شاخص اهدای عضو در خراسان جنوبی بالاتر از میانگین کشوری است

به گزارش مجله خبری نگار،محمود گنجی‌فرد امروز شنبه ۲۶ اردیبهشت در جمع خبرنگاران اظهار کرد: همان‌طور که اشاره شد، ایامی که در آن قرار داریم مصادف با سه مناسبت مهم شامل هفته سلامت، هفته جمعیت و روز ملی اهدای عضو در ۳۱ اردیبهشت است و لازم می‌دانم توضیحاتی در خصوص هر یک از این موارد ارائه کنم.

وی با اشاره به تعریف سازمان جهانی بهداشت از سلامت گفت: بر اساس تعریفی که سازمان جهانی بهداشت (WHO) ارائه کرده است، سلامت فقط به معنای نبود بیماری یا ناتوانی جسمی نیست، بلکه فرد باید از نظر جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی نیز در وضعیت مطلوبی قرار داشته باشد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند ادامه داد: هفته سلامت فرصت مغتنمی برای بازاندیشی نسبت به نقش مهم حوزه سلامت در توسعه پایدار کشور‌ها است. یکی از شاخص‌های مهم توسعه پایدار در سراسر دنیا وضعیت سلامت جامعه است و این موضوع صرفاً به درمان بیماری‌ها محدود نمی‌شود بلکه حوزه پیشگیری و بهداشت که مقدم بر درمان است از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

گنجی‌فرد افزود: با توجه به رویکرد‌های موجود در وزارت بهداشت، افزایش و ارتقای سواد سلامت و انتقال آموزه‌های سلامت به خانواده‌ها و تقویت فرهنگ خودمراقبتی از موضوعات بسیار مهمی است که می‌تواند در کاهش بیماری‌ها، کاهش بار بیماری‌ها، کاهش هزینه‌های درمانی و جلوگیری از عوارض ناشی از بیماری‌ها نقش مؤثری داشته باشد.

وی با قدردانی از فعالان حوزه سلامت در سراسر کشور بیان کرد: همکاران ما در حوزه سلامت در شرایط مختلف از جمله جنگ تحمیلی، بحران‌ها و دوران کرونا با تمام توان خدمت‌رسانی کرده‌اند و علی‌رغم همه مشکلات، خدمات حوزه سلامت تعطیل نشده و با قوت ادامه داشته است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند گفت: خدمات حوزه سلامت تعطیل‌بردار نیست و همان‌طور که مشاهده می‌کنیم بیمارستان‌ها و مراکز درمانی در ایام تعطیل، نوروز، شب و روز و در هر شرایطی به ارائه خدمات ادامه می‌دهند. حتی در شرایط جنگ، محاصره اقتصادی یا مشکلات اقتصادی نیز این خدمات متوقف نشده است.

وی با اشاره به افتتاح پروژه‌های حوزه سلامت اظهار کرد: در جلسه‌ای که به صورت وبینار در سراسر کشور با حضور وزیر بهداشت برگزار شد، افتتاح ۱۶۰ پروژه حوزه سلامت که به یاد و خاطره ۱۶۸ شهید مدافع سلامت نامگذاری شده بود انجام شد. دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نیز در این میان ۱۶ پروژه از مجموع ۷۷ پروژه تکمیل‌شده در سال ۱۴۰۴ را به خود اختصاص داده است که شامل دو پروژه درمانی و ۱۴ پروژه بهداشتی بوده است.

گنجی فرد با اشاره به اهمیت نقش رسانه‌ها افزود: حوزه سلامت حوزه‌ای کاملاً تخصصی است و گاهی برداشت‌های عمومی از برخی اتفاقات با واقعیت‌های تخصصی این حوزه فاصله دارد؛ بنابراین نقش رسانه‌ها در انعکاس درست خدمات حوزه سلامت و ارائه تحلیل دقیق از این خدمات بسیار مهم است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در ادامه با اشاره به موضوع جوانی جمعیت گفت: مسئله جوانی جمعیت از سال ۱۳۹۳ در کشور به طور جدی در دستور کار قرار گرفته است، چراکه اگر به این موضوع توجه نشود در آینده با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهیم شد.

وی افزود: یکی از تفاوت‌های وضعیت سالمندی در ایران با بسیاری از کشور‌های دیگر سرعت بالای پیر شدن جمعیت در کشور است. در بسیاری از کشور‌های توسعه‌یافته روند سالمندی طی دهه‌ها اتفاق افتاده، اما در ایران این روند بسیار سریع‌تر است.

گنجی‌فرد ادامه داد: در حال حاضر حدود ۱۰ تا ۱۱ درصد جمعیت کشور سالمند هستند یعنی بالای ۶۰ سال و اگر این روند ادامه پیدا کند تا سال ۱۴۳۰ بیش از ۳۰ درصد جمعیت کشور سالمند خواهد بود. به عنوان مثال افزایش جمعیت سالمند از هفت درصد به ۱۴ درصد در آلمان حدود ۴۵ سال، در فرانسه ۱۱۵ سال و در ژاپن ۲۴ سال طول کشیده، اما در ایران این روند حدود ۱۱ سال زمان می‌برد.

وی گفت: نرخ باروری نیز در دهه ۶۰ بالای شش بوده، اما اکنون به حدود ۱.۶ رسیده است، البته استان ما وضعیت بهتری دارد و این شاخص حدود ۲.۲ است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به افزایش امید به زندگی افزود: امید به زندگی در ایران از حدود ۵۵ سال در سال ۱۳۵۷ الان به حدود ۷۶ سال رسیده است در خانم‌ها بیشتر و در آقایان کمتر و همین موضوع در کنار کاهش نرخ باروری باعث افزایش سرعت سالمندی جمعیت شده است.

وی با اشاره به اقدامات دانشگاه علوم پزشکی در این راستا گفت: کمیته‌های شهرستانی و ستاد دانشگاهی، قرارگاه جوانی جمعیت در دانشگاه علوم پزشکی به طور مرتب تشکیل شده و جلسات متعددی در این زمینه برگزار شده است و بخش زیادی از مصوبات نیز اجرایی شده است.

گنجی‌فرد همچنین به ظرفیت‌های حوزه سلامت در استان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۱۲ شبکه بهداشت و درمان، ۱۰۵ مرکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی، ۳۳۳ خانه بهداشت و ۷۲ پایگاه سلامت و ۱۶ بیمارستان در استان فعال است.

وی افزود: چهار بیمارستان آموزشی در استان وجود دارد و حدود ۱۶۰۰ تخت بیمارستانی مصوب و فعال در مراکز درمانی استان ارائه خدمت می‌کنند. همچنین دو پایگاه اورژانس هوایی، ۲۳ پایگاه اورژانس شهری و ۶۵ پایگاه جاده‌ای که در مجموع از ۸۸ پایگاه ۱۱۵ در استان برخورداریم.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با بیان اینکه پراکندگی جمعیت در استان موجب افزایش هزینه‌های ارائه خدمات می‌شود گفت: به دلیل گستردگی جغرافیایی استان، تعداد مراکز، پایگاه‌ها و تجهیزات نسبت به جمعیت بیشتر است.

وی افزود: در حال حاضر حدود ۴۳۰۰ دانشجو و ۳۶۰ عضو هیئت علمی در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند مشغول فعالیت هستند.

گنجی‌فرد با اشاره به خدمات ارائه‌شده در حوزه سلامت بیان کرد: در این مدت جنگ ۷۰ روزه حدود ۲۰۰۰ تولد ثبت شده، ۶۰۰۰هزار عمل جراحی انجام شده، ۴۱ هزار واکسن تزریق شده و ۱۶ هزار بازدید نظارتی انجام شده است. همچنین سامانه‌های ۴۰۳۰ و ۱۹۰ نیز خدمات مشاوره و رسیدگی به شکایات مردمی را ارائه می‌دهد و حدود ۱۷۰۰ تماس در این زمینه پاسخ داده شده است.

وی افزود: در حوزه تجهیزات نیز خرید‌های متمرکزی انجام شده که تنها در یکی از موارد حدود ۲۱ میلیارد تومان تجهیزات توسط دانشگاه خریداری شده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند ادامه داد: در حوزه توسعه زیرساخت‌ها نیز پروژه‌های متعددی در حال اجرا است و به عنوان نمونه بخش جدید دیالیز ۱۰ تخته در مرکز جامع بیماران خاص افتتاح و راه‌اندازی شد که ما فقط در سال گذشته ۲۷ دستگاه دیالیز اضافه کردیم

وی با اشاره به چالش‌های حوزه سلامت گفت: با وجود مشکلات اقتصادی، محدودیت منابع و مسائل مربوط به تأمین ارز برای تجهیزات و دارو، خدمات حوزه سلامت در کشور بدون وقفه ادامه داشته و کمبود جدی در ارائه خدمات وجود ندارد.

گنجی‌فرد در ادامه به روز ملی اهدای عضو اشاره کرد و گفت: ۳۱ اردیبهشت ماه مصادف با سالروز فتوای تاریخی امام خمینی (ره) مبنی بر جایز بودن اهدای عضو در تقویم ملی به عنوان روز ملی اهدای عضو، اهدای زندگی نامگذاری شده است.

وی افزود: تشخیص مرگ مغزی فرایندی دقیق، علمی و قانونی است که با انجام معاینات بالینی، آزمایش‌ها و بررسی‌های پاراکلینیکی تخصصی مانند نوار مغزی انجام می‌شود و باید توسط چهار پزشک متخصص شامل متخصص مغز و اعصاب، جراح مغز و اعصاب، متخصص داخلی، متخصص بیهوشی و همچنین پزشک قانونی تأیید شود که هر یک به صورت مستقل بیمار را بررسی می‌کنند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند گفت: تشخیص قطعی مرگ مغزی در بیمارستان‌های مجهز دانشگاهی انجام می‌شود و خانواده‌های اهداکننده هیچ مبلغی دریافت نمی‌کنند و تمامی هزینه‌های انتقال، نگهداری، ترخیص و انتقال پیکر بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.

وی با اشاره به اعضا و بافت‌های قابل اهدا افزود: قلب، ریه‌ها، کبد، پانکراس، کلیه‌ها، روده کوچک، رحم و بافت‌هایی مانند قرنیه، پوست، تاندون، دریچه‌های قلب، رباط‌ها و غضروف‌ها از جمله اعضا و بافت‌های قابل اهدا هستند.

گنجی‌فرد با اشاره به آمار اهدای عضو در استان گفت: در استان خراسان جنوبی پس از شناسایی فرد مرگ مغزی و تأیید اولیه متخصص و اخذ رضایت از اولیای دم، برای تأیید نهایی و فراهم‌آوری اعضا بیمار به بیمارستان منتصریه مشهد یا شهید رهنمون یزد اعزام می‌شود.

وی افزود: در سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۶ مورد مرگ مغزی منجر به اهدای عضو در استان ثبت شده و از ابتدای سال ۱۴۰۵ نیز تاکنون سه مورد اهدای عضو انجام شده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند گفت: بیشترین سن اهداکننده ۵۹ سال و کمترین سن اهداکننده پنج سال بوده است. همچنین تعداد اعضای اهدایی شامل سه مورد قلب، ۱۳ مورد کبد، ۲۶ مورد کلیه، ۲۸ مورد قرنیه و ۱۲ مورد پوست بوده است.

وی ادامه داد: شاخص اهدای عضو در سال ۱۴۰۴ در استان خراسان جنوبی ۲۰ مورد به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت بوده که از میانگین کشوری ۱۲.۵ بالاتر است. این شاخص در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۳.۷۵ بوده که در سال ۱۴۰۴ رشد داشته است.

گنجی‌فرد گفت: این آمار نشان‌دهنده عملکرد موفق تیم شناسایی و فراهم‌آوری اعضای پیوندی در استان است.

وی افزود: افراد می‌توانند از طریق سامانه ehdacenter.ir برای دریافت کارت اهدای عضو اقدام کنند. البته داشتن کارت اهدای عضو برای اهدا پس از مرگ مغزی جنبه قانونی برای انجام اهدا ندارد و رضایت اولیای دم ضروری است، اما این کارت نشان‌دهنده رضایت قلبی فرد برای اهدای اعضای بدن خود است و می‌تواند در تصمیم‌گیری خانواده نقش مهمی داشته باشد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در پایان گفت: در حال حاضر ۱۰ بیمار در استان در انتظار پیوند قلب، ۳۰ بیمار در انتظار پیوند کبد و ۲۲۵ بیمار در انتظار پیوند کلیه هستند.