دانشمندان دو مهارت کلیدی برای موفقیت در خواندن در کودکان را شناسایی کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، توانایی خواندن به چیزی بیش از سرعت به خاطر سپردن حروف و ترکیب آنها در کلمات توسط کودک بستگی دارد. تسلط بر این مهارت مستلزم تشخیص صدا‌های گفتاری، درک معنای کلمات و ارتباط دادن آنچه می‌خوانند با اطلاعات موجود است. با این حال، مشکلات خواندن لزوماً نشان دهنده کمبود هوش یا مشکلات بینایی نیستند. دانشمندان کشف کرده‌اند که توانایی‌های مرتبط با ادراک شنیداری و درک زبان ممکن است بسیار مهم‌تر باشند. مقاله ایزوستیا بررسی می‌کند که کدام مهارت‌ها به کودکان در تسلط بر خواندن کمک می‌کند و چرا شکست در این زمینه نشان دهنده هوش پایین نیست.

نه فقط هوش

محققان به رهبری دنیل هاجوفسکی از دانشگاه تگزاس A&M رابطه بین توانایی‌های شناختی و مهارت‌های خواندن را تجزیه و تحلیل کردند. برای انجام این کار، آنها تقریباً ۵۰، ۰۰۰ همبستگی را از ۱۳۷ مجموعه آزمون ارزیابی توانایی فکری و پیشرفت تحصیلی ترکیب کردند. نتایج در مجله هوش (JI) منتشر شد.

این تجزیه و تحلیل نشان داد که هوش عمومی در واقع با موفقیت در خواندن مرتبط است، اما نقش آن کمتر از آنچه برخی مطالعات قبلی نشان داده بودند، قابل توجه بود. نتیجه غیرمنتظره دیگر مربوط به پردازش اطلاعات بصری بود: در این تجزیه و تحلیل، دانشمندان هیچ ارتباط معناداری بین این توانایی و عملکرد خواندن پیدا نکردند.

در عوض، قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌ها، پردازش و درک شنیداری بودند - توانایی استفاده از واژگان، مفاهیم و اطلاعات انباشته‌شده در مورد جهان اطراف ما. این مهارت‌ها نسبت به سایر ویژگی‌های شناختی مورد مطالعه، ارتباط نزدیک‌تری با خواندن داشتند.

یکی از یافته‌های قابل توجه این بود که هوش عمومی نسبت به برخی از متاآنالیز‌های قبلی اهمیت کمتری داشت. توانایی‌های گسترده‌تر، مانند درک مطلب و پردازش شنیداری، نقش مستقل و قابل توجهی در خواندن فراتر از هوش عمومی، به ویژه در رمزگشایی و درک مطلب، ایفا کردند.

پردازش شنیداری توانایی تشخیص صدا‌های منفردی است که کلمات گفتاری را تشکیل می‌دهند. برای خواندن یک کلمه ناآشنا، کودک باید صدا‌های موجود در آن را بفهمد و آنها را با حروف مربوطه مرتبط کند. این فرآیند رمزگشایی نامیده می‌شود.

برای مثال، هنگام خواندن یک کلمه جدید، کودک باید ساختار صوتی آن را تشخیص دهد، صدا‌ها را به ترتیب با حروف مرتبط کند و آنها را در یک کل ترکیب کند. اگر تشخیص صدا‌های گفتاری دشوار باشد، تسلط بر این مکانیسم ممکن است چالش برانگیزتر باشد. بنابراین، پردازش شنیداری به ویژه در مراحل اولیه یادگیری خواندن اهمیت دارد.

دومین عامل مهم، ترکیب واژگان، مفاهیم و دانش پیش‌زمینه‌ای است که کودک از طریق یادگیری و زندگی روزمره به دست می‌آورد. هرچه کودک درباره زبان و دنیای اطراف خود بیشتر بداند، درک معنای کلمات، جملات و کل متون برای او آسان‌تر می‌شود.

محققان دریافته‌اند که این دو توانایی به ویژه برای رمزگشایی و درک مطلب مهم هستند. حافظه، تفکر منطقی و سرعت پردازش نیز با توسعه خواندن مرتبط هستند، اما نقش حمایتی بیشتری دارند.

این یافته‌ها ممکن است به مربیان کمک کند تا دلایل مشکل یک دانش‌آموز خاص در خواندن را با دقت بیشتری شناسایی کنند. محققان تأکید می‌کنند که این مشکلات لزوماً ماهیت یکسانی ندارند. یک کودک ممکن است در تشخیص صدا‌ها مشکل داشته باشد، در حالی که کودک دیگر ممکن است در درک معنای کلمات و پیوند دادن اطلاعات به یک متن منسجم مشکل داشته باشد.

بنابراین، ارزیابی توانایی‌ها صرفاً با سرعت خواندن یا معیار‌های هوش عمومی کافی نیست. در نظر گرفتن مهارت‌های فردی که زیربنای اکتساب زبان نوشتاری هستند، مهم است. این رویکرد امکان درک بهتر از حوزه‌هایی را که نیاز به توجه بیشتر دارند، فراهم می‌کند.

مشکلات خواندن نشانه‌ی توانایی پایین نیستند، بلکه اغلب نشان‌دهنده‌ی یک مهارت خاص هستند که نیاز به تقویت در یک سیستم پیچیده‌تر از توانایی‌های مرتبط با هم دارد.

مهارت‌هایی که می‌توان توسعه داد

نویسندگان معتقدند که یافته‌های این مطالعه نه تنها برای متخصصان آموزش، بلکه برای والدین نیز مفید خواهد بود. به طور خاص، این یافته‌ها بر اهمیت مهارت‌های پایه زبانی تأکید می‌کنند که مدت‌ها قبل از اینکه کودک شروع به خواندن مستقل متون پیچیده کند، توسعه می‌یابند.

تقویت مهارت‌های اساسی در خانه - حتی آنهایی که ساده به نظر می‌رسند - می‌تواند تفاوت بزرگی در توسعه توانایی‌های پیشرفته‌تر خواندن ایجاد کند.

به گفته‌ی محقق، مؤثرترین حمایت نیازمند همکاری بین خانواده، مدرسه و جامعه است. با این حال، این مطالعه روش‌های آموزشی خاصی را آزمایش نکرده و ثابت نمی‌کند که توسعه‌ی پردازش شنیداری یا مهارت‌های واژگان به تنهایی تضمین‌کننده‌ی بهبود نتایج خواندن خواهد بود. این مطالعه ارتباط آماری بین این توانایی‌ها و کسب موفقیت‌آمیز مهارت را نشان می‌دهد.

دانشمندان تأکید می‌کنند که خواندن از طریق یک سیستم کامل از فرآیند‌های به هم پیوسته توسعه می‌یابد. بنابراین، مشکلات خواندن نباید به طور خودکار به عنوان شاخصی از هوش پایین تلقی شود؛ درک این نکته مهم است که کدام عناصر خاص این سیستم نیاز به پشتیبانی دارند.