‌توان صرف تفاوت در ادبیات و شیوه بیان را به معنای اختلاف در راهبرد یا فقدان هماهنگی تعبیر کرد.

اتفاقاً قدرت یک نظام سیاسی در شرایط تهدید، به استفاده هم‌زمان از ظرفیت‌های مختلف خود بازمی‌گردد؛ ظرفیتی که در آن قدرت دفاعی، دیپلماسی و حمایت مردمی مکمل یکدیگرند.

از سوی دیگر، نباید فراموش کرد که یکی از اهداف اصلی فشار‌های آمریکا، تضعیف اعتماد عمومی به توان تصمیم‌گیری کشور و القای چنددستگی در ساختار حاکمیت است.

در این میان، بازتولید چنین تصویری از سوی جریان‌های سیاسی داخلی، حتی اگر با عنوان نقد و مطالبه هماهنگی مطرح شود، می‌تواند ناخواسته در مسیر همان هدف قرار بگیرد.

نقد عملکرد مسئولان حق جریان‌های سیاسی است، اما این نقد زمانی می‌تواند به منافع ملی کمک کند که بر شواهد واقعی استوار باشد و به تقویت انسجام و اقتدار کشور بینجامد، نه آنکه در شرایط حساس کشور، انجام هر یم از مقامات در حیطه وظایف محوله را ناهماهنگی بخوانیم.

بازهم دو قطبی کاذب میدان و دیپلماسی

برخی گروه‌های سیاسی همواره تلاش کرده‌اند در شرایط مختلف، دوقطبی میدان و دیپلماسی را ایجاد کنند. این در حالی است که امروز میدان و دیپلماسی به‌صورت هم‌پوشان، همگام و هم‌راستا با یکدیگر حرکت می‌کنند و این گروه‌ها با فضاسازی غیرواقعی می‌کوشند بار دیگر همان دوقطبی کاذب مطلوب خود را در افکار عمومی بازنمایی کنند.

وقتی مقامات اجازه استفاده ترامپ از خلاء اطلاعاتی را نمی‌دهند

این در شرایطی است که با وجود لفاظی‌های مکرر رئیس‌جمهور و مقامات مختلف آمریکا، افکار عمومی به اظهارات رسمی مسئولان ایرانی نیاز دارد تا دچار خلأ اطلاعاتی نشود.

در چنین فضایی، آمریکایی‌ها می‌توانند از خلأ اطلاعاتی برای پیشبرد اهداف خود، ذهنیت‌سازی سیاسی علیه کشورمان و القای ضعف در داخل ایران بهره‌برداری کنند.

به‌ویژه آنکه هر فردی که اندکی فضای سیاسی آمریکا و شخص ترامپ را دنبال کند، به‌خوبی درمی‌یابد که رئیس جمهور آمریکا به‌شدت نیازمند قدرت‌نمایی تبلیغاتی است و تلاش می‌کند با القای ضعف ایران، افکار عمومی آمریکا را که وی را شکست‌خورده می‌داند، متقاعد کند. اما همین پاسخ‌های قاطع مقامات ایرانی مانع شکل‌گیری روایت خاص ترامپ حتی در خارج از ایران است.

اکنون برخی از چهره‌های اصلاح‌طلب در همین فضا کاسه داغ‌تر از آش شده‌اند و درباره پاسخگویی به لفاظی‌های نظامی ترامپ، به‌گونه‌ای موضع‌گیری می‌کنند که گویی نوعی آنارشی و آشفتگی سیاسی در کشور وجود دارد.

این در حالی است که افکار عمومی ایران به‌خوبی مشاهده می‌کند که یک نظم مشخص در عرصه دیپلماسی و میدان وجود دارد؛ نظمی که اتفاقاً با حرکت هماهنگ، همپوشاننده و مقتدرانه ایران و نمایش ضعف طرف مقابل همراه است.

چرا منافع برخی اصلاح‌طلبان با انسجام ملی منافات دارد؟

با این شرایط، نکته اساسی، وحدت عمل و انسجام داخلی در ایران است؛ موضوعی که به نظر می‌رسد برخی اصلاح‌طلبان آن را برنمی‌تابند و با طرح ادعا‌هایی درباره ناهماهنگی و تداخل وظایف، در نقطه مقابل آن حرکت می‌کنند.

جالب آنکه دستگاه دیپلماسی نیز چنین ادعایی درباره تداخل وظایف مطرح نکرده و خود را هماهنگ با میدان می‌داند.

نگاهی به اظهارات وزیر امور خارجه و سخنگوی وزارت امور خارجه نیز به‌خوبی نشان می‌دهد که تقویت توان نظامی کشور مورد تأکید آنان قرار دارد؛ زیرا دیپلماسی به‌خوبی می‌داند که برای چانه‌زنی، باید مؤلفه‌های قدرت را در اختیار داشته باشد؛ هرچند طرف مقابل بار‌ها نشان داده است که به‌هیچ‌وجه قابل اعتماد و متعهد به توافقات نیست.

اصلاح‌طلبان بار دیگر با ایجاد فضایی کاذب و سپس استدلال‌سازی بر مبنای همان فضا، تحرکات سیاسی خود را پیش می‌برند.

به‌عنوان نمونه، این جریان سیاسی همواره مدعی بوده است که اگر مشکلی در مسیر توافق ایران و آمریکا وجود دارد، ریشه آن را باید در داخل کشور جست‌و‌جو کرد.

بر همین اساس، با مقصرنمایی داخلی تلاش کرده‌اند زمینه تبلیغات سیاسی برای مذاکره با آمریکا را در میان افکار عمومی فراهم کنند. این در حالی است که عدم توافق‌پذیری آمریکا در دوره‌های مختلف پس از انقلاب اسلامی، به‌خوبی در تاریخ دو کشور قابل مشاهده است.

اصلاح‌طلبان و تبلیغات سیاسی مذاکره با آمریکا

اکنون نیز در فضای منازعه آمریکا علیه کشورمان، همین گروه‌های سیاسی بار دیگر با روایت‌سازی‌های کاذب تلاش دارند فضای سیاسی مورد نظر خود را شکل دهند. این فضاسازی در مقطع کنونی، با حمله به مواضع مقامات نظامی و دیپلماتیک دنبال می‌شود.

با این شرایط، این جماعت سیاسی همواره تلاش کرده‌اند فضای سیاسی خاص خود را در کشور ایجاد کنند و به افکار عمومی آدرس غلط بدهند.

متولی و مسئول هر یک از حوزه‌های نظامی، سیاسی و دیپلماتیک مشخص است و هر فرد و نهادی، چه در عرصه امنیتی و چه در حوزه دیپلماسی، وظایف خود را در راستای هدفی مشخص دنبال می‌کند.

با این حال، به نظر می‌رسد این گروه‌ها که روند مذکور را در تعارض با اهداف جناحی خود می‌بینند، بار دیگر به فضاسازی روی آورده‌اند تا دوقطبی کاذب میدان و دیپلماسی را کلید بزنند.

به نظر می‌رسد برخی از اعضای جریان اصلاحات احساس می‌کنند گفتمان آنان که همواره با مذاکره با آمریکا و بستن با کدخدا تعریف می‌شود در فضای انسجام ملی خدشه دار می‌شود و از این رو سعی دارند با فضاسازی جدید و بهم زدن فضای انسجام ملی خود را بازیابی سیاسی کنند.

این در حالی است که انسجام داخلی، هم در سطح مسئولان و مقامات و هم در میان مردم، به‌وضوح قابل مشاهده است؛ اما به نظر می‌رسد همین وحدت و انسجام، به مذاق برخی جریان‌های سیاسی خوش نمی‌آید.