راهی برای تشخیص زودهنگام یکی از خطرناک‌ترین عوارض دیابت پیدا شده است

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان ژاپنی روشی برای نظارت غیرتهاجمی بر سلول‌های ایمنی شبکیه ابداع کرده‌اند که علائم اولیه التهاب در دیابت را تشخیص می‌دهد. نتایج این تحقیق در مجله Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) منتشر شده است.

رتینوپاتی دیابتی یکی از خطرناک‌ترین عوارض دیابت و یکی از علل اصلی نابینایی در سراسر جهان است. عموماً اعتقاد بر این است که این بیماری به دلیل آسیب به رگ‌های خونی در شبکیه ایجاد می‌شود. با این حال، یک مطالعه جدید نشان داده است که التهاب و اختلال عملکرد سلولی مدت‌ها قبل از تغییرات عروقی شروع می‌شوند.

میکروگلیاها، سلول‌های ایمنی که دائماً شبکیه را تحت نظر دارند، نقش کلیدی در این فرآیند دارند. در دیابت، میکروگلیا‌ها فعال می‌شوند و یک آبشار التهابی را آغاز می‌کنند. با این حال، تاکنون، رفتار آنها در داخل بدن عملاً غیرقابل تشخیص بوده است.

برای پرداختن به این موضوع، تیمی از دانشمندان رویکرد جدیدی را با ترکیب ابزار‌های فنی ساده توسعه دادند: یک دستگاه نگهدارنده سر، لنز‌های تماسی سفارشی و یک لنز شیئی موجود در بازار. این چیدمان امکان مشاهده طولانی مدت و دقیق میکروگلیا در شبکیه موش‌های زنده، تا کوچکترین حرکات را فراهم کرد.

با استفاده از این فناوری، محققان کشف کردند که میکروگلیا‌ها حتی قبل از بروز علائم قابل مشاهده آسیب، شروع به حرکت فعال در بافت موش‌های دیابتی کردند. این نشان می‌دهد که روند التهابی در مراحل اولیه بیماری آغاز می‌شود - فرصتی برای مداخله پزشکی.

دانشمندان همچنین اثرات لیراگلوتاید، دارویی که برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده می‌شود، را بررسی کردند. مشخص شد که این دارو فعالیت میکروگلیا را در حیوانات بیمار به حالت عادی برمی‌گرداند و برعکس، آن را در حیوانات سالم کاهش می‌دهد، بدون اینکه بر سطح گلوکز خون تأثیر بگذارد.

تاچیبانا یوشیهیسا، متخصص نوروفیزیولوژی دانشگاه کوبه، خاطرنشان می‌کند: «این بدان معناست که لیراگلوتاید مستقیماً از طریق مکانیسم‌هایی مستقل از کنترل قند خون، بر میکروگلیا‌ها تأثیر می‌گذارد.»

به گفته این دانشمند، این تکنیک جدید نه تنها می‌تواند برای تشخیص و شناسایی زودهنگام رتینوپاتی دیابتی، بلکه به عنوان ابزاری برای مطالعه سایر بیماری‌های شبکیه، از جمله گلوکوم و دژنراسیون ماکولا وابسته به سن نیز مورد استفاده قرار گیرد.

این محقق می‌گوید: «ما امیدواریم که در آینده، این فناوری به عنوان یک روش غیرتهاجمی برای تشخیص بیماری‌های سیستمیک از طریق چشم، کاربرد بالینی پیدا کند. شبکیه می‌تواند به پنجره‌ای منحصر‌به‌فرد به سوی فرآیند‌های رخ داده در سیستم‌های عصبی و ایمنی تبدیل شود.»