دانشجویان گرفتار موج سیگار/ وقتی "غربت، استرس و تنهایی" دانشجو را به سمت سیگار می‌کشد

به گزارش مجله خبری نگار، در سال ۱۳۹۶ وزیر علوم وقت از اجرای طرح «دانشگاه بدون دخانیات» سخن گفت؛ طرحی جامع که قرار بود با همکاری تشکل‌های دانشجویی در قالب یک فضای فرهنگی و اجتماعی در همه دانشگاه‌های کشور اجرا شود. اگر این طرح با دقت و جدیت پیاده‌سازی می‌شد، امروز شاهد این همه ناهنجاری در محیط علمی کشور نبودیم. اما شواهد نشان می‌دهد خبری از اجرای کامل این طرح نیست. دانشجویانی که باید قلم به دست بگیرند و روی صفحه کلید لپ‌تاپ و رایانه برای تحقیق، پژوهش و نگارش پایان‌نامه تلاش کنند، در حال تعارف سیگار به یکدیگرند.

متأسفانه سن مصرف سیگار در میان دانشجویان پایین آمده و جنسیت نیز دیگر مرزی ندارد؛ دختر و پسر در کنار هم، در فضای علمی کشور، سیگار به دست گرفته‌اند. این جای بسی تأسف دارد که چرا رؤسای دانشگاه‌ها و معاونین فرهنگی دغدغه‌ای جدی نسبت به این معضل ندارند، در حالی که عواقب آن بسیار خطرناک و جبران‌ناپذیر است؛ این سیاست در بسیاری از دانشگاه‌های دنیا اجرا شده و به دلیل سلامت‌محور بودن، با استقبال گسترده همراه بوده است.

دانشگاه‌های معتبر جهان با ایجاد محیط‌های پاک و سالم، نه تنها سلامت دانشجویان را تضمین کرده‌اند، بلکه فضای علمی را از هرگونه آلودگی رفتاری و اجتماعی دور نگه داشته‌اند. دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، یکی از دانشگاه‌های مطرح کشور است که در بسیاری از رتبه‌های علمی جایگاه نخست را دارد. اعضای هیئت علمی و دانشجویان آن جوایز بین‌المللی بسیاری کسب کرده‌اند و تعدادی از اساتید این دانشگاه در زمره دانشمندان برتر جهان هستند.

این دانشگاه در مرکز شهرستان بابل و در شاهراه اصلی شهر قرار دارد و توسط خیر نیک‌اندیش، زنده‌یاد سید حسین فلاح نوشیروانی، برای ارتقای علمی جوانان ایران بنا شده است. او این دانشگاه را وقف دانشجویان کرد تا تنها به کسب علم و دانش بپردازند. اما امروز، در همان سردرب ورودی دانشگاه، صحنه‌هایی تأسف‌بار دیده می‌شود.

دانشجویان، به‌ویژه دختران، در بیرون دانشگاه و کنار خیابان شریعتی، ایستگاه دود تشکیل داده‌اند. این صحنه‌ها به دلیل موقعیت دانشگاه در مرکز شهر، بیش از پیش جلب توجه می‌کند و تصویری ناخوشایند از محیط علمی کشور به نمایش می‌گذارد.

دکتر ضابط‌پور گفته است همه فعالیت‌های دانشگاه نوشیروانی در راستای تحقق سند دانشگاه اسلامی است و در تلاشند اساتید و دانشجویان دغدغه اسلامی شدن داشته باشند. معاون فرهنگی دانشگاه نیز تأکید کرده که بحث سیگار در محیط داخلی دانشگاه تحت کنترل است، اما محیط بیرونی دانشگاه در حیطه مسئولیت آنان نیست.

دکتر ربیعی، رئیس دانشگاه، نیز اعلام کرده از همه راهکار‌ها برای حل این معضل استقبال می‌کند.

در این میان صدای دانشجویان نیز شنیدنی است؛ دختر ۲۰ ساله‌ای می‌گوید: دوستم گفت اگر سیگار بکشی غم دوری از خانواده را فراموش می‌کنی. اول مقاومت کردم، اما دیدم خیلی از دوستانم سیگار می‌کشند و سالم هستند. مجبور شدم من هم بکشم. حالا اگر نکشم، سردرد می‌گیرم؛ و پسر جوانی می‌گوید: ربطی به کسی ندارد، دوست داریم. با سیگار عشق می‌کنیم.

مسئولان دانشگاه معتقدند وظیفه آنها تنها مدیریت فضای داخلی است؛ همانند مدارس که مدیر و معاون تنها محیط داخل را کنترل می‌کنند. اما آیا این نگاه کافی است؟ وقتی دانشجو در سردرب ورودی دانشگاه، در برابر چشم مردم شهر، سیگار به دست دارد، آیا مسئولیت اجتماعی دانشگاه ایجاب نمی‌کند که اقدامی جدی‌تر صورت گیرد؟

پیشنهاد می‌دهد که مسئولیت حل معضل به خود دانشجویان سپرده شود و به آنان اعتماد گردد، اجرای کامل طرح «دانشگاه بدون دخانیات» با همکاری تشکل‌های دانشجویی و نهاد‌های فرهنگی در دستور کار قرار گیرد، کمپین‌های آگاهی‌بخشی درباره مضرات دخانیات در محیط دانشگاه ایجاد شود، جایگزین‌های سالم برای تخلیه هیجانات دانشجویان مانند ورزش، هنر و فعالیت‌های اجتماعی فراهم گردد، دانشگاه با شهرداری و نهاد‌های شهری برای پاکسازی فضای اطراف دانشگاه همکاری کند و حمایت روانشناختی از دانشجویان تازه‌وارد که بیشتر در معرض فشار همسالان برای مصرف دخانیات هستند صورت گیرد.

دانشگاه نوشیروانی، میراث یک خیر بزرگ است؛ سزاوار نیست که سردرب ورودی آن به «ایستگاه دود» تبدیل شود. این دانشگاه باید همچنان نماد علم، فرهنگ و سلامت باقی بماند.

حجت‌الاسلام روحانی امام جمعه بابل با ابراز تأسف از مشکلات دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، به وضعیت نامطلوب بودجه دستگاه‌های فرهنگی کشور اشاره کرد و گفت: امروز ۸۰ درصد بودجه به بخش اجرایی اختصاص یافته و تنها ۱۵ درصد به بخش عمرانی می‌رسد، در حالی که در گذشته این نسبت برعکس بود. بسیاری از نهاد‌های فرهنگی حاشیه‌ای حتی یک ریال دریافت نمی‌کنند و گفته می‌شود باید خودشان خود را اداره کنند. دیگر نهاد‌های فرهنگی نیز با مشکلات جدی بودجه‌ای مواجه‌اند. کار فرهنگی نیازمند اعتبار و بودجه است.

وی با تأکید بر اهمیت مراکز هنری و حرفه‌ای افزود: «این مراکز با مهارت‌آموزی تأثیر مثبت بر زندگی افراد می‌گذارند. از اواخر دوره متوسطه اول، مدیران ارتقایی با مشکلات جدی روبه‌رو هستند. فضای مجازی نیز به دزدی بزرگ تبدیل شده و اثرگذاری و جهت‌دهی آن نگران‌کننده است.

در کشور اقدام خاصی در این زمینه انجام نشده، اما با وجود همه این شرایط، مراکز مهارتی باید تقویت شوند؛ زیرا هم فناوری را منتقل می‌کنند و هم زندگی افراد را جهت می‌دهند. جوانی که کار یاد بگیرد، دیگر وقت خود را به بطالت نمی‌گذراند و این موجب صیانت جوانان است. امروز اشتغال و مهارت دو نیاز اساسی جامعه‌اند.

‌روحانی با اشاره به نقش رسانه‌ها در بازتاب مشکلات فرهنگی و اجتماعی تصریح کرد: رسانه‌ها باید این نگرانی‌ها را منعکس کنند تا توجه بیشتری به وضع موجود شود. موضوع زباله و مشکلات شهری نیز باید پیگیری شود و بخش رسانه‌ای آن رصد و بازتاب داده شود.

وی در پایان با اشاره به مشکلات دانشگاه صنعتی نوشیروانی گفت: مسئولان دانشگاه باید به فکر باشند و راهکار پیدا کنند؛ پدر و مادر فرزندانشان را به دست شما سپرده‌اند و شما اختیار دارید. رئیس دانشگاه از مردم راهکار می‌خواهد در حالی که خودش باید راهکار ارائه و دانشگاه را مدیریت کند. چطور وزارت کشور به دفتر امام جمعه نیز بخشنامه داده که اطراف ستاد نماز جمعه و مصلی باید مراقبت شود. وزارت علوم نیز باید بخشنامه‌ای برای مراقبت از اطراف دانشگاه صادر کند. فاصله جایگاه سیگار دانشجو‌ها با محیط اصلی دانشگاه تنها دو متر است و لازم است برای این نزدیکی برنامه‌ریزی جدی صورت گیرد.

دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، به‌عنوان میراث یک خیر بزرگ و نماد علمی کشور، نیازمند توجه جدی مسئولان و اجرای کامل طرح‌های فرهنگی و اجتماعی است تا سردرب ورودی آن بار دیگر به جای «ایستگاه دود»، نماد علم، فرهنگ و سلامت باشد.