۱.۵ میلیون سالمند ایرانی بیش از ۲ بیماری مزمن دارند/ اهمیت مراقبت‌های پرستاری در منزل

به گزارش مجله خبری نگار، حمیدرضا عزیزی، رئیس انجمن ملی پرستاری جامعه نگر در دهمین جلسه کارگروه پرستاری جامعه نگر گفت: توسعه پرستاری جامعه نگر یکی از اولویت‌های خدمات پرستاری در کشور است و جزو اولویت‌های سازمان نظام پرستاری و معاونت پرستاری است و یکی از مسائل اساسی در بدنه پرستاری کشور است.

وی افزود: خدمات پرستاری جامعه نگر در خدمات مراکز هوم کر (مراقبت پرستاری در منزل) خلاصه نمی‌شود بلکه شبکه‌ای از خدمات کوتاه مدت، بلند مدت و در ارتباط با جامعه است که می‌تواند توسعه پیدا کند و ظرفیت بزرگی برای توسعه نقش‌ها و خدمات پرستاری در سطح جامعه است.

عباس عبادی، معاون پرستاری وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این جلسه گفت: در جلسه گذشته کمیته علمی کرونا درباره نقش هوم‌کر در ایام کرونا و تاثیر آن بر کاهش بستری‌ها بحث و بر این نکته تاکید شد که اگر سیستم کنترلی دقیقی بر فعالیت برخی پرستارنما‌ها وجود نداشته باشد مشکلاتی ایجاد می‌کند و مثل یک تیغ دو لبه به خود مراکز مراقبت پرستاری دز منزل آسیب می‌زند.

وی افزود: نگاه هوم‌کر ارتقای سلامت مردم است. وظیفه آن فقط انجام یکسری خدمات مثل تزریقات نیست و جنبه علمی پرستاری نباید مغفول بماند. هر زمان پرستاران خدمات علمی ارائه کرده اند، چون به زبان ساده بیان کرده اند، جایگاه علمی لازم را پیدا نکرده است، بنابراین باید جایگاه علمی خدمات پرستاری توجه داشته باشیم.

صدور ۱۰۴۹ مجوز مرکز خدمات پرستاری در منزل در کشور

معاون پرستاری وزیر بهداشت تاکید کرد: در حوزه خدمات مراقبت در منزل باید قبل از اینکه نگاه درآمدزایی، کسب درآمد حلال و کارآفرینی داشته باشیم. به عنوان پیشتازان و پیشگامان هوم‌کر حتما وظیفه کار علمی کردن و وکیل مدافع بیمار بودن را انجام دهیم. این کار باعث حذف افراد غیرحرفه‌ای می‌شود.

وی ادامه داد: واقعیت این است که سیاست وزارت بهداشت توسعه هوم‌کر است و تاکنون ۱۰۴۹ مجوز در این زمینه نیز صادر شده است و ۷۳۶ مورد آن فعال است؛ بنابراین حدود ۳۰۰ مرکز هوم کر ثبت شده، اما فعالیت ندارند. امیدواریم تا چهار سال آینده تعداد مراکز هوم کر فعال به دو تا سه برابر برسد و آیین‌نامه این مراکز هم بازبینی می‌شود.

عبادی گفت: برای توسعه مراکز هوم کر و بهبود نظارت بر این آنها، راهبرد وزارت بهداشت کمک به تقویت اتحادیه‌ها و سندیکا‌های مرتبط با هوم‌کر است. باید سندیکا‌های هوم کر به سمت همگرایی حرکت کنند. اتحادیه‌ها باید افراد غیرمتخصص را شناسایی و آن‌ها را معرفی کنند تا برخورد صورت بگیرد. این متخلفان باید از طریق مراجع قانونی تنبیه شوند. هزینه این تخلفات باید بالا برود تا کسی جرئت ورود به مسائل تخصصی در حوزه خدمات پرستاری و هوم کر را نداشته باشند.

معاون پرستاری وزارت بهداشت افزود: سیستم دولتی نمی‌تواند برای نظارت بر همه این مراکز ورود کند و اگر هم وارد این حوزه شود خطر بروز فساد وجود دارد.

عبادی گفت: در هر صورت راهبرد وزارت بهداشت توسعه مراکز مراقبت در منزل و واگذاری نظارت به اتحادیه‌ها و سندیکاهاست. فعالان این حوزه حتما برای اصلاح آیین نامه‌ها مشارکت کنند. منفعل نباشند. این همکاری به منافع مردم کمک می‌کند. باید منافع بیماران و مردم در نظر گرفته شود، حاصل همه این کار‌ها خیری است که به مردم می‌رسد.

وی ادامه داد: باید از تکنولوژی روز و از ظرفیت فضای مجازی و هوش مصنوعی استفاده کنیم. به خدمات الکترونیک مراقبت در منزل و متاورس فکر کنید، همکاران فعال در حوزه هوش مصنوعی، برخی کشور‌ها مثل امارات وزارت هوش مصنوعی ایجاد کرده و اگر توجه نکنیم دچار عقب ماندگی می‌شویم.

معاون پرستاری وزارت بهداشت گفت: در کنار خدمات مراقبت در منزل همزمان می‌توان هلدینگ‌هایی ایجاد کرد باید به هاسپیس (مراقبت تسکینی) فکر کنیم. سال‌های پیش رو آمار سالمندی و بیماری سرطان افزایش خواهد یافت، هم اکنون ۸ میلیون سالمند در کشور داریم که ۱.۵ میلیون نفر از آن‌ها بیش از دو بیماری مزمن دارند؛ بنابراین در سال‌های پیش رو باید از سالمندان مراقبت کنیم. به دلیل تک‌فرزندی که در دهه ۷۰ و ۸۰ رخ داد سالمندان آینده تنها خواهند شد بنابراین نیاز به خدمات پرستاری در منزل افزایش خواهد یافت.

عبادی اعلام کرد: برای ساماندهی مراکز هوم کر مجوز‌ها را راحت صادر می‌کنیم و نظارت‌ها و کنترل‌ها را بسیار سختگیرانه انجام می‌دهیم. باید به موضوع تعارض منافع نیز دقت کنیم. در زمینه پیشگیری از تضاد منافع در هوم کر سازمان نظام پرستاری و اتحادیه‌ها باید دقت داشته باشند و نقش کنترلی و سیاستگذاری را به طور مشترک دنبال کنند.

وی افزود: باید به ارزان سازی و کیفی سازی خدمات هوم کر توجه شود. حمایت وزارت بهداشت از ارائه خدمات هوم‌کر وجود دارد و سال‌های آینده در حوزه پرستاری، عرصه توسعه خدمات مراقبت در منزل است به شرطی که به سمت کیفی شدن خدمات و مراقبت از حقوق مردم توجه شود.

معاون پرستاری گفت: آیین نامه مراکز هوم کر با نگاه به آینده قابل اصلاح است، چون مدل ارائه خدمت در حال تغییر است و باید نگاه رو به جلو داشته باشیم. نگاه وزارت بهداشت تسهیل کردن مجوز، واگذاری پایش و نظارت به اتحادیه‌های غیر دولتی است و در معاونت پرستاری با همکاری نظام پرستاری برای واقعی کردن تعرفه‌های خدمات هوم کر و حمایت بیمه‌ای تلاش می‌شود.

وی افزود: در مورد ایجاد هوم کر دولتی هم باید فکر شود، هر چند ممکن است مخالفانی هم داشته باشد، اما برخی مردم امکان استفاده از خدمات مراکز هوم کر خصوصی را ندارد و اگر مددکاری بیمارستان کمک نکند، حتی نمی‌توانند از بیمارستان ترخیص شوند، اما به لحاظ حقوق شهروندی حق دارند از این خدمات استفاده کنند و لازم است با نگاه مثبت ایجاد این مراکز هم بررسی شود.

عبادی تاکید کرد: نگاه وزارت بهداشت تقویت بخش خصوصی است، اما با توجه به وضعیت اقشار کم درآمد باید به حقوق آنان نیز توجه کنیم.

توجه به تکنولوژی‌های دیجیتال در توسعه خدمات پرستاری

محمد میرزابیگی، رئیس کل سازمان نظام پرستاری در این جلسه گفت: اولین بار است که ۵ نسل همزمان با هم زندگی می‌کنند. یک نسل سالمندان هستند که به خدمات پرستاری نیاز دارند. دو نسل مسلط بعدی نسل مدیریتی حاکم بر جامعه و نسل جوانان و نوجوانان هستند که منتقد و دارای شکاف نسلی زیاد هستند. بیشترین شکاف نسلی بر سر گذر جوامع از مباحث مدیریتی است که تحت عنوان نسل پنجم مدیریتی، بازاریابی و دانشگاه‌ها از آن‌ها یاد می‌شود و در مجموع از سنت به سمت مدرنیته می‌رود.

وی افزود: نسل چهار به پنج دچار چرخش شدید به سمت دیجیتالی شدن است. عرصه خدمت برای آن‌ها به شدت دیجیتالی شده است به طوری که این نسل با نسل پدران خود اشتراک فکری و فیزیکی کافی ندارند. این نسل به لحاظ خدمتی که می‌گیرد یا خدمتی که ارائه می‌کند، مدام از وسایل دیجیتال هوشمند استفاده می‌کند.

رئیس کل سازمان نظام پرستاری ادامه داد: دنیا با بحث افزایش سن روبروست و به علت رفاه زدگی بیماری‌های غیرواگیر افزایش یافته است، کووید ۱۹ هم نشان داد بیماری‌های واگیر هم تمام شدنی نیست. این مسائل و نیاز‌هایی به وجود آورده امکان پاسخگویی زیادی ایجاد کرده است.

وی گفت: در عرصه دنیای مجازی که گسترده‌تر از فضای مجازی است، خدمات پرستاری باید از نسل اول تا پنجم متناسب با نیاز‌های این نسل‌ها ارائه شود و عرصه هوم‌کر در این زمینه موفق‌تر و مستقل‌تر خواهد بود و پرستاران در عرصه خدمت غیربیمارستانی می‌توانند انقلاب جدیدی ایجاد کنند.

میرزابیگی افزود: در این فضای جدید مراکز هوم کر و مراقبت در منزل باید بتوانند نیرو‌های جدید را در کنار خودشان داشته باشند و برای فعالیت در فضا و عرصه جدید آماده شوند تا با توجه به نیاز‌ها و شرایط جدید ابتکار عمل را از دست ندهند.