کمالوندی: پروتکل ساخت راکتور‌های کوچک با روسیه در حال نهایی‌شدن است

به گزارش مجله خبری نگار،  بهروز کمالوندی، سخنگو و معاون امور بین‌الملل، حقوقی و مجلس سازمان انرژی اتمی ایران، در گفت‌و‌گو با برنامه «جهان امروز» شبکه خبر، ضمن تشریح اهمیت توسعه انرژی هسته‌ای در جهان، به تبیین اهداف و اهمیت حضور هیات ایرانی در کنفرانس بین‌المللی برق هسته‌ای در کره جنوبی پرداخت و اظهار کرد: صنعت هسته‌ای در جهان به دو بخش انرژی و غیرانرژی تقسیم می‌شود. پزشکی هسته‌ای، کشاورزی و صنعت از جمله حوزه‌های کاربرد فناوری هسته‌ای در بخش غیرانرژی هستند و تولید برق هسته‌ای، بخش مهمی از صنعت هسته‌ای را تشکیل می‌دهد.

وی افزود: ششمین کنفرانس وزارتی در حوزه انرژی هسته‌ای در کره جنوبی در حال برگزاری است. شاید یکی از دلایل افزایش توجه به این موضوع در سال‌های اخیر، چالش‌های زیست‌محیطی در سطح جهان باشد؛ مسائلی که به یکی از دغدغه‌های جدی جامعه جهانی تبدیل شده‌اند و ضرورت حرکت به سمت انرژی هسته‌ای را بیش از پیش آشکار می‌کنند.

کمالوندی ادامه داد: انرژی هسته‌ای امکان تولید برق با انتشار بسیار پایین آلودگی (کربن صفر) را فراهم می‌کند و از این نظر، نقش مهمی در کاهش آلایندگی دارد. در بیست‌ونهمین اجلاس محیط‌زیست نیز تصمیم گرفته شد ظرفیت تولید برق هسته‌ای در جهان به سه برابر افزایش یابد. در حال حاضر، حدود ۴۰۰ هزار مگاوات برق هسته‌ای در جهان تولید می‌شود که سهم ایران از آن حدود هزار مگاوات است. بر اساس برنامه‌های مطرح‌شده، قرار است این ظرفیت سه برابر شود به عبارتی معادل حدود ۱۲۰۰ نیروگاه مشابه نیروگاه اتمی بوشهر در سطح جهان احداث شود تا به کاهش مشکلات زیست‌محیطی کمک کند.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران تاکید کرد: با توجه به توسعه فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی، فناوری‌های دیجیتال و برقی‌سازی خودروها، نیاز به برق روزبه‌روز افزایش می‌یابد؛ ازاین‌رو، توسعه تولید برق هسته‌ای به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است.

وی توضیح داد: برق هسته‌ای در اصطلاح، برق «بارپایه» نامیده می‌شود و از این نظر با برخی دیگر از منابع انرژی پاک مانند باد و خورشید، تفاوت دارد؛ زیرا تولید برق از این منابع به شرایط جوی و میزان تابش خورشید یا وزش باد وابسته است. در مقابل، نیروگاه‌های هسته‌ای امکان تولید برق پایدار و مستمر را فراهم می‌کنند و همین ویژگی، اهمیت توسعه این نیروگاه‌ها را دوچندان کرده است.

کمالوندی اضافه کرد: راکتور‌های کوچک و مدولار (SMR) از قابلیت تکثیر و ساخت در تعداد بالا برخوردارند و می‌توان با استقرار مجموعه‌ای از آنها، نیاز‌های انرژی را تامین کرد. این فناوری‌ها از موضوعات جدید و مورد توجه در سطح جهان هستند و در این کنفرانس نیز راهکار‌های توسعه تولید برق هسته‌ای و بهره‌گیری از ظرفیت‌های جدید مورد بررسی قرار می‌گیرند.

وی با اشاره به حضور هیات ایرانی در این کنفرانس گفت: هیات جمهوری اسلامی ایران به ریاست مهندس درخشنده، معاون سازمان انرژی اتمی ایران و معاون امور نیروگاهی، در این رویداد حضور دارد. در چنین نشست‌هایی، موضوعات تخصصی متعددی از جمله تامین نیروی انسانی مورد نیاز برای توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای بررسی می‌شود. خوشبختانه کشور ما از نظر نیروی انسانی متخصص در وضعیت بسیار خوبی قرار دارد؛ درحالی‌که برخی کشور‌ها در مسیر توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای با کمبود نیروی انسانی مواجه‌اند.

وی افزود: تامین و جذب نیروی انسانی متخصص، مسائل ایمنی و امنیتی و چگونگی تامین مالی پروژه‌ها از طریق بخش‌های دولتی و خصوصی، از دیگر موضوعات مطرح در زمینه توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای است.

خودکفایی ایران در حوزه ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای

معاون امور بین‌الملل، حقوقی و مجلس سازمان انرژی اتمی ایران درباره جایگاه کشور در بهره‌گیری از فناوری‌های نوین اظهار کرد: با توجه به حدود ۱۴ سال سابقه خدمت مستمر در سازمان انرژی اتمی ایران، می‌توانم با اطمینان بگویم که صنعت هسته‌ای کشور به بلوغ کامل رسیده و اکنون در حوزه ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای به خودکفایی دست یافته‌ایم.

وی ادامه داد: متاسفانه در جریان جنگ تحمیلی، نیروگاه در حال ساخت دارخوین (اهواز) هدف حمله قرار گرفت. هدف از این اقدام، عقب انداختن چندساله برنامه‌های کشور بود؛ اقدامی مشابه آنچه در مورد پل B۱ انجام دادند. دشمنان تلاش می‌کنند مانع به ثمر رسیدن طرح‌ها و پروژه‌هایی شوند که نماد پیشرفت ایران به‌شمار می‌روند.

کمالوندی تصریح کرد: نیروگاه دارخوین در مرحله آغاز اجرای پروژه قرار داشت که هدف حمله قرار گرفت. دشمنان با پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مخالف هستند؛ بااین‌حال، کشور ما در حوزه‌های مختلف صنعت هسته‌ای دستاورد‌های قابل‌توجهی داشته است. این پیشرفت‌ها صرفاً به چرخه سوخت محدود نمی‌شود، بلکه حوزه‌هایی همچون نیروگاه‌سازی و ایمنی هسته‌ای را نیز در برمی‌گیرد.

وی افزود: در حوزه راکتور‌های کوچک و مدولار نیز وضعیت خوبی داریم و در حال امضای پروتکلی با طرف روسی هستیم تا ساخت این نوع راکتور‌ها را به‌صورت مشترک با سرعت بیشتری دنبال کنیم.

سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران با تاکید بر ظرفیت نیروی انسانی کشور گفت: نیروی انسانی ما از توانمندی‌های برجسته‌ای برخوردار است و در این زمینه تفاوت قابل‌توجهی با بسیاری از کشور‌های جهان داریم. حتی کشور‌های پیشرفته نیز با کمبود نیروی انسانی متخصص مواجه‌اند. برای مثال، امارات متحده عربی نیروی انسانی مورد نیاز خود را از کشور‌های دیگر تامین کرده است که این مساله می‌تواند یکی از نقاط ضعف آن در توسعه و بهره‌برداری از ظرفیت‌های بومی به‌شمار رود.

تلاش برای جلوگیری از تحقق پروژه‌ها از طریق فشار‌های سیاسی

کمالوندی تاکید کرد: متاسفانه فشار‌های سیاسی موجب شده برخی طرح‌ها و پروژه‌های ما مطابق برنامه زمان‌بندی‌شده به نتیجه نرسند؛ بااین‌حال، فعالیت‌ها در کشور متوقف نشده و روند پیشرفت همچنان ادامه دارد. بی‌تردید، آینده درخشانی پیش روی صنعت هسته‌ای ایران قرار دارد.

وی با اشاره به سخنان نماینده جمهوری اسلامی ایران در کنفرانس بین‌المللی وزارتی انرژی هسته‌ای در کره جنوبی و قرائت بیانیه کشورمان گفت: در این بیانیه بر توازن حقوق و تعهدات کشور‌های عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) تاکید شده است؛ زیرا نمی‌توان برای کشوری مانند ایران صرفاً تعهدات مندرج در این معاهده را در نظر گرفت و حقوق آن را نادیده گرفت؛ رویکردی که کشور‌های غربی در حال حاضر دنبال می‌کنند.

وی ادامه داد: ما در عرصه‌های سیاسی تلاش می‌کنیم این تناقض‌ها را به جهانیان نشان دهیم و به نظر من، جامعه جهانی تا حد زیادی متوجه این موضوع شده است. یکی از نمونه‌های آن، رأی‌گیری غیرعلنی در کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود که آمریکا در آن نتوانست حمایت لازم را در برابر ایران به دست آورد. این اتفاق در شرایطی رخ داد که نمایندگان کشور‌هایی با روابط نزدیک با آمریکا نیز در این نشست حضور داشتند و با وجود فشار‌ها و ملاحظات سیاسی، به ایران رأی دادند.

کمالوندی خاطرنشان کرد: این موضوع نشان می‌دهد که هرچند مسیر پیش رو دشوار است، اما نتیجه نهایی می‌تواند روشن و امیدوارکننده باشد و با تداوم تلاش‌ها، بر مشکلات و موانعی که ایجاد می‌کنند، غلبه خواهیم کرد.

وی با اشاره به ضرورت توسعه انرژی‌های پاک در سطح جهان گفت: امروز موضوع، صرفاً به ایران محدود نمی‌شود، بلکه مساله آینده بشریت مطرح است. باید به‌گونه‌ای برق تولید کنیم که با کمترین میزان آلایندگی همراه باشد. برای نمونه، نیروگاه اتمی بوشهر تاکنون از انتشار حدود ۸۶ میلیون تن آلاینده جلوگیری کرده و موجب صرفه‌جویی در مصرف ۱۳۲ میلیون بشکه نفت شده است.

وی افزود: در شرایط کنونی، اگر بتوانیم انتشار کربن را کاهش دهیم، به کشور‌های همسایه نیز کمک کرده‌ایم؛ زیرا پیامد‌های زیست‌محیطی به مرز‌های جغرافیایی محدود نمی‌شوند و می‌توانند کشور‌های مختلف را تحت تاثیر قرار دهند. ازاین‌رو، برگزاری چنین کنفرانس‌هایی اهمیت فراوانی دارد و ضروری است جمهوری اسلامی ایران حضوری فعال و اثرگذار در آنها داشته باشد و دیدگاه‌ها، ایده‌ها و راهکار‌های خود را برای کاهش مشکلات و چالش‌های بشری مطرح کند.

کمالوندی تصریح کرد: ما با ایده‌ها و دیدگاه‌های متفاوتی در این رویداد شرکت کرده‌ایم و امیدواریم زمینه برای شنیده‌شدن این دیدگاه‌ها و گسترش همکاری‌های بین‌المللی میان همه کشور‌ها فراهم شود.

ضرورت تبیین مواضع ایران در مجامع بین‌المللی

معاون امور بین‌الملل، حقوقی و مجلس سازمان انرژی اتمی ایران، در پاسخ به پرسشی درباره تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران و تاثیر حضور در چنین رویداد‌هایی بر تبیین حقانیت کشورمان، اظهار کرد: حضور در این نشست‌ها فرصتی برای بیان دیدگاه‌ها و مواضع جمهوری اسلامی ایران است. هرچند کشور‌ها در موضع‌گیری‌های سیاسی، منافع خود را در نظر می‌گیرند و ممکن است برخی از آنها تحت تاثیر فشار‌های آمریکا مواضعی اتخاذ کنند که از نظر ما منصفانه نیست، اما تبیین مستمر دیدگاه‌ها و طرح ایده‌ها به‌تدریج بر افکار عمومی و نگرش سایر کشور‌ها اثر می‌گذارد.

وی ادامه داد: در این مسیر، باید با ایستادگی همراه با برنامه‌ریزی و مبتنی بر عقلانیت حرکت کنیم و برای آگاه‌سازی کشورها، مردم و نخبگان تلاش مستمر داشته باشیم؛ به‌ویژه آنکه جهان با شتاب در مسیر توسعه فناوری هسته‌ای گام برمی‌دارد.

کمالوندی خاطرنشان کرد: این نشست‌ها فرصت ارزشمندی هستند که باید از آنها به‌خوبی استفاده کرد. خوشبختانه هیات ایرانی با برنامه‌ریزی مناسب به کره جنوبی اعزام شده است و قطعاً دیدگاه‌ها و ایده‌های خود را در نشست‌های مختلف مطرح خواهد کرد. ارتباط و تعامل با سایر کشور‌ها نیز به توسعه همکاری‌ها در مسیر تحقق اهداف بشردوستانه کمک می‌کند؛ زیرا همه ما در برابر نسل‌های آینده مسئولیم و باید برای حفظ محیط‌زیست تلاش کنیم.

وی در پایان اظهار کرد: در شرایط کنونی، چاره‌ای جز حرکت به سمت توسعه انرژی‌های پاک و کم‌کربن نداریم و انرژی هسته‌ای یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها در این زمینه است. در سطح جهان نیز شاهدیم کشور‌هایی که در گذشته به دلایل مختلف از توسعه انرژی هسته‌ای فاصله گرفته بودند، بار دیگر به این حوزه روی آورده‌اند. برای نمونه، آمریکا تصمیم گرفته است تعداد نیروگاه‌های هسته‌ای خود را طی چهار سال از حدود ۱۰۰ نیروگاه به ۴۰۰ نیروگاه افزایش دهد. همچنین در شماری از کشور‌های غربی، مشوق‌های مالی برای ورود بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری در حوزه نیروگاه‌های هسته‌ای در نظر گرفته شده است.