سرطان روده بزرگ؛ شایع‌ترین علت مرگ ناشی از سرطان در افراد زیر ۵۰ سال

به گزارش مجله خبری نگار/برنا – نتایج یک گزارش جدید از انجمن سرطان آمریکا (American Cancer Society - ACS) نشان می‌دهد که سرطان روده بزرگ و راست‌روده (Colorectal Cancer) با سرعتی نگران‌کننده در میان نسل‌های جوان‌تر در حال افزایش است؛ به‌گونه‌ای که اکنون نزدیک به نیمی از موارد جدید ابتلا در ایالات متحده در افراد زیر ۶۵ سال رخ می‌دهد. پژوهشگران هشدار می‌دهند که برای مقابله با این روند گسترش تحقیقات، تقویت برنامه‌های پیشگیری و افزایش غربالگری در سنین پایین‌تر ضروری است.

 بر اساس این گزارش که در نشریه تخصصی CA: A Cancer Journal for Clinicians منتشر شده سرطان روده بزرگ که تا چند دهه پیش عمدتا بیماری افراد سالمند محسوب می‌شد اکنون به یکی از مهم‌ترین تهدید‌های سلامت برای نسل‌های جوان تبدیل شده است. این بیماری در حال حاضر به شایع‌ترین علت مرگ ناشی از سرطان در بزرگسالان زیر ۵۰ سال در آمریکا تبدیل شده است.

طبق یافته‌های این گزارش در اواسط دهه ۱۹۹۰ تنها ۲۷ درصد از موارد جدید سرطان روده بزرگ در افراد زیر ۶۵ سال تشخیص داده می‌شد، اما این سهم اکنون به حدود ۴۵ درصد رسیده است. در مقابل اگرچه میزان ابتلا و مرگ‌ومیر ناشی از این سرطان در افراد سالمند همچنان روندی کاهشی دارد، اما نرخ ابتلا در افراد زیر ۶۵ سال به‌ویژه افراد زیر ۵۰ سال رو به افزایش است.

محققان می‌گویند این موضوع نشان می‌دهد که موفقیت چند دهه گذشته در کنترل یکی از مرگبارترین سرطان‌ها اکنون عمدتا به نسل‌های مسن‌تر محدود شده و نسل‌های جوان‌تر از این پیشرفت‌ها بهره کمتری برده‌اند.

افزایش سرطان راست‌روده و بخش انتهایی روده بزرگ

بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش عمده این افزایش ناشی از رشد موارد سرطان در قسمت انتهایی روده بزرگ (Distal Colon) و راست‌روده (Rectum) است.

در نتیجه سهم سرطان راست‌روده از کل موارد سرطان کولورکتال افزایش یافته و اکنون حدود ۳۲ درصد از کل تشخیص‌ها را تشکیل می‌دهد؛ در حالی که این رقم در اواسط دهه ۲۰۰۰ حدود ۲۷ درصد بود.

ربکا سیگل، مدیر ارشد تحقیقات پایش سرطان در انجمن سرطان آمریکا و نویسنده اصلی این گزارش گفت: پس از دهه‌ها پیشرفت، خطر مرگ ناشی از سرطان روده بزرگ در نسل‌های جوان زنان و مردان در حال افزایش است. این موضوع تأیید می‌کند که افزایش واقعی در بروز بیماری رخ داده و احتمالا ناشی از رفتارها، سبک زندگی یا نوعی مواجهه محیطی است که هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است.

وی افزود: ضروری است تحقیقات برای شناسایی علت این روند با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند. همچنین باید با افزایش آگاهی پزشکان و عموم مردم نسبت به علائم بیماری و توسعه غربالگری در افراد ۴۵ تا ۵۴ سال از مرگ‌های قابل پیشگیری جلوگیری کنیم.

بر اساس برآورد‌های انجمن سرطان آمریکا حدود ۱۵۸ هزار و ۸۵۰ نفر در آمریکا طی سال ۲۰۲۶ به سرطان روده بزرگ مبتلا خواهند شد و حدود ۵۵ هزار و ۲۳۰ نفر نیز بر اثر این بیماری جان خود را از دست خواهند داد.

اگرچه سرطان کولورکتال همچنان سومین سرطان شایع در میان زنان و مردان آمریکاست، اما بار بیماری به‌طور فزاینده‌ای به سمت گروه‌های سنی جوان‌تر در حال انتقال است؛ به‌طوری که به‌طور متوسط روزانه حدود ۲۰۰ نفر زیر ۶۵ سال به این بیماری مبتلا می‌شوند.

سبک زندگی؛ عامل بیش از نیمی از موارد ابتلا

بر اساس این گزارش بیش از ۵۰ درصد موارد سرطان روده بزرگ با عوامل خطر قابل اصلاح مرتبط هستند؛ عواملی که افراد می‌توانند با تغییر سبک زندگی خطر ابتلا را کاهش دهند. از مهم‌ترین این عوامل می‌توان به مصرف دخانیات، رژیم غذایی ناسالم، مصرف زیاد نوشیدنی‌های الکلی، کم‌تحرکی، اضافه‌وزن و چاقی اشاره کرد.

پژوهشگران تاکید می‌کنند که بسیاری از موارد ابتلا و مرگ ناشی از این سرطان با انجام غربالگری در زمان مناسب و دسترسی به درمان‌های باکیفیت قابل پیشگیری است.

غربالگری هنوز جدی گرفته نمی‌شود

یکی از مهم‌ترین یافته‌های این مطالعه آن است که نیمی از مبتلایان زیر ۵۰ سال در گروه سنی ۴۵ تا ۴۹ سال قرار دارند، گروهی که طبق دستورالعمل‌های فعلی واجد شرایط انجام غربالگری هستند. با این حال تنها ۳۷ درصد از افراد این گروه سنی غربالگری خود را به‌روز انجام داده‌اند. از سوی دیگر سه نفر از هر چهار بیمار زیر ۵۰ سال زمانی تشخیص داده می‌شوند که سرطان به مراحل پیشرفته (گسترش منطقه‌ای یا متاستاز) رسیده است.

همچنین ۲۷ درصد از بیماران زیر ۵۰ سال زمانی شناسایی می‌شوند که سرطان به اندام‌های دوردست بدن گسترش یافته است. در مقابل اگر سرطان در مراحل اولیه و محدود به محل اولیه تشخیص داده شود نرخ بقای پنج‌ساله بیماران به حدود ۹۵ درصد می‌رسد.

تاکید بر آغاز غربالگری از ۴۵ سالگی

ویلیام داهوت، مدیر ارشد علمی انجمن سرطان آمریکا با اشاره به نتایج این گزارش گفت: این یافته‌ها بار دیگر نشان می‌دهد که وضعیت سرطان روده بزرگ در نسل‌های جوان‌تر رو به وخامت است و ضرورت آغاز غربالگری از سن توصیه‌شده ۴۵ سال را بیش از پیش آشکار می‌کند.

وی همچنین بر اهمیت ادامه سرمایه‌گذاری در تحقیقات علمی تاکید کرد و افزود که توسعه درمان‌های جدید می‌تواند نقش مهمی در بهبود مراقبت از بیماران و کاهش مرگ‌ومیر داشته باشد.

مهم‌ترین یافته‌های گزارش

بر اساس این گزارش در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۵۸ هزار و ۸۵۰ مورد جدید سرطان کولورکتال و ۵۵ هزار و ۲۳۰ مورد مرگ ناشی از این بیماری در آمریکا پیش‌بینی می‌شود، میزان بروز سرطان کولورکتال در افراد ۲۰ تا ۴۹ سال سالانه ۳ درصد و در افراد ۵۰ تا ۶۴ سال سالانه ۰.۴ درصد افزایش یافته است، افراد زیر ۶۵ سال اکنون ۴۵ درصد کل موارد جدید ابتلا را تشکیل می‌دهند؛ در حالی که این سهم در سال ۱۹۹۵ تنها ۲۷ درصد بود، سه‌چهارم بیماران زیر ۵۰ سال در مراحل پیشرفته بیماری تشخیص داده می‌شوند.

همچنین نیمی از مبتلایان زیر ۵۰ سال در بازه سنی ۴۵ تا ۴۹ سال قرار دارند؛ سنی که انجام غربالگری می‌تواند از بروز سرطان جلوگیری کرده یا بیماری را پیش از ظهور علائم شناسایی کند، میزان مرگ ناشی از سرطان کولورکتال از سال ۲۰۰۴ تاکنون در افراد زیر ۵۰ سال سالانه یک درصد افزایش یافته است، در گروه سنی ۵۰ تا ۶۴ سال نیز میزان مرگ‌ومیر از سال ۲۰۱۹ تاکنون سالانه یک درصد رشد داشته است.

در مقابل در افراد ۶۵ سال و بالاتر هم میزان ابتلا و هم میزان مرگ ناشی از این سرطان سالانه بیش از ۲ درصد کاهش یافته است، نرخ بروز سرطان راست‌روده بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ سالانه یک درصد افزایش یافته و روند کاهشی چند دهه گذشته را معکوس کرده است. سرطان راست‌روده اکنون ۳۲ درصد کل موارد سرطان کولورکتال را تشکیل می‌دهد؛ در حالی که این رقم در اواسط دهه ۲۰۰۰ حدود ۲۷ درصد بود.

نابرابری چشمگیر در میان بومیان آمریکا

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که بومیان آلاسکا (Alaska Native) بالاترین میزان ابتلا و مرگ ناشی از سرطان روده بزرگ را در میان تمامی گروه‌های نژادی و قومی آمریکا دارند.

بر اساس آمار ارائه‌شده میزان بروز بیماری در این گروه ۸۰.۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است و میزان مرگ‌ومیر نیز به ۳۱.۵ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر می‌رسد.

این ارقام بیش از دو برابر میزان ثبت‌شده در میان سفیدپوستان آمریکاست. پس از بومیان آلاسکا سرخ‌پوستان آمریکا (American Indian) دومین گروه با بیشترین بار بیماری محسوب می‌شوند.

احمدین جمال، معاون ارشد تحقیقات، پیشگیری و خدمات سلامت در انجمن سرطان آمریکا و از نویسندگان ارشد این مطالعه گفت: بومیان آلاسکا همچنان بالاترین میزان ابتلا و مرگ ناشی از سرطان کولورکتال را در آمریکا تجربه می‌کنند و سرخ‌پوستان آمریکا نیز در رتبه بعدی قرار دارند. برای کاهش این نابرابری‌ها باید سرمایه‌گذاری بیشتری در پژوهش‌های اختصاصی برای این جمعیت‌ها انجام شود و دسترسی آنان به برنامه‌های غربالگری و خدمات درمانی بهبود یابد تا جان افراد بیشتری نجات پیدا کند.

در پایان پژوهشگران تأکید کرده‌اند که افزایش نگران‌کننده سرطان روده بزرگ در نسل‌های جوان زنگ خطری جدی برای نظام‌های سلامت است و بدون توسعه تحقیقات، اصلاح سبک زندگی، افزایش آگاهی عمومی و گسترش غربالگری از ۴۵ سالگی، روند رو به رشد این بیماری به‌سختی متوقف خواهد شد.