دانشمندان راهی برای طولانی‌تر کردن جوانی سلول‌های تخمک پیدا کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، تخمک‌های انسان از جمله صبورترین سلول‌های بدن هستند. آنها می‌توانند برای دهه‌ها قبل از اینکه مورد نیاز قرار گیرند، غیرفعال بمانند. یک تیم بین‌المللی از دانشمندان کشف کرده‌اند که با افزایش سن، تخمک‌ها آگاهانه سیستم‌های پردازش مواد زائد خود را کند می‌کنند - احتمالاً یک استراتژی تکاملی که به آنها اجازه می‌دهد سال‌ها در شرایط خوبی باقی بمانند. این مطالعه در مجله EMBO منتشر شده است.

دکتر الوان بکه، نویسنده‌ی اصلی این مقاله از مرکز تنظیم ژنومی در بارسلونا، گفت: «ما بیش از صد تخمک اهدایی - بزرگترین پایگاه داده در نوع خود - را مطالعه کردیم و یک استراتژی مینیمالیستی شگفت‌انگیز پیدا کردیم که به سلول‌ها کمک می‌کند تا برای دهه‌ها «تمیز» بمانند.»

یک زن با یک تا دو میلیون تخمک نابالغ متولد می‌شود، اما تا زمان یائسگی، تنها صد‌ها تخمک باقی می‌مانند. برای زنده ماندن در چنین دوره طولانی، تخمک باید از تجمع آسیب جلوگیری کند. دانشمندان معتقدند که کاهش سرعت متابولیسم به آن در دستیابی به این هدف کمک می‌کند.

لیزوزوم‌ها و پروتئازوم‌ها معمولاً پروتئین‌ها را در سلول‌ها پردازش می‌کنند، اما این فرآیند به انرژی نیاز دارد و در نتیجه می‌تواند گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) تولید کند - مولکول‌هایی که به DNA و غشا‌ها آسیب می‌رسانند. گروه بک پیش از این نشان داده بود که تخم‌ها یکی از فرآیند‌های متابولیک اساسی را به طور خاص برای محافظت در برابر ROS دور می‌زنند. داده‌های ترکیبی از این ایده پشتیبانی می‌کنند که تخم‌ها عمداً "نیمه خواب" باقی می‌مانند تا خطر آسیب را به حداقل برسانند.

علاوه بر این، دانشمندان در مشاهدات زنده مشاهده کردند که چگونه در آخرین ساعات قبل از تخمک‌گذاری، تخمک‌ها به معنای واقعی کلمه لیزوزوم‌ها را به محیط "پرتاب" می‌کنند و میتوکندری‌ها و پروتئازوم‌ها در لبه سلول جمع می‌شوند.

دکتر گابریل زافاگنینی، یکی از نویسندگان این مطالعه، نتیجه گرفت: «این همان خانه تکانی بهاری است که هرگز نمی‌دانستیم به آن نیاز داریم.»

این نتایج می‌تواند رویکرد درمان ناباروری را تغییر دهد. همانطور که دکتر بکه خاطرنشان می‌کند، در حال حاضر اغلب به بیماران توصیه می‌شود مکمل‌هایی را مصرف کنند که ظاهراً برای بهبود متابولیسم تخمک هستند، اما هیچ مدرک قانع‌کننده‌ای مبنی بر اثربخشی آنها وجود ندارد. برعکس، مطالعه جدید نشان می‌دهد که حفظ متابولیسم طبیعی پایین ممکن است رویکرد امیدوارکننده‌تری باشد.

در آینده، این تیم قصد دارد تخمک‌های زنان مسن‌تر و تخمک‌های حاصل از چرخه‌های ناموفق IVF را مطالعه کند تا بفهمد که آیا این "استراحت پرانرژی" با افزایش سن مختل می‌شود و آیا بر کیفیت سلول تأثیر می‌گذارد یا خیر.