وضعیت آب در کشور بحرانی است/ اعلام برندگان جایزه دکتر تقی ابتکار

مراسم اعطای جایزه دکتر تقی ابتکار برگزار و جوایز برندگان این دوره به تلاشگران عرصه محیط زیست اعطا شد. رئیس کمیته محیط زیست مجمع تشخیص مصلحت نظام در این مراسم با بیان اینکه "وضعیت شاخص و دسترسی عموم جامعه به آب آشامیدنی در کشور، مناسب است"، گفت: در سایر حوزه‌های آب دچار بحران هستیم، چراکه با کاهش نسبتا چشمگیری در میزان منابع آب تجدیدشونده کشور طی ۵۰ سال گذشته روبه‌رو شده‌ایم.

به گزارش مجله خبری نگار، سیدمحمد مجابی در این مراسم که امروز (20 اسفند) با حضور جمعی از فعالان و پژوهشگران محیط زیست و جمعی از مسئولان برگزار شد، با اشاره به اینکه اکنون وضعیت محیط زیست جهان با مشکل همراه است و این مساله تنها مربوط به کشور ما نیست، گفت: یکی از گام‌های موثری که در زمینه اصلاح اتفاق افتاد، ابلاغ سیاست‌های کلی محیط زیست توسط مقام معظم رهبری بود.

وی افزود: حدود شش سال از ابلاغ این سیاست‌ها می‌گذرد و میزان قوانینی که در حوزه خاص محیط زیست تصویب شد، معادل قوانین مادر محیط زیست از ‌پیش از سیاست‌ها تاکنون بود یعنی؛ پس از ابلاغ سیاست‌ها قانون هوای ‌پاک، قانون حفظ و احیای تالاب‌ها، قانون تنوع ژنتیک، قانون حفاظت از خاک، قانون اصلاح مالیات بر ارزش افزوده با فصل محیط زیست و همین‌طور قانون حمایت از محیط‌بانان و جنگلبانان نیز به به آنچه که در قوانین مادر در حوزه خاص محیط زیست داشتیم که عبارت بود از قانون حفظ و بهسازی محیط زیست، قانون شکار و صید و نحوه جلوگیری از آلودگی هوا اضافه شد.  با این حال در حوزه‌های عام نتوانستیم به این میزان موفقیت دست ‌پیدا کنیم.

رئیس کمیته محیط زیست مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: یکی از بحرانی‌ترین مسائل کشور آب است اما هنوز با گذشت بیش از ۳۰ سال قانون توزیع عادلانه آب مبنای قانونی کشور است. همچنین در رابطه با مباحث مربوط به شیلات یا در رابطه با جنگل‌ها،  مراتع و حفظ امور اراضی به‌همین صورت است.

مجابی با اشاره به اینکه شاخص‌های وضعیت هوا را می‌توان به دو بخش تاثیر گازهای گلخانه‌ای بر گرمایش کره زمین و شاخص آلودگی هوا تقسیم کرد، گفت: متاسفانه به‌لحاظ تولید گازهای گلخانه‌ای جایگاه مناسبی در جهان نداریم و جزو ۱۰ کشور اول تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای هستیم. این در حالیست که میزان تولید این آلاینده‌ها در ایران برابر با کشور کره‌جنوبی است اما تولید ناخالص داخلی کره جنوبی سه تا چهار برابر ایران است.

وی تصریح کرد: اگر روند مصرف انرژی را به‌همین صورت در ایران ادامه دهیم یقینا کمتر از ۵ سال دیگر مجبور به واردات انرژی خواهیم شد و این موضوع برای کشور ایران بسیار عجیب خواهد بود. با این حال ‌پس از ابلاغ سیاست‌های محیط زیستی، براساس آمار از سال ۹۲ تا سال ۹۶ در حوزه شاخص آلاینده اکسیدهای گوگرد به سمت بهبود حرکت کرده‌ایم اما شیب تقریبا یکسانی را از آن زمان تاکنون تجربه کرده‌ایم که بیشتر به‌دلیل سیاست‌های تحریم علیه کشور نتوانسته‌ایم اصلاحات را به شکل مطلوبی ‌پیش ببریم.

رئیس کمیته محیط زیست مجمع تشخیص مصلحت نظام ضمن بیان اینکه وضعیت کشور در حوزه آب بحرانی است، گفت: با وجود اینکه در چند شهر بحران آب آشامیدنی وجود دارد اما به طور کلی وضعیت شاخص آب آشامیدنی کشور خوب است و  درسترسی عموم جامعه به آب آشامیدنی در سطح مناسبی قرار دارد اما دسترسی به فاضلاب و ‌پساب‌های تصفیه‌شده، وضعیت برداشت و مصرف آب‌های تجدیدشونده و فرونشست زمین به‌دلیل برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی وضعیت نامناسبی دارند.

به گفته مجابی، وضعیت کشور در حوزه آب بحرانی است چراکه بنابر برآوردهای ۵۰ ساله و با توجه به خشکسالی‌هایی که در کشور اتفاق افتاد از ۱۲۷ میلیارد متر مکعب میزان منابع آب تجدیدشونده در گذشته به کمتر از ۹۰ میلیارد متر مکعب رسیده‌ایم بنابراین لازم است به تصفیه فاضلاب و ‌پساب‌ها و ‌پرداخت حق‌ابه طبیعت توجه کافی شود.

رئیس کمیته محیط زیست مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اینکه سه برابر میانگین جهان در کشور فرسایش خاک داریم، اظهار کرد: آنچه که اهمیت دارد این است که ما توانسته‌ایم طی ۱۰ سال گذشته با انجام عملیات آبخیزداری و آبخوانداری سرعت فرسایش خاک را کاهش دهیم و به سمت بهبود حرکت کنیم.  این نشان می دهد اگر اعتبار مناسب در این حوزه و برای جلب مشارکت مردم تخصیص داده شود با وجود اینکه از میانگین جهانی فاصله زیادی داریم اما امکان بهبود شرایط وجود خواهد داشت.

مجابی ضمن انتقاد از عملکرد در حوزه مدیریت ‌پسماند، تصریح کرد: براساس قانون مدیریت ‌پسماند باید در سال ۹۰ ‌پسماند تمام کلانشهرهای کشور تفکیک می‌شد در حالیکه اکنون در حال ورود به سال ۱۴۰۰ هستیم اما تفکیک‌ ‌پسماند هنوز صورت نگرفته‌است.

وی در ادامه با اشاره به غنای تنوع زیستی کشور، اظهار کرد: در حوزه مهره‌داران توانمندی‌های بسیار بالا و حدود ۲۰۰ گونه ‌پستاندار در کشور داریم اما حدود ۲۰ درصد از جانوران و ۲۵ درصد از گیاهان کشور در معرض خطر هستند و لازم است فورا در زمینه حفاظت و احیای آن‌ها اقدامات جدی انجام شود.

اعلام برندگان شانزدهمین دوره جایزه دکتر تقی ابتکار

در ادامه این برنامه بیانیه هیات داوران جایزه دکتر تقی ابتکار ۲۰ اسفند ۱۳۹۹ قرائت شد و متن این بیانیه به‌شرح زیر بود:

"برنامه‌ریزی برای اعطای جایزه دکتر تقی ابتکار به پژوهشگران و تلاشگران عرصه حفاظت از محیط زیست کشور توسط خانواده آن زنده یاد از سال ۱۳۸۰ و پس از درگذشت و فقدان وی آغاز شد. این جایزه تا سال ۱۳۸۴ توسط فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران که مرحوم دکتر تقی ابتکار عضو پیوسته آن بودند به انجام رسید. "

در ادامه این بیانیه آمده است که "س‌پس با تاسیس مرکز صلح و محیط زیست به عنوان نهادی غیردولتی، از سال ۱۳۸۴ برگزاری این مراسم جزو فعالیت‌های مرکز قرار گرفته و تاکنون سیزده دوره اعطای جایزه دکتر تقی ابتکار صورت پذیرفته است. فراخوان چهاردهمین دوره برای سال ۱۳۹۹ طی آذرماه گذشته در روزنامه کثیرالانتشار اطلاعات منتشر و از طریق دانشکده‌های محیط زیست در کشور و شبکه‌های اجتماعی نیز اطلاع رسانی شد. "

همچنین در این بیانیه اشاره شد که "بیانیه هیات داوران متشکل از متخصصان و برخی از اعضای هیات مدیره مرکز صلح و محیط زیست در اوایل اسفند ماه طی جلساتی پرونده‌های رسیده متشکل از اساتید و جوانان دانشگاهی، فعالان فرهنگی و تشکل‌های محیط زیستی و مبتکران، صنعتگران و تلاشگران این عرصه را براساس شاخص های مندرج در فراخوان و اهداف معین شده برای این جایزه مورد بررسی قرار دادند.

با تشکر از همه عزیزانی که به فراخوان مرکز صلح و محیط زیست پاسخ مثبت داده و با آرزوی سربلندی و موفقیت بیش از پیش برای آن‌ها، برگزیدگان شانزدهمین دوره این جایزه به شرح زیر اعلام می‌شود:

هیات داوران به اتفاق آرا جایزه پژوهشگر پیشکسوت را به ‌پروفسور علی یخکشی- ‌پدر محیط زیست ایران و یکی از ۳۰ شخصیت برتر محیط زیست کشور، عضو هیئت علمی دانشگاه گوتینگن آلمان و نماینده کشورهای آسیایی و عضو هیئت مدیره جامعه جهانی محققان جنگل و محیط زیست به‌خاطر مدیریت بیش از ۱۰ ‌پروژه ملی و بین‌المللی در زمینه محیط زیست، تالیف ۲۲ جلد کتاب در زمینه منابع طبیعی و محیط زیست ایران به چند زبان مختلف، تالیف بیش از ۹۰ مقاله علمی و ‌پژوهشی و کاشت ۶۰  هکتار جنگل تقدیم می‌کند.

هیات داوران به اتفاق آرا جایزه پژوهشگر جوان را به جناب آقای دکتر عبدالمجید مهدوی دامغانی - دانشیار گروه اکولوژی ‌پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی به‌خاطر ۱۵ سال تدریس، ‌پژوهش و مشاوره در حوزه محیط زیست و تالیف ۵ کتاب، ترجمه ۳۰ کتاب و نگارش بیش از ۲۰۰ مقاله علمی و ‌پژوهشی و کنگره‌های ملی و بین‌المللی تقدیم می‌کند.

هیات داوران به اتفاق آرا جایزه پژوهشگر جوان را به جناب آقای مهرداد فرهادیان اصفهانی - دانشیار گروه منهدسی شیمی دانشگاه اصفهان به‌خاطر ثبت ۳ اختراع منجربه تولید محصولات دانش‌بنیان زیست محیطی، بیش از ۷۰ مقاله در همایش‌های ملی و بین‌المللی با موضوعات زیست محیطی، بنیان‌گذار و رئیس ‌پژوهشکده محیط زیست دانشگاه اصفهان تقدیم‌ می‌کند.

هیات داوران به اتفاق آرا اعطای جایزه تلاشگر بخش تشکل‌های مردم نهاد را به‌خاطر حفاظت و ‌پاسداری و احیای جنگل‌های زاگرس درپی آتش‌سوزی‌ها و تخریب‌های بی امان زاگرس و سردشت  به موسسه بلوط‌بانان ‌پا به رکاب اهدا می‌کند.

هیات داوران به اتفاق آرا اعطای جایزه تلاشگر بخش تشکل‌های مردم نهاد را به‌خاطر تلاش در زمینه آموزش، کاشت، صیانت، تسهیلگری، مطالبه‌گری و اطفای حریق به تشکل زیست محیطی نهضت سبز زاگرس تقدیم می‌کند.

هیات داوران به اتفاق آرا اعطای جایزه خبرنگار برتر را به خبرنگار فعال در حوزه محیط زیست به‌خاطر تلاش در انعکاس خبر و گزارش‌های زیست محیطی به سرکار خانم زینب شریفی تقدیم می‌کند.

هیات داوران به اتفاق آرا اعطای جایزه تلاشگر جوان را به‌خاطر آموزش بیش از ۱۰ هزار نفر از شهروندان رودسری و کاهش ۴ درصدی سرانه تولید زباله شهر رودسر با ‌پویش «شهر ‌پاک من رودسر»  به جناب آقای صادق ‌پناهی تقدیم می‌کند.

لوح تقدیر هیات داوران:

هیات داوران به اتفاق آرا اعطای لوح تقدیر تلاشگر منتخب را به‌خاطر ارتقا دانش زیست محیطی مردم و تلاش برای جلوگیری از آلودگی یا تخریب زیست محیطی به سرکار خانم الهام فریدونی تقدیم می‌کند.

هیات داوران به اتفاق آرا اعطای لوح تقدیر تلاشگر جوان را  به سرکار خانم نازنین فرهادیان به‌خاطر ابداعات و اختراعات و طرح‌هایی که در جهت جلوگیری از آلودگی یا تخریب زیست محیطی انجام‌ داده‌اند، تقدیم می‌شود.

هیات داوران به اتفاق آرا اعطای لوح تقدیر تلاشگر جوان را  به سرکار خانم مهری محمودخانی به خاطر فعالیت های موثر در مشارکت در اشاعه و ترویج فرهنگ محیط زیست اعطا می کند.

هیات داوران به اتفاق آرا لوح تقدیر دانش‌آموزی را به کیمیا زارعی به‌خاطر برپایی نمایشگاه در راستای اشاعه فرهنگ زیست محیطی در شبکه شاد تقدیم می‌کند.

منبع: ایسنا