آشکار فوتون‌های نامرئی؛ فناوری ایرانی در خدمت کوانتوم و پزشکی پیشرفته

به گزارش مجله خبری نگار، فرزاد باطومچی، مدیرعامل این شرکت فناور از توسعه نسل پیشرفته‌ای از آشکارساز‌های نوری خبر داد که توانایی شناسایی نور‌های بسیار ضعیف در مقیاس‌های آزمایشگاهی و کاربرد‌های مرزی دانش را دارند.

وی با اشاره به تمرکز این شرکت بر حوزه‌های اپتیک، فوتونیک و مهندسی کوانتومی گفت: یکی از محصولات شاخص ما «فتوآشکارساز دیود نوری» (APD) است که برای اندازه‌گیری سیگنال‌های نوری بسیار کم‌شدت طراحی شده و در پژوهش‌های کوانتومی و سامانه‌های دقیق نوری کاربرد دارد.

باطومچی افزود: این آشکارساز‌ها در دو مدل ۸۰۰APD و ۱۵۵۰APD عرضه شده‌اند که به ترتیب در بازه طول موج ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ نانومتر و ۱۱۰۰ تا ۱۷۰۰ نانومتر عمل می‌کنند. بهره‌گیری از فناوری خنک‌کننده پلتیر (TEC) با دقت حرارتی ±۰/۱ درجه سانتی‌گراد و طراحی فشرده، این تجهیزات را برای کاربرد‌های تحقیقاتی در حوزه‌های فوتونیک، لیدار و فناوری‌های کوانتومی مناسب کرده است.

وی با بیان اینکه مهمترین مزیت این محصول توانایی آشکارسازی نور‌هایی در حد نویز محیطی است، ادامه داد: بسیاری از تجهیزات متداول قادر به ثبت چنین سیگنال‌های ضعیفی نیستند، اما فناوری تقویت بهمنی در این آشکارساز امکان دریافت و تقویت فوتون‌های برخوردی را فراهم می‌کند. بازه حساسیت این دستگاه بین ۸۰ پیکووات تا یک نانووات است که آن را به گزینه‌ای کلیدی در سامانه‌های محاسبات کوانتومی فوتونیکی تبدیل می‌کند.

مدیرعامل این شرکت درباره کاربرد‌های این فناوری، گفت: دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی امیرکبیر در حوزه پژوهش‌های فوتونیک و کوانتوم فعال هستند و این محصول می‌تواند نیاز تخصصی آزمایشگاه‌های آنها را تأمین کند.

وی همچنین به کاربرد‌های پزشکی این فناوری اشاره کرد و افزود: در سامانه‌های PMT یا لوله‌های افزاینده فوتون که در اسکن‌های مغزی و دریافت سیگنال‌های عصبی ضعیف استفاده می‌شوند، مجموعه‌ای از سنسور‌های مشابه APD به کار گرفته می‌شود. این فناوری علاوه بر حوزه پزشکی، در صنایع دفاعی و سامانه‌های پیشرفته نظامی نیز کاربرد دارد.

باطومچی درباره وضعیت تجاری‌سازی این محصول اظهار کرد: این شرکت در مراحل نهایی اخذ مجوز دانش‌بنیان قرار دارد و محصول APD تاکنون به دو دانشگاه شهید بهشتی و شهید ستاری فروخته شده است.

وی از توسعه محصولات مکمل خبر داد و گفت: «دتکتور بالانس‌مود» یکی از پروژه‌های در دست اجراست که با مقایسه سیگنال مرجع و نویز محیط، تفاضل سیگنال‌ها را استخراج کرده و نویز را حذف می‌کند؛ قابلیتی که در اندازه‌گیری‌های بسیار دقیق اهمیت بالایی دارد.

به گفته وی، بازده کوانتومی بالا، نویز بسیار پایین، طراحی فشرده، پایداری حرارتی دقیق و مصرف انرژی بهینه از مهم‌ترین مزایای محصولات این شرکت به شمار می‌روند.