نسبت دادن بارش‌ها به اختلال سامانه‌های راداری قابل تایید نیست

به گزارش مجله خبری نگار،سازمان حفاظت محیط زیست با انتساب به جواب نامه‌ای از سازمان توسعه فناوری‌های نوین اعلام کرد؛ با توجه به ماهیت مشاهده‌ای سامانه‌های راداری و وجود سیگنال پیش‌بینی بارش در خروجی مدل‌های عددی بیش از وقوع رخداد‌های مورد اشاره، نسبت دادن این تغییرات به انهدام یا اختلال در عملکرد چنین سامانه‌هایی، مستند به شواهد علمی قابل اتکا نبوده و قابل تایید نیست.

سازمان توسعه فناوری‌های نوین در پاسخ به نامه معاونت محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست در خصوص ارتباط احتمالی بارش‌های اخیر با انهدام سامانه‌های راداری در منطقه، به وضوح تصریح کرد که سامانه‌های راداری متعارف و هواشناسی اصولاً ابزار‌های پایش، آشکارسازی و اندازه‌گیری پدیده‌های جوی هستند و ماهیت آنها کاملاً مشاهده‌ای است.

این سازمان تاکید کرده که از منظر علمی، سامانه‌های راداری متعارف و هواشناسی اصولاً ابزار‌های پایش، آشکارسازی و اندازه‌گیری پدیده‌های جوی هستند و با ارسال امواج الکترومغناطیسی و دریافت بازتاب آنها از قطرات باران، برف و تگرگ یا سایر اهداف، اطلاعاتی از موقعیت، شدت و حرکت پدیده‌ها فراهم می‌کنند و ماهیت آنها کاملاً مشاهده‌ای است.

در جوابیه سازمان توسعه فناوری‌های نوین عنوان شده، اگرچه فرضیاتی کلی در خصوص کاربرد امواج الکترومغناطیسی در خصوص تأثیرگذاری بر لایه‌های فوقانی جو مطرح شده است، لیکن تاکنون هیچ سازوکار شناخته شده و مستند علمی وجود ندارد که نشان دهد رادار‌های هواشناسی قادر به ایجاد تغییر در فرآیند‌های میکروفیزیکی ابر، تشکیل بارش یا تغییر الگو‌های بارشی هستند.

در این نامه آمده است: بر اساس بیانیه سازمان جهانی هواشناسی، تعدیل وضع هوا به عنوان مداخله‌ای عامدانه، عمدتا از طریق بارورسازی ابرها، با هدف اثرگذاری محدود و محلی بر وضعیت جوی تعریف می‌شود؛ در این چارچوب، تأکید می‌شود که اینگونه فناوری‌ها قادر به ایجاد سامانه‌های بارشی از شرایط بدون ابر، تغییر الگو‌های کلان گردش جو، جابه‌جایی عمده بخار آب در مقیاس سرزمینی، حذف یا ایجاد خشکسالی، در مقیاس گسترده نیست.

همچنین سازمان جهانی هواشناسی تصریح می‌کند انرژی سامانه‌های جوی به مراتب بزرگتر از آن است که با فناوری‌های موجود تعدیل وضع هوا بتوان تغییرات عمده‌ای در آن ایجاد کرد. از این رو، ادعا‌های ناظر بر چنین اثرگذاری‌های بزرگ مقیاسی فاقد مبنای علمی معتبر تلقی می‌شوند.

در بخش دیگری از این نامه آمده است: بر مبنای اصول پذیرفته شده در علوم جو، اقلیم شناسی و فیزیک ابر، همزمانی دو رخداد، نمی‌تواند به تنهایی دلالت بر وجود رابطه علمی میان آن‌ها داشته باشد.

انتساب تغییرات بارش، خشکسالی یا پربارشی به یک عامل مشخص، مستلزم بررسی داده‌های بلندمدت، تحلیل‌های همدیدی و دینامیکی جو، بهره‌گیری از داده‌های معتبر مشاهداتی و سنجش از دور، و ارزیابی آماری معنی‌داری تغییرات نسبت به شرایط نرمال اقلیمی است.

در پاسخ این سازمان آمده است: الگوی بارش‌های ماه آوریل (فروردین) سالجاری بیش از وقوع رویداد‌های مورد اشاره نیز در خروجی مدل‌های پیش بینی عددی جو منعکس شده بود، به گونه‌ای که بیش‌بینی‌های صادره در ابتدای ماه مارس (همزمان با آغاز درگیری ها) نیز وقوع بارش فراتر از نرمال در ماه آوریل را نشان می‌دادند.

این انطباق میان پیش‌بینی‌های پیشین و رخداد‌های مشاهده شده، مؤید آن است که تغیرات بارشی اخیر در چارچوب سازوکار طبیعی سامانه‌های جوی قابل بیش‌بینی بوده و فرضیه انتساب افزایش بارش‌ها به انهدام یا از کار افتادن سامانه‌های راداری نظامی و هواشناسی مورد اشاره را تضعیف می‌کند. در مجموع، با توجه به ماهیت مشاهده‌ای سامانه‌های راداری و نیز وجود سیگنال پیش‌بینی بارش در خروجی مدل‌های عددی بیش از وقوع رخداد‌های مورد اشاره، نسبت دادن این تغییرات به انهدام یا اختلال در عملکرد چنین سامانه‌هایی، مستند به شواهد علمی قابل اتکا نبوده و قابل تایید نیست.

در روز‌های اخیر و شروع بارندگی‌های وسیع و حجیم در کشورمان برخی سایت‌ها مدعی شده بودند که آمریکا با استفاده از امواج راداری در منطقه و انتشار مواد شیمیایی از طریق پرواز هواپیما‌های امارات بر فراز ایران، موجب تخلیه ابر‌ها می‌شد. به همین دلیل با اشاره به انهدام سامانه راداری بردبلند آمریکا در منطقه، از این موضوع به عنوان عامل اصلی بازگرداندن دوباره ابر‌ها به ایران یاد می‌کردند.