مصرف طولانی‌مدت ملاتونین چه عوارضی برای سلامتی دارد؟

به گزارش مجله خبری نگار،علاوه بر این، احتمال مرگ ناشی از هر علت طی پنج سال در این افراد نسبت به بیماران مشابهی که از ملاتونین استفاده نکرده بودند، بیشتر بوده است.

یافته‌های این مطالعه هنوز اولیه هستند، اما پرسش‌های مهمی درباره ایمنی مکملی مطرح می‌کنند که بسیاری از مردم آن را «طبیعی» و بی‌ضرر می‌دانند.

این نتایج در نشست علمی ۲۰۲۵ انجمن قلب آمریکا ارائه شد. پژوهشگران در این مطالعه وضعیت بیش از ۱۳۰ هزار بزرگسال مبتلا به بی‌خوابی را بررسی کردند و مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت ملاتونین را با افرادی که از این مکمل استفاده نکرده بودند مقایسه کردند.

اگرچه این تحقیق نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند، اما الگوی مشاهده‌شده در چندین تحلیل مختلف تکرار شد. همین موضوع باعث شده پژوهشگران خواستار احتیاط بیشتر و انجام آزمایش‌های دقیق‌تر شوند.

بررسی دقیق یک مکمل خواب پرطرفدار

ملاتونین هورمونی است که توسط غده پینه‌آل تولید می‌شود و به تنظیم چرخه خواب و بیداری کمک می‌کند. سطح این هورمون در تاریکی افزایش پیدا می‌کند و در طول روز کاهش می‌یابد.

نسخه‌های مصنوعی ملاتونین که از نظر شیمیایی مشابه هورمون طبیعی هستند، در آمریکا به‌صورت بدون نسخه برای درمان بی‌خوابی و جت‌لگ فروخته می‌شوند. البته میزان خلوص و قدرت این مکمل‌ها می‌تواند متفاوت باشد، زیرا مانند دارو‌های نسخه‌ای تحت نظارت سختگیرانه قرار ندارند.

پژوهشگران در این مطالعه روی افراد مبتلا به بی‌خوابی مزمن تمرکز کردند و یک سؤال مشخص را مطرح کردند: آیا مصرف طولانی‌مدت ملاتونین با افزایش خطر نارسایی قلبی و سایر پیامد‌های جدی سلامتی همراه است؟

سرپرست این تحقیق، «اکندیدیلیچوکو نادی»، رزیدنت ارشد پزشکی داخلی در مرکز SUNY Downstate/Kings County در بروکلین نیویورک است.

نادی گفت: «مکمل‌های ملاتونین ممکن است آن‌قدر که تصور می‌شود بی‌ضرر نباشند. اگر نتایج مطالعه ما تأیید شود، می‌تواند نحوه توصیه پزشکان درباره دارو‌های خواب را تغییر دهد.»

نحوه بررسی مصرف طولانی‌مدت ملاتونین

پژوهشگران با استفاده از شبکه تحقیقاتی جهانی TriNetX سوابق الکترونیکی ۱۳۰ هزار و ۸۲۸ بزرگسال مبتلا به بی‌خوابی را بررسی کردند. میانگین سنی این افراد ۵۵.۷ سال بود و ۶۱.۴ درصد آنها را زنان تشکیل می‌دادند.

مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت ملاتونین افرادی بودند که حداقل یک نسخه ثبت‌شده ملاتونین داشتند و مصرف آنها حداقل یک سال ادامه داشته است. این گروه با بیمارانی مقایسه شدند که هیچ سابقه‌ای از مصرف ملاتونین در پرونده پزشکی آنها ثبت نشده بود.

دو گروه از نظر ۴۰ عامل مختلف مشابه‌سازی شدند. این عوامل شامل ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، بیماری‌های زمینه‌ای، دارو‌های قلبی و عصبی، فشار خون، شاخص توده بدنی بود.

افرادی که سابقه نارسایی قلبی داشتند یا از دارو‌های خواب دیگر مانند بنزودیازپین‌ها استفاده می‌کردند از مطالعه حذف شدند. سپس وضعیت هر دو گروه به مدت پنج سال پیگیری شد.

از آنجا که ملاتونین در برخی کشور‌ها مانند بریتانیا فقط با نسخه قابل تهیه است، اما در آمریکا بدون نسخه فروخته می‌شود، پژوهشگران یک تحلیل حساسیت نیز انجام دادند. در این بخش فقط افرادی بررسی شدند که حداقل دو نسخه ملاتونین با فاصله ۹۰ روز دریافت کرده بودند تا تعریف دقیق‌تری از مصرف مداوم ارائه شود.

ارتباط ملاتونین با نارسایی قلبی

در میان افراد مبتلا به بی‌خوابی، کسانی که حداقل ۱۲ ماه ملاتونین مصرف کرده بودند، حدود ۹۰ درصد بیشتر از سایرین در معرض نارسایی قلبی قرار داشتند. میزان بروز نارسایی قلبی در این گروه ۴.۶ درصد بود، در حالی که در گروه غیرمصرف‌کننده ۲.۷ درصد ثبت شد.

وقتی پژوهشگران شرط سختگیرانه‌تری برای مصرف ملاتونین در نظر گرفتند و فقط افرادی را بررسی کردند که حداقل دو نسخه با فاصله ۹۰ روز دریافت کرده بودند، باز هم افزایش خطر مشابهی مشاهده شد و خطر حدود ۸۲ درصد بیشتر بود.

در نتایج ثانویه، مصرف‌کنندگان ملاتونین تقریباً ۳.۵ برابر بیشتر در معرض بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی قرار داشتند. میزان بستری در این افراد ۱۹ درصد بود، در حالی که در گروه دیگر ۶.۶ درصد ثبت شد.

همچنین احتمال مرگ ناشی از هر علت در مصرف‌کنندگان ملاتونین تقریباً دو برابر بیشتر بود. این نرخ در گروه مصرف‌کننده ۷.۸ درصد و در گروه دیگر ۴.۳ درصد بود.

نادی گفت: «ملاتونین معمولاً به‌عنوان گزینه‌ای طبیعی و ایمن برای خواب بهتر شناخته می‌شود، به همین دلیل مشاهده افزایش مداوم و قابل‌توجه پیامد‌های جدی سلامتی حتی پس از کنترل بسیاری از عوامل خطر، شگفت‌آور بود.»

«ماری-پیر سنت-اونژ»، استاد پزشکی تغذیه در مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا نیز گفت: «تعجب‌آور است که پزشکان ملاتونین را برای بی‌خوابی تجویز می‌کنند و بیماران بیش از ۳۶۵ روز از آن استفاده می‌کنند، زیرا حداقل در آمریکا ملاتونین به‌طور رسمی برای درمان بی‌خوابی تأیید نشده است.»

او تأکید کرد مردم باید بدانند مصرف طولانی‌مدت ملاتونین بدون دلیل پزشکی مشخص توصیه نمی‌شود.

محدودیت‌های مطالعه درباره ملاتونین

مطالعات مشاهده‌ای می‌توانند ارتباط‌ها را نشان دهند، اما قادر به اثبات رابطه علت و معلولی نیستند. نویسندگان تحقیق به چند محدودیت مهم اشاره کرده‌اند.

از آنجا که مصرف ملاتونین بدون نسخه در کشور‌هایی مانند آمریکا معمولاً در پرونده پزشکی ثبت نمی‌شود، ممکن است برخی مصرف‌کنندگان واقعی به اشتباه در گروه غیرمصرف‌کننده قرار گرفته باشند. این موضوع می‌تواند نتایج را تحت تأثیر قرار دهد.

همچنین کد‌های بستری بیمارستانی ممکن است طیف گسترده‌ای از مراقبت‌های مرتبط با نارسایی قلبی را شامل شوند و همیشه به معنای تشخیص جدید بیماری نباشند.

پایگاه داده مورد استفاده اطلاعاتی درباره محل زندگی بیماران، شدت بی‌خوابی، وجود اختلالات روان‌پزشکی دیگر نداشت.

نادی توضیح داد: «بی‌خوابی شدیدتر، افسردگی، اضطراب یا مصرف سایر دارو‌های خواب‌آور ممکن است هم با مصرف ملاتونین، هم با افزایش خطر قلبی مرتبط باشند.»

او افزود: «اگرچه ارتباط مشاهده‌شده نگرانی‌هایی درباره ایمنی این مکمل پرمصرف ایجاد می‌کند، اما مطالعه ما نمی‌تواند رابطه مستقیم علت و معلولی را ثابت کند؛ بنابراین تحقیقات بیشتری برای بررسی ایمنی ملاتونین برای قلب لازم است.»

چگونه از مشکلات قلبی مرتبط با ملاتونین پیشگیری کنیم؟

نارسایی قلبی حدود ۶.۷ میلیون بزرگسال آمریکایی را تحت تأثیر قرار داده و با خطر بالای بستری و مرگ همراه است.

اگر تحقیقات آینده تأیید کنند مصرف مزمن ملاتونین این خطر را در افراد مبتلا به بی‌خوابی افزایش می‌دهد، ممکن است روش‌های تجویز پزشکان و توصیه‌های درمانی تغییر کند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد ثبت دقیق مصرف مکمل‌ها، تعیین مدت زمان مشخص برای استفاده، بررسی دقیق ضرورت مصرف، استفاده از درمان‌های مبتنی بر شواهد مانند درمان شناختی رفتاری بی‌خوابی یا CBT-I باید پیش از روی آوردن به دارو‌های خواب طولانی‌مدت در نظر گرفته شود.

مسیر تحقیقات آینده درباره ملاتونین

پژوهشگران اعلام کردند مرحله بعدی تحقیقات شامل بررسی دقیق‌تر دوز مصرفی، نوع فرمولاسیون، میزان پایبندی بیماران به مصرف ملاتونین خواهد بود.

همچنین مطالعات آینده باید شدت مشکلات خواب را در کنار پیامد‌های قلبی‌عروقی دنبال کنند.

کارشناسان معتقدند انجام آزمایش‌های تصادفی کنترل‌شده می‌تواند مشخص کند آیا خود ملاتونین، شدت بی‌خوابی یا عوامل مرتبط دیگر مسئول افزایش خطر مشاهده‌شده هستند یا خیر.

تا آن زمان، پیام اصلی پژوهشگران احتیاط است نه وحشت. افراد باید مصرف ملاتونین را با پزشک در میان بگذارند، از خوددرمانی طولانی‌مدت برای بی‌خوابی پرهیز کنند، روش‌های ایمن‌تر و اثبات‌شده برای بهبود خواب را جدی بگیرند.

نتایج این مطالعه در مجله پزشکی AHA/ASA منتشر شده است.

جمع‌بندی

مطالعه جدید نشان می‌دهد مصرف طولانی‌مدت ملاتونین در افراد مبتلا به بی‌خوابی ممکن است با افزایش خطر نارسایی قلبی، بستری شدن، مرگ مرتبط باشد. با وجود نیاز به تحقیقات بیشتر، پزشکان و بیماران باید درباره مصرف مداوم این مکمل محتاط‌تر عمل کنند.

منبع: فوت وفن