محیط مدارس جذاب نیست/دانش‌آموزان حتی نمی‌توانند راحت روی نیمکت‌ها بنشینند

به گزارش مجله خبری نگار،، علیرضا کاظمی در سومین رویداد ملی مدارس آینده با بیان اینکه این رویداد از معدود برنامه‌هایی است که توانسته صاحب‌نظران حوزه‌های مختلف را گرد هم آورد تا درباره مسائل آموزش و پرورش با دغدغه‌مندی و نگاه علمی بحث و تبادل نظر کنند گفت: طراحی و برگزاری سومین دوره این رویداد و تغییر نگاه‌هایی که در طول سه دوره شکل گرفته نشان می‌دهد برگزارکنندگان تلاش کرده‌اند متناسب با شرایط و اقتضائات روز، موضوعات آموزش و پرورش را به‌روز کرده و به نیاز‌های جدید پاسخ دهند.

وی این اقدام را کاری ارزشمند دانست که باید با الگویی متفاوت و متناسب با سرعت تحولات ادامه یابد.

وزیر آموزش و پرورش با اشاره به سرعت بالای تحولات علمی، پژوهشی و فناورانه در جهان ادامه داد: امروز تقریباً همه ابعاد زندگی تحت تأثیر فناوری‌های نوین قرار گرفته و بسیاری از الگو‌ها و ساختار‌های سنتی دستخوش تغییر شده‌اند، به‌گونه‌ای که ادامه مسیر با ساختار‌های گذشته عملاً امکان‌پذیر نیست.

کاظمی با بیان اینکه حرکت در مسیر این تغییرات یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است و اگر نظام تعلیم و تربیت در این مسیر حرکت نکند، از جایگاه متولی‌گری خود خارج خواهد شد، پیشنهاد کرد: رویداد مدارس آینده با توجه به شتاب تحولات، از قالب دوسالانه خارج و با فاصله زمانی کوتاه‌تری برگزار می‌شود، چرا که فاصله دو ساله با شرایط امروز همخوانی ندارد و ممکن است نظام آموزشی را از تحولات عقب بیندازد.

وی بر ضرورت تشکیل و تقویت یک کمیته یا کارگروه دائمی برای رصد مستمر مسائل آموزش و پرورش، بررسی ایده‌ها و طرح‌های نو و متناسب‌سازی فضای تعلیم و تربیت با تحولات روز تأکید کرد و افزود: این کارگروه باید به صورت مستمر فعال باشد و از ظرفیت افراد بیشتری بهره بگیرد.

وزیر آموزش و پرورش با قدردانی از رئیس‌جمهور به دلیل توجه ویژه به حوزه آموزش و پرورش، پزشکیان را معلمی دغدغه‌مند و وقت‌گذار توصیف کرد و گفت: این نگاه فرصت استثنایی برای تحول در نظام آموزشی کشور فراهم کرده است.

کاظمی با اشاره به بازدید‌های میدانی رئیس‌جمهور از مدارس، این رویکرد را نشانه عزم جدی دولت برای پیگیری تحولات آموزشی دانست و گفت: همه مدیران و مسئولان باید قدر این فرصت را بدانند.

وی با بیان اینکه به نظر می‌رسد هنوز نتوانسته‌ایم یک تصویر کلان و جامع از مدرسه آینده ارائه دهیم افزود: پیش از پرداختن به اجزای مدرسه آینده از جمله ساخت‌وساز، تجهیزات و فناوری، باید مشخص شود مدرسه آینده چه ویژگی‌هایی دارد و اساساً در سال‌های پیش‌رو چه تعریفی از مدرسه وجود خواهد داشت.

کاظمی با اشاره به زیست‌بوم تربیتی دانش‌آموزان گفت: باید به این پرسش پاسخ دهیم که آیا در آینده همچنان فضای فیزیکی مدرسه با همین کارکرد‌ها وجود خواهد داشت یا وجود نخواهد داشت.

وی با بیان اینکه مدارس فعلی عمدتاً به ساخت ساختمان و ایجاد پناهگاه آموزشی محدود شده‌اند، افزود: بسیاری از فضا‌های آموزشی موجود فاقد بار تربیتی و آموزشی مؤثر هستند و محیط مدرسه برای دانش‌آموزان جذاب، با نشاط و الهام‌بخش نیست. محیط مدرسه باید واجد موقعیت‌های تربیتی رشددهنده باشد، در حالی که در بسیاری از مدارس چنین موقعیت‌هایی به شکل جدی طراحی نشده است. لازم است رویکرد‌ها به گونه‌ای تغییر یابد که فضای مدرسه به محیطی پویا، جذاب، با نشاط و سرشار از نشانه‌های تربیتی تبدیل شود.

کاظمی به موضوع تجهیزات آموزشی اشاره کرد و گفت: در این حوزه با بهره‌گیری از مطالعات علمی و پیگیری‌های انجام‌شده، تصویر نسبتاً روشنی برای کوتاه‌مدت ترسیم شده و جمع‌بندی‌ها نشان می‌دهد تغییرات در حوزه تکنولوژی آموزشی باید مبتنی بر فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی باشد که در این زمینه اقدامات مهمی در دستور کار قرار گرفته است.

وی اظهار کرد: تحول در نظام تعلیم و تربیت نیازمند نگاه کلان، ترسیم دقیق مدرسه آینده و اقدام مستمر و به‌روز در حوزه‌های مختلف از جمله فضا، تجهیزات و فناوری است و این مسیر باید با سرعت و جدیت دنبال شود.

وزیر آموزش‌وپرورش با بیان اینکه نباید از مسائل پایه‌ای غافل شویم گفت: امروز صندلی‌ها و نیمکت‌های مدارس به‌گونه‌ای است که دانش‌آموز حتی نمی‌تواند به‌راحتی روی آن بنشیند. دانش‌آموز امروز با گذشته متفاوت است و استفاده از نیمکت‌های سخت و آزاردهنده دیگر قابل قبول نیست.

وی با بیان اینکه این موضوع منافاتی با توسعه فناوری‌های آموزشی ندارد و باید هر دو مسیر به‌صورت هم‌زمان دنبال شود افزود: در این زمینه اقدامات خوبی توسط سازمان نوسازی مدارس و همکاران انجام شده و در گام نخست، ظرفیت مسئولیت اجتماعی بنگاه‌های بزرگ اقتصادی نیز وارد این حوزه شده است که امیدواریم به نتایج ملموس منجر شود.

حمیدرضا خان‌محمدی در سومین رویداد ملی مدارس آینده با بیان اینکه محصولات و ایده‌هایی در این رویداد ارائه شد که می‌تواند مورد استفاده بخش‌های مختلف قرار گیرد گفت: در یک عملیات سنگین کاری برای تحویل ۸۰۰۰ پروژه درگیر هستیم، اما نباید از یادگیری غفلت کنیم. باید در میانه کار توقفی برای یادگیری داشته باشیم. ما یک سال در میان در حوزه کالبد و معماری ایرانی اسلامی همایش تخصصی برگزار می‌کنیم و یک سال در میان نیز رویداد مدارس آینده را برگزار خواهیم کرد تا سازمان از مسیر یادگیری عقب نماند.

وی با بیان اینکه تیم‌های کاری سازمان در همه جلسات تخصصی و داوری حضور داشتند افزود: از بیش از ۲۰۰ طرح ارائه‌شده، ۱۷۴ طرح به مرحله داوری رسید و در نهایت ۸ طرح انتخاب شد که امروز از آنها تقدیر می‌شود. بنای سازمان و وزارت آموزش و پرورش حمایت از همه طرح‌های ارائه‌شده است.

خان‌محمدی با اشاره به تجربه دوره قبل این رویداد گفت: در گزارش دو سال قبل، یک سازه چابک و سریع طراحی و به دستور رئیس وقت ستاد اجرایی در منطقه بشاگرد نصب شد و دانش‌آموزان از آن استفاده کردند. هر طرح و هر ایده نرم‌افزاری که قابلیت استفاده داشته باشد، مورد حمایت ما خواهد بود.

وی با بیان اینکه سازه‌ها و فضا‌هایی که به نام مدرسه ساخته می‌شود باید چندوجهی، قابل انعطاف و دارای محیط‌های متنوع یادگیری با نگاه به آینده باشد ادامه داد: در عین حال نباید از خطوط قرمز عبور کنیم. در کلیپی که با استفاده از هوش مصنوعی برای ترسیم مدرسه آینده تهیه شد، محیط واقعی زندگی دانش‌آموزان حفظ شده بود به گونه‌ای که زندگی کردن در مدرسه تمرین می‌شود و دانش‌آموز برای یک زندگی معنوی توأم با پیشرفت آماده می‌شود.

خان محمدی با بیان اینکه نباید دچار افراطی شویم که برخی کشور‌ها در این حوزه‌ها تجربه و آسیب دیده‌اند گفت: استفاده از فناوری باید در کنار حفظ زیست واقعی و تربیت متوازن باشد.

خان محمدی با اشاره به برگزاری همزمان سه همایش بزرگ در دانشگاه تربیت مدرس گفت: دستگاه اجرایی در کنار عملیات سنگین اجرایی باید در معرض یادگیری مستمر باشد. ذهن مدیر به عنوان طراح و سیاست‌گذار باید همواره در معرض یادگیری قرار گیرد.

، مجید عبداللهی معاون فنی و ارزیابی سازمان نوسازی مدارس کشور نیز در سومین رویداد ملی مدارس آینده بر تداوم برگزاری این رویداد در سه دوره متوالی تأکید کرد و از حمایت‌های صورت‌گرفته برای استمرار آن قدردانی کرد.

وی با اشاره به همراهی مجموعه‌های مختلف در برگزاری این رویداد از جمله بنیاد برکت وابسته به ستاد اجرایی فرمان حضرت امام و همچنین جامعه خیرین مدرسه‌ساز کشور، افزود: حضور خیرین همواره منشأ خیرات و برکات عمیقی برای حوزه تعلیم و تربیت بوده و تمامی جلسات سازمان نوسازی مدارس مزین به نام خیرین است.

معاون فنی و ارزیابی سازمان نوسازی مدارس کشور به تبیین چرایی حرکت وزارت آموزش و پرورش به سمت مدارس آینده پرداخت و ادامه داد: دلیل اصلی این رویکرد، ضرورت ایجاد یکپارچگی در نظام تعلیم و تربیت است که شامل یکپارچگی میان فضا‌های آموزشی، تجهیزات، معلم، دانش‌آموز، دانش و برنامه درسی می‌شود.

وی با بیان اینکه این پیوند منسجم میان اضلاع مختلف نظام آموزشی، امکان طراحی دقیق‌تر مسیر آینده را فراهم می‌کند، با تأکید بر اهمیت آینده‌نگری در نظام تعلیم و تربیت افزود: توجه به آینده ما را ناگزیر می‌کند مسیر پیش‌روی آموزش و پرورش را شناسایی کرده و کمبودها، کاستی‌ها، الزامات و اقتضائات اجرایی آن را احصاء کنیم.

عبداللهی ادامه داد: محصول نهایی این تحولات باید تحقق عدالت آموزشی باشد. عدالت آموزشی یکی از محور‌های کلیدی دولت چهاردهم است. در برنامه‌های دولت، دو موضوع کیفیت‌بخشی به آموزش و عدالت آموزشی به‌عنوان محور‌های اصلی مورد توجه قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه جهت‌گیری‌های لازم برای تحقق عدالت آموزشی باید به‌صورت علمی مورد کنکاش قرار گیرد تا مسیر تحقق آن به‌درستی ترسیم شود، با اشاره به چهار ضلع اساسی نظام تعلیم و تربیت شامل معلم، دانش‌آموز، فضا و تجهیزات و برنامه درسی، اظهار کرد: اگر این اضلاع در کنار یکدیگر قرار گرفته و پیوندی یکپارچه میان آنها برقرار شود، نتایج و دستاورد‌های دقیق‌تری در حوزه آموزش و پرورش حاصل خواهد شد.

معاون فنی و ارزیابی سازمان نوسازی مدارس کشور به روند برگزاری سومین رویداد مدارس آینده اشاره کرد و گفت: فراخوان این رویداد پس از جنگ ۱۲ روزه‌ای که در کشور رخ داد منتشر شد و در مجموع ۲۰۴ نفر از استادان دانشگاه، معلمان و فعالان این حوزه در آن مشارکت کردند. ۱۴۳ اثر به دبیرخانه رویداد ارسال شد که پس از تشکیل کمیته داوری، مورد بررسی علمی قرار گرفت. داوری آثار با حضور پژوهشگران، مهندسان مشاور و استادان دانشگاه انجام شد.

وی اظهار کرد: معیار‌های ارزیابی شامل نوآوری و اصالت ایده‌ها، مسئله‌محوری و نیازسنجی، میزان اثرگذاری ایده‌ها در حوزه آموزش و همچنین امکان‌پذیری اجرای طرح‌ها بوده است. برگزیدگان این رویداد نیز در مراسم امروز مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.

عبداللهی ادامه داد: با وجود شرایط خاص کشور در دوره اخیر، آثار رسیده به دبیرخانه از کیفیت قابل توجهی برخوردار بوده و این امر نشان‌دهنده دغدغه‌مندی جامعه علمی و آموزشی نسبت به آینده تعلیم و تربیت است.

وی ابراز امیدواری کرد نتایج و دستاورد‌های این همایش بتواند گره‌گشای برخی مسائل اساسی آموزش و پرورش کشور باشد و زمینه‌ساز حرکت هدفمندتر به سمت تحقق عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت آموزش شود.