برگزاری اختتامیه نخستین جشنواره موسیقی بی‌کلام خلیج فارس

به گزارش مجله خبری نگار، اختتامیه نخستین جشنواره موسیقی بی‌کلام خلیج فارس، ۲۶ اردیبهشت با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مصلی امام خمینی (ره) برگزار شد. نادره رضایی (معاون امور هنری)، بابک رضایی (مدیرکل دفتر موسیقی)، رضا دبیری‌نژاد (رئیس موزه هنر‌های معاصر)، فرخنده جلالی (مدیرکل ارشاد هرمزگان) و ... حاضران این مراسم بودند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آیین اختتامیه نخستین جشنواره موسیقی بی‌کلام خلیج فارس با بیان اینکه خلیج فارس یکی از نماد‌های هویتی ایران است، گفت: این برنامه یاد جان‌باختگان عزیز حادثه اسکله شهید رجایی را گرامی می‌دارد.

صالحی تأکید کرد: خلیج فارس قلب ایران و یکی از نماد‌های هویتی ایران محسوب می‌شود. در این فرصت مختصر، اصحاب و بزرگانی که در این محفل حضور دارند بهتر از من می‌دانند که چرا این تعبیر را به کار می‌بریم که چرا خلیج فارس از نماد‌های هویتی ایران است. از جنبه‌های مختلف می‌توان این موضوع را بررسی کرد؛ خلیج فارس همزاد ایران است، هم همزاد طبیعی و هم همزاد تاریخی آن. از نظر طبیعی، برآمدن خاک ایران و آب خلیج فارس به دوره سوم زمین‌شناسی بازمی‌گردد. از منظر تاریخی نیز از دورانی که تاریخ مکتوب شده است و کتابت تاریخی داریم به نحوی این دو نام همزاد همدیگر بوده‌اند و با یکدیگر حرکت کرده‌اند و تا زمانه ما آمده‌اند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خلیج فارس را «نماد مقاومت ایران» خواند و گفت: خلیج فارس نماد مقاومت ایران است. این آب نیلگون، مرزی بوده است بین ایرانی خاکی و بیگانگان و اگر ایران در دوره استعمار توانست استقلال خود را حفظ کند، بخشی از این استقلال مدیون مرزداران آبی ایران در خلیج فارس بوده است. جای جای مناطق مرزی ما از وقتی که استعمار کمپانی هند شرقی و هلند و … به کشور ورود پیدا کرده‌اند، منکوب و مرعوب شده‌اند، اما ایران مستعمره نشد. اینکه ایران توانست استقلال سیاسی خود را در چند قرن استعمار حفظ کند، به نحو قابل توجهی مدیون مرزداران آبی ایران و به طور خاص در خلیج فارس بوده است.

او در ادامه گفت: خلیج فارس نماد هویتی ایران است، چون ایران طبیعتی زیبا دارد و بخشی از زیبایی ایران مدیون طبیعتش است و بی‌تردید بخشی از این نماد‌های زیبایی ایران خلیج فارس و مناطقی است که به خلیج فارس متصل‌اند.

صالحی همچنین به نقش ارتباطی خلیج فارس اشاره کرد و افزود: همان‌طور که می‌دانیم، ایران در چهارراه جهانی است و چهارراه جغرافیایی جهانی که در ایران قرار دارد مبنای هویتی ما را تشکیل می‌دهد و با همین نگاه خلیج فارس از نماد‌های هویتی ایران است و بخش مهمی از سرمایه ارتباطی ایران به خلیج فارس مرتبط می‌شود. هم ویژگی‌های ژئوپلتیک خلیج فارس و هم بنادر و تجارتی که در این منطقه وجود دارد فرصت سرمایه ارتباطی ویژه‌ای برای ایران فراهم کرده است.

وی با تأکید بر اینکه خلیج فارس نماد وحدت ملی ایران نیز هست، گفت: خلیج فارس نماد وحدت ملی ایران است و همین روز‌ها که یاوه‌هایی درباره خلیج فارس مطرح شد، دیدیم چگونه موضوع خلیج فارس از جای جای ایران و جهان که ایرانی‌ها در آن حضور داشتند دست‌ها و جان‌ها را به هم پیوند داد و این احساس را ایجاد کرد که هر ایرانی با نام خلیج فارس به ایرانی‌های دیگر متصل است.

صالحی تصریح کرد: باید خلیج فارس را به عنوان یکی از نماد‌های هویتی ایران پاسداشت. خلیج فارس قطعه‌ای از آب یا ساحل و خاک نیست بلکه بخشی از نماد هویتی ایران است، مثل پرچم سه رنگ ایران. از این جهت است که باید به خلیج فارس تعلق و توجه کنیم، به خصوص در دورانی که می‌تواند مدخل نظر بیگانگان باشد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به برنامه‌های سال آینده در استان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیرخانه جشنواره گفت: به عنوان ایرانیان و پاسداران این نماد هویتی، وظایف متعددی داریم. نخست صیانت از نام خلیج فارس است. این صیانت، فقط حفظ یک واژه نیست، بلکه حفاظت از بخشی از هویت ماست؛ همان‌طور که پرچم سه رنگ تنها یک پارچه یا کاغذ نیست، خلیج فارس نیز فقط یک پهنه آبی نیست.

او در ادامه گفت: این صیانت باید در حوزه‌های مختلف، از جمله علمی، پژوهشی، رسانه‌ای، فرهنگی و هنری دنبال شود. در سال گذشته، در مؤسسه اطلاعات، به یک کتاب درسی از دوران جمال عبدالناصر در مصر اشاره شد که در آن، نقشه‌ها و اسناد متعدد با نام خلیج فارس آورده شده بود. این نشان می‌دهد که در اسناد آموزشی کشور‌های عربی و غیرعربی، همچنان این نام وجود دارد و باید پژوهش‌های مرتبط با آن گسترش یابد.

صالحی سپس به ضرورت تولیدات رسانه‌ای و هنری برای معرفی خلیج فارس در سطح بین‌المللی اشاره کرد و گفت: کار‌های فرهنگی و هنری که مخاطب خارج از ایران را درگیر کند بسیار مهم است. همچنین صیانت از امنیت خلیج فارس نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ چرا که امنیت این منطقه، از گذشته تا امروز، امنیت ایران بوده و هست.

وی در پایان افزود: حمایت از توسعه ایران در پرتو خلیج فارس و صیانت از صلح در این منطقه از دیگر وظایف ماست. نگاه ایران به خلیج فارس همواره با صلح و همزیستی همراه بوده است. رویکرد ما باید کاهش تنش، تقویت ارتباط با همسایگان و کنار زدن بیگانگان از این منطقه باشد. امیدواریم دبیرخانه جشنواره بتواند در صیانت از نام، امنیت، توسعه و صلح خلیج فارس نقشی پیشگام ایفا کند.

توجه به خلیج فارس از روز ملی خلیج فارس آغاز و در طول سال ادامه خواهد داشت

فرخنده جلالی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان، در آیین اختتامیه نخستین جشنواره موسیقی بی‌کلام خلیج فارس با اشاره به اهمیت خلیج فارس در هویت ملی ایرانیان گفت: پرونده توجه به آثار و داشته‌های فرهنگی مرتبط با خلیج فارس، برخلاف سال‌های گذشته، با روز ملی خلیج فارس بسته نخواهد شد؛ بلکه این روز نقطه آغاز برنامه‌های مستمر در طول سال خواهد بود.

جلالی با اشاره به سه طرح کلیدی دبیرخانه جشنواره در سال جاری اظهار داشت: در این دوره، تمرکز ویژه‌ای بر تقویت منابع علمی و تکمیل مجموعه اسناد مرتبط با خلیج فارس داشتیم. در آیین اختتامیه، آیین رونمایی از یکی از کتاب‌های مهم این حوزه نیز برگزار خواهد شد.

وی ادامه داد: در این نمایشگاه تلاش کردیم اسنادی را ارائه کنیم که تاکنون کمتر در معرض پژوهش قرار گرفته‌اند. همچنین با تولید محتوای دیجیتال از نشست‌های علمی جشنواره، تلاش کردیم تمرکز برنامه‌ها را از مرکز استان خارج کرده و به پس‌کرانه‌های خلیج فارس، بیش از کرانه‌ها توجه کنیم.

مدیرکل ارشاد هرمزگان افزود: برنامه‌های علمی از شهرستان‌های بستک، بندر لنگه و پارسیان آغاز شد و تا حاجی‌آباد و جاسک ادامه یافت.

وی با اشاره به حادثه تلخ اخیر در بندرعباس گفت: به‌دلیل این حادثه و اندوه فراگیر آن، بسیاری از برنامه‌ها با تأخیر برگزار شد. با این حال، امروز میزبان قهرمانان واقعی حادثه بندر شهید رجایی هستیم؛ آتش‌نشانان، امدادگران هلال‌احمر و تیم‌های سلامت مهمانان ویژه این برنامه‌اند.

جلالی نقش رسانه‌ها را در پوشش سریع و مؤثر حادثه ستود و گفت: این نخستین حادثه‌ای بود که روایت‌های اولیه توسط رسانه‌های ما منتشر شد و حتی رسانه‌های بیگانه برای گزارش‌های خود به آنها استناد کردند. این همدلی رسانه‌ای شایسته قدردانی است.

وی در پایان تأکید کرد: رویکرد دبیرخانه جشنواره در سال‌های آینده، استمرار فعالیت‌های فرهنگی، هنری و پژوهشی درباره خلیج فارس خواهد بود. امروز نیز در حضور مهمانان، برخی از فراخوان‌های رویداد‌های پیش‌رو اعلام خواهد شد.

نام خلیج فارس را نمی‌توان تحریف کرد، همان‌گونه که روشنایی را نمی‌توان انکار کرد

معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری هرمزگان با تأکید بر جایگاه هویتی و تاریخی خلیج فارس گفت: خلیج فارس سومین خلیج بزرگ جهان است و اهمیتی بی‌بدیل در ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دارد. این پهنه آبی میراث کهن، هویت جاودانه و فرهنگ اصیل ایرانی است و همان‌گونه که نمی‌توان خورشید و روشنایی را انکار کرد، نام خلیج فارس نیز قابل تحریف یا انکار نیست.

احسان کامرانی در آیین اختتامیه نخستین جشنواره موسیقی بی‌کلام خلیج فارس که در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار شد، ضمن تسلیت به خانواده‌های داغدار حادثه بندر شهید رجایی گفت: این مراسم قرار بود هم‌زمان با سفر رئیس‌جمهور در دهم اردیبهشت، روز ملی خلیج فارس، با شکوه هرچه بیشتر برگزار شود، اما به‌دلیل حادثه تلخ پیش‌آمده، با تأخیر و در نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار شد.

کامرانی با اشاره به همدلی و همکاری ملی در جریان مدیریت این حادثه خاطرنشان کرد: از لحظه وقوع حادثه، تمام مسئولان از قوای سه‌گانه، مردم، امدادگران، آتش‌نشانان و نیرو‌های هلال احمر در صحنه حضور داشتند و این همدلی ملی ستودنی است. از همه عزیزانی که در مدیریت این اتفاق نقش داشتند قدردانی می‌کنم.

وی در ادامه با تبریک روز ملی خلیج فارس و همچنین روز بزرگداشت حکیم فردوسی در ۲۵ اردیبهشت، افزود: این دو مناسبت مهم، نمایانگر هویت، زبان و فرهنگ مشترک ملت ایران‌اند. خلیج فارس، از گذشته تاکنون و برای همیشه، بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت ملی ما خواهد بود.

دسترسی به اسناد تاریخی بندرعباس در دوره صفوی برای اولین بار ممکن شد

منصور صفت گُل، نویسنده، مترجم و استاد تمام تاریخ دانشگاه تهران، در اختتامیه نخستین جشنواره موسیقی بی‌کلام خلیج فارس گفت: کتاب «منابع آلمانی درباره ایران عصر صفوی» نشان می‌دهد که بعضی مناطق ایران از نظر منابع تاریخی خوش اقبال هستند و جنوب ایران به‌ویژه بندرعباس در ۵۰۰ سال اخیر از این جمله است. تقریباً به صورت منظم برای بیش از ۴۰۰ سال درباره بندرعباس آثار، اسناد و مدارک مختلف تولید شده است.

وی ادامه داد: بخشی از این اسناد هنوز ترجمه نشده و در دسترس پژوهشگران قرار نگرفته‌اند. کتابی که امروز معرفی می‌شود، بخش مغفول اطلاعات محققان و مورخان ما درباره منطقه باسک، جنوب ایران، سواحل و بنادر و جزایر ایران را پوشش می‌دهد و از این نظر بسیار حائز اهمیت است.

صفت گل افزود: این کتاب توسط یک ایران‌شناس مشهور هلندی‌الاصل نوشته شده و از زبان آلمانی به انگلیسی ترجمه شده است و خوشبختانه با همکاری اداره‌کل ارشاد اسلامی هرمزگان و نشر «نسیم بادگیر» به زبان فارسی منتشر شده است. این اثر به ما مورخان و علاقه‌مندان تاریخ خلیج فارس امکان می‌دهد تا جزییات مهم و تازه‌ای درباره جنوب ایران، خلیج فارس، سواحل و جزایر آن به دست آوریم.

وی تأکید کرد: پیش از این به‌دلیل در دسترس نبودن منابع به زبان فارسی، دسترسی به این اطلاعات ممکن نبود. در این کتاب اطلاعاتی درباره جمعیت، طبیعت، اهمیت اقتصادی و مبادلات تجاری این منطقه در انتهای قرن هفدهم و اوایل قرن هجدهم میلادی ارائه شده که برخی از آنها منحصر‌به‌فرد و برای نخستین‌بار است که در اختیار ما قرار می‌گیرد.

صفت گل افزود: «کتاب منابع آلمانی درباره ایران عصر صفوی» در دوره‌ای تألیف شده که کشور آلمان به‌شکل کنونی وجود نداشت و آلمانی‌ها تحت نفوذ کمپانی هند شرقی هلند بودند. به‌واسطه این ارتباط، اطلاعات ارزشمندی جمع‌آوری شده که اکنون به ما کمک می‌کند تصویر کامل‌تری از شرایط سواحل، بنادر و جزایر جنوب ایران به دست آوریم.

وی در پایان گفت: بخشی از اطلاعات این کتاب درباره دریای مازندران و سرزمین‌های حوزه قفقاز است و به این ترتیب این کتاب ترکیبی از اطلاعات «از دریا به دریا» است که خلیج فارس را به دریای مازندران وصل می‌کند و چهره کامل‌تری از ایران عصر صفوی ارائه می‌دهد.

در مراسم اختتامیه جشنواره ملی موسیقی بی‌کلام، از برگزیدگان این رویداد فرهنگی تجلیل به عمل آمد.

محمدحسین کامرانی به عنوان نفر سوم، آرش رئیسی نفر دوم و آرمان مهدیه به عنوان نفر اول جشنواره معرفی شدند. همچنین، به هنرمندان برجسته قنبر راستگوی چاهستانی (خالو قنبر) و عباس ابافَت (خلو عباس)، درجه هنری اعطا ش.

رونمایی از تمبر یادبود خلیج فارس، کتاب منابع آلمانی درباره تاریخ صفوی، پوستر جشنواره‌های موضوعی خلیج فارس از دیگر بخش‌های این برنامه بود.

نخستین جشنواره موسیقی بی‌کلام خلیج فارس با همکاری انجمن موسیقی هرمزگان و دبیرخانه جشنواره بین‌المللی فرهنگی و هنری خلیج فارس، با هدف تولید آثار بی‌کلامی الهام‌گرفته از عظمت، زیبایی و شکوه خلیج همیشه فارس برگزار شده است؛ آثاری که هویت آب‌های نیلگون جنوب ایران را بازتاب دهند و نام خلیج فارس را در گستره موسیقی جاودانه سازند. مراسم پایانی ابتدا برای دهم اردیبهشت برنامه‌ریزی شده بود که به‌دلیل حادثه دلخراش بندر شهید رجایی، به تاریخ ۲۶ اردیبهشت ماه موکول شد.