هشدار درباره آینده هوش مصنوعی؛ چرا اروپا باید سرعت ساخت غول‌های داده را کاهش دهد؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهار،مراکز داده در اوکراین، روسیه و خاورمیانه به هدف‌های کلیدی در درگیری‌هایی تبدیل شده‌اند که می‌توانند برای مدتی اقتصاد یک کشور و تاسیسات عمومی مانند بانک‌ها و بیمارستان‌ها را از کار بیندازند.

روسیه مراکز داده در کی‌یف را هدف قرار داده و پهپاد‌های اوکراینی نیز در هفته‌های اخیر چندین مرکز داده در خاک روسیه را زده‌اند؛ حمله‌هایی که کی‌یف آنها را تلاشی برای ضربه زدن به تاسیساتی توصیف کرده است که منابع مالی ماشین جنگی مسکو را تامین می‌کنند.

مهدی پریاوی، مشاور سازمان ملل و بنیانگذار اندیشکده «سازمان بین‌المللی مراکز داده» (IDCA) می‌گوید هدف قرار گرفتن نظامی مراکز داده باید اروپا را وادار کند در این که زیرساخت‌های هوش مصنوعی خود را کجا می‌سازد تجدیدنظر کند.

او گفت: «وقتی به تعداد کافی اهداف مهم را بزنید، می‌توانید کل اقتصاد را از کار بیندازید.» با دیجیتالی شدن جوامع، از کار انداختن یک مرکز داده می‌تواند به معنای «فلج شدن کارکرد‌های نظامی، بهداشت و درمان و نظام مالی» باشد.

مراکز داده تاسیسات فیزیکی‌ای هستند که شرکت‌ها سرور‌ها و داده‌های خود را در آنها نگهداری می‌کنند. این مراکز برای هوش مصنوعی هم حیاتی‌اند، چون انرژی بسیار زیادی را که این فناوری نیاز دارد تامین می‌کنند.

اهمیت آنها در جنگ بیشتر هم می‌شود، زیرا اوکراین از هوش مصنوعی برای هدف‌گیری پهپاد‌ها و دیگر کاربرد‌های نظامی استفاده می‌کند.

به گفته پریاوی، هدف قرار گرفتن نسل جدیدی از مراکز داده باید کشور‌ها را به تامل بیشتر درباره محل ساخت آنها وادار کند؛ اما او معتقد است توصیه قدیمی این صنعت برای انتخاب دقیق محل و پنهان نگه داشتن موقعیت مراکز داده، دیگر به تنهایی کافی نیست. او بدون پرداختن به جزئیات به دلایل امنیت ملی گفت: «شاید لازم باشد گنبد‌های آهنین داشته باشید، شاید باید آنها را زیر زمین بسازید یا پناهگاه‌هایی برایشان ایجاد کنید.»

او افزود: «اما دوران ساختن مراکز داده در مکان‌های تصادفی و پراکنده به سر رسیده است.»

او همچنین اذعان کرد هیچ کشوری پاسخ روشنی برای این که چطور می‌توان چنین کاری کرد، بدون آن که رقابت برای توسعه ظرفیت هوش مصنوعی کند شود، در اختیار ندارد.

پریاوی در پاسخ به این پرسش که آیا این حملات دولت‌های اروپایی را وادار خواهد کرد در برنامه‌های خود برای گیگافکتوری‌های هوش مصنوعی ـ نوعی مرکز داده ـ تجدیدنظر کنند، گفت: «صد درصد».

یک سخنگوی کمیسیون اروپا در پاسخ به پرسش درباره برنامه‌های اروپا برای مراکز داده گفت که این نهاد مناقصه‌ای برای ایجاد حداکثر هفت گیگافکتوری هوش مصنوعی در سراسر اروپا به راه انداخته است.

او افزود: «این فراخوان هنوز باز است. پس از بسته شدن، پیشنهاد‌ها ارزیابی می‌شود و سپس درباره اعطای پروژه‌ها تصمیم‌گیری خواهد شد.» این فراخوان روز ۱۲ نوامبر بسته می‌شود.

با این حال، درباره این که آیا هدف قرار گرفتن مراکز داده در جنگ می‌تواند برنامه‌های مربوط به این مراکز را تغییر دهد، توضیح مشخصی داده نشد.

پریاوی گفت هزینه اقتصادی خسارت به مراکز داده می‌تواند نجومی باشد و برای بسیاری از کشور‌ها از جمله کشور‌های اروپایی «تقریبا جبران‌ناپذیر» است.

هزینه ساخت هر مرکز داده می‌تواند تا ۲۵ میلیارد دلار برسد و ساخت آن تا سه سال طول بکشد.

پریاوی گفت: «اروپا نمی‌تواند دارایی‌هایی به ارزش صد‌ها میلیارد دلار را تامین مالی کند و بعد کسی آنها را از بین ببرد.» او افزود: «به نظر من کل این روند [ساخت مراکز داده]باید کند شود.»

او از کشور‌های اروپایی خواست به صورت یک بلوک عمل کنند و گفت هیچ کشور واحدی به تنهایی از عهده این کار برنمی‌آید، زیرا در کنار خطرات امنیتی، با کمبود جهانی انرژی و نیز کمبود نیروی کار آموزش‌دیده روبه‌رو هستند.

او پیشنهاد کرد به جای پراکندن مراکز داده، آنها را در مناطق متمرکز بسازند تا بتوان برای حفاظت از آنها نوعی گنبد آهنین ایجاد کرد.

او گفت: «ساخت مراکز داده و قطب‌های دیجیتال تنها راهی است که یک کشور، یک قطب منطقه‌ای یا شرکت‌های فعال در حوزه مراکز داده می‌توانند از طریق آن امنیت خود را تامین کنند.»