دانشمندان: روغن ماهی می‌تواند با التهاب مبارزه کند

به گزارش مجله خبری نگار، اسید‌های چرب امگا ۳ که به وفور در غذا‌هایی مانند ماهی و بذر کتان وجود دارند، مدت‌هاست که با سلامت قلب و عروق مرتبط دانسته شده‌اند و تحقیقات جدید در حال بررسی زیست‌شناسی چگونگی عملکرد این امر است.

مطالعه‌ای که روز پنجشنبه در مجله انجمن قلب آمریکا با عنوان «تحقیقات گردش خون» منتشر شد، نشان داد که مکمل‌های روغن ماهی حاوی فرمول خاصی از اسید‌های چرب امگا ۳، با افزایش غلظت مولکول‌های «میانجی» ویژه‌ای که عملکرد اجزای خاصی را در خون تنظیم می‌کنند، التهاب را کاهش می‌دهند.

دکتر جِسموند دالی، که این مطالعه را به همراه همکارانش در موسسه تحقیقاتی ویلیام هاروی در دانشگاه کوئین مری لندن انجام داده است، گفت: «ما از این مولکول‌ها به عنوان نشانگر‌های زیستی خود استفاده کردیم تا نشان دهیم که چگونه اسید‌های چرب امگا ۳ توسط بدن ما استفاده می‌شوند و مشخص کنیم که آیا تولید این مولکول‌ها تأثیر مفیدی بر گلبول‌های سفید خون دارد یا خیر.»

محققان به ۲۲ داوطلب سالم ۱۹ تا ۳۷ ساله، سه دوز مختلف از مکمل روغن ماهی غنی‌شده حاوی مخلوطی از اسید‌های چرب امگا ۳ دادند. سپس خون شرکت‌کنندگان را در فواصل مختلف برای تعیین سطح مولکول‌های ضدالتهابی خاص که توسط این اسید‌های چرب تولید می‌شوند، آزمایش کردند.

محققان دریافته‌اند که مکمل روغن ماهی سطح مولکول‌های ضدالتهاب را تا ۲۴ ساعت افزایش می‌دهد. در حالی که تحقیقات در حال انجام است، اینکه آیا این مولکول‌ها بیماری‌های قلبی عروقی را کاهش می‌دهند یا خیر، نشان می‌دهد که آنها در واقع ماکروفاژها، سلول‌های تخصصی که باکتری‌ها را از بین می‌برند و سلول‌های مرده را حذف می‌کنند، را تقویت می‌کنند. آنها همچنین چسبندگی پلاکت‌ها را کاهش می‌دهند و به طور بالقوه تشکیل لخته خون را کاهش می‌دهند. همچنین نشان داده شده است که این مولکول‌ها در بازسازی بافت نقش دارند.

دالی گفت: «این مولکول‌ها اهداف متعددی دارند.»

به عنوان یادآوری، دکتر دیپاک ال. بات، متخصص قلب و استاد پزشکی در دانشکده پزشکی هاروارد در بوستون، در مطالعه‌ای که اوایل امسال منتشر شد، نشان داد که یک داروی تجویزی حاوی اسید‌های چرب امگا ۳ به نام EPA (ایکوزاپنت اتیل) احتمال حملات قلبی و سکته مغزی و همچنین مرگ و میر ناشی از این علل را در افرادی که از قبل بیماری قلبی عروقی داشتند یا در معرض خطر بالای آن بودند، به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. با این حال، او گفت هیچ داده خوبی وجود ندارد که نشان دهد مکمل‌های معمولی نیز همین کار را انجام می‌دهند.

بهات، که در این مطالعه جدید مشارکتی نداشته است، گفت: «کارآزمایی‌های بالینی تصادفی بزرگی روی هزاران نفر که از مکمل‌های امگا ۳ استفاده می‌کردند، انجام شده و هیچ فایده‌ای پیدا نکرده است.» این با توصیه علمی انجمن قلب آمریکا در سال ۲۰۱۹ مطابقت دارد که به مردم هشدار می‌داد از مصرف مکمل‌های امگا ۳ غیرمجاز خودداری کنند.

یک متاآنالیز از آزمایش‌های گذشته توسط دانشکده بهداشت عمومی هاروارد تی. اچ. چان و دانشگاه بریگام و زنان نیز ارتباطی بین مصرف روزانه مکمل امگا ۳ و کاهش خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی پیدا کرد.

بات گفت، اما روش‌های اثبات‌شده‌تری برای بهبود سلامت قلب و عروق وجود دارد. او توصیه کرد که افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی عروقی به جای مصرف مکمل‌های روغن ماهی که نسبت به دارو‌های تجویزی، نظارت بسیار کمتری بر آنها توسط سازمان غذا و دارو وجود دارد، با پزشکان خود در مورد درمان‌های اثبات‌شده مانند استاتین‌ها، فعالیت بدنی و رژیم غذایی صحبت کنند.

پروفسور بات گفت: «مواردی وجود دارد که واقعاً می‌توانند کمک کنند، مانند ورزش به مدت یک ساعت در روز و داشتن یک رژیم غذایی متنوع حاوی میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل. اسید‌های چرب امگا ۳ ممکن است بخشی از پاسخ باشند، اما قبل از توصیه مکمل‌ها، تحقیقات بیشتری لازم است.»

دالی گفت تحقیقات بیشتری نیز لازم است تا مشخص شود که آیا اسید‌های چرب در افراد بالای ۴۵ سال و افراد مبتلا به بیماری قلبی، اثر ضد التهابی یکسانی دارند یا خیر. او خاطرنشان کرد که افراد مبتلا به بیماری‌های التهابی مزمن، به اندازه افراد سالم، این مولکول‌های ضد التهابی را تولید نمی‌کنند.

دکتر دالی توضیح داد: «آنزیم‌هایی که (این مولکول‌ها) را تولید می‌کنند، در این بیماران به درستی عمل نمی‌کنند.»

فرمولاسیون مناسب اسید‌های چرب نیز باید تعیین شود. در حال حاضر، سازمان غذا و دارو دو دارو را تأیید کرده است، یکی حاوی EPA و دیگری مخلوطی از EPA و DHA، و مکمل‌های بی‌شماری با فرمولاسیون‌های مختلف در بازار موجود است.

دانشمندان اضافه می‌کنند: «ما هنوز از یک فرمول جادویی فاصله زیادی داریم. هر فرد به یک فرمولاسیون خاص یا حداقل یک دوز خاص نیاز دارد و این چیزی است که باید در مورد آن تحقیق کنیم.»