بقایی: ایران درباره توان دفاعی و امنیت ملی وارد مذاکره نمی‌شود

به گزارش مجله خبری نگار، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری هفتگی خود با اشاره به تحولات منطقه، روند مذاکرات، نقض مکرر آتش‌بس در لبنان و وضعیت برخی اتباع ایرانی بازداشت‌شده در کویت، تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران تحولات منطقه را به‌دقت رصد می‌کند و برای دفاع از امنیت ملی و امنیت منطقه از هیچ اقدامی فروگذار نخواهد کرد.

منطقه ما با جنگ‌افروزی مستمر رژیم صهیونیستی مواجه است

سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای سخنان خود با اشاره به تحولات جاری در لبنان و منطقه، اظهار کرد که آتش‌بس در لبنان به صورت مستمر از سوی رژیم صهیونیستی نقض می‌شود و جامعه جهانی نیز تاکنون واکنش مؤثری در قبال این روند نشان نداده است.

وی با انتقاد از عملکرد نهاد‌های بین‌المللی گفت: سازمان ملل متحد و شورای امنیت عملاً در قبال این نقض‌های مکرر به تماشاگر تبدیل شده‌اند؛ در حالی که پیامد‌های چنین وضعیتی تنها متوجه لبنان یا منطقه نیست، بلکه آثار آن می‌تواند کل جهان را تحت تأثیر قرار دهد. بقایی با تأکید بر اینکه تحولات اخیر مصداق آشکار نقض آتش‌بس ۱۹ فروردین است، خاطرنشان کرد: منطقه ما همچنان با جنگ‌افروزی مستمر رژیم صهیونیستی مواجه است و مسئولیت مهار این وضعیت بر عهده جامعه بین‌المللی است.

فقط اسرائیل نیست؛ آمریکا هم در نقض آتش‌بس شریک است

سخنگوی وزارت خارجه در ادامه با اشاره به نقش آمریکا در تحولات منطقه گفت: نمی‌توان صرفاً رژیم صهیونیستی را مسئول نقض آتش‌بس دانست؛ آمریکا نیز در این روند نقش مستقیم دارد. وی افزود: باید به این موارد، تداوم تعرض به کشتی‌های ایرانی و آنچه مصداق راهزنی دریایی است را نیز اضافه کرد. بقایی تصریح کرد که دستگاه دیپلماسی و سایر نهاد‌های مسئول کشور، تحولات منطقه را به دقت رصد می‌کنند و جمهوری اسلامی ایران از هیچ اقدام لازم برای دفاع از امنیت ملی و امنیت منطقه دریغ نخواهد کرد.

‌نمی‌توان آمریکا و اسرائیل را از یکدیگر جدا دانست

بقایی با اشاره به حمایت‌های همه‌جانبه واشنگتن از تل‌آویو اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران میان اقدامات رژیم صهیونیستی و حمایت‌های آمریکا تفکیکی قائل نیست. وی گفت: هر آنچه امروز از سوی رژیم صهیونیستی شاهد هستیم، محصول حمایت بی‌قید و شرط آمریکا است و نمی‌توان این دو را از هم جدا در نظر گرفت.

مذاکرات از ابتدا در شرایط عدم اعتماد آغاز شد

سخنگوی وزارت خارجه در بخش دیگری از سخنان خود به روند مذاکرات و تبادل پیام‌ها پرداخت و گفت: ما از ابتدا می‌دانستیم که در شرایط فقدان اعتماد وارد مذاکره می‌شویم. وی افزود: حتی فراتر از عدم اعتماد، باید گفت مذاکرات در دل سوءظن شدید و بدگمانی عمیق آغاز شده و ادامه یافته است. بقایی با بیان اینکه دیپلماسی جایگزین قدرت نیست، خاطرنشان کرد: مذاکره الزاماً محصول اعتماد متقابل نیست و در بسیاری موارد، کشور‌ها در شرایطی وارد گفت‌و‌گو می‌شوند که سطح بالایی از بی‌اعتمادی میان آنها وجود دارد.

یکی از معضلات اصلی، مواضع متناقض طرف آمریکایی است

بقایی یکی از عوامل اصلی کند شدن روند گفت‌و‌گو‌ها را مواضع متناقض مقام‌های آمریکایی دانست و گفت: هر موضعی که از سوی یک طرف تغییر کند، طرف مقابل نیز ناچار است مواضع و ارزیابی‌های خود را متناسب با آن بازتنظیم کند. وی افزود: این وضعیت طبیعتاً روند مذاکرات را طولانی‌تر و پیچیده‌تر می‌کند. سخنگوی وزارت خارجه همچنین تأکید کرد که رژیم صهیونیستی به طور مستمر در تلاش است تا روند‌های دیپلماتیک را مختل کرده و سطح تنش‌ها را افزایش دهد. به گفته وی، یکی از دلایل تشدید تنش در لبنان نیز تلاش برای از بین بردن هرگونه کورسوی دیپلماتیک است و مسئولیت این وضعیت نیز متوجه آمریکا خواهد بود.

نوعی بی‌تصمیمی در حکمرانی آمریکا مشهود است

بقایی در واکنش به اظهارات ضد و نقیض دونالد ترامپ و دیگر مقام‌های آمریکایی گفت: مقام‌های آمریکایی به دفعات مواضع خود را تغییر داده و به راحتی اظهارات نادرست مطرح می‌کنند. وی افزود: بار‌ها تأکید کرده‌ایم که این موضع‌گیری‌ها نباید مبنای قضاوت یا تصمیم‌گیری قرار گیرد. سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: اگر این تناقض‌گویی‌ها بخشی از تاکتیک مذاکراتی آمریکا باشد، در مورد ایران کارایی نخواهد داشت و قرار نیست تمرکز ما را بر هم بزند. بقایی تصریح کرد: اگر هم این تناقض‌ها ناشی از آشفتگی در ساختار حکمرانی آمریکا باشد ـ که احتمال آن کم نیست ـ واشنگتن باید هرچه سریع‌تر به یک تصمیم روشن برسد. وی تأکید کرد: نوعی بی‌تصمیمی در حکمرانی آمریکا کاملاً مشهود است.

درباره ادعای ترامپ هیچ مذاکره‌ای صورت نگرفته است

سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به ادعای دونالد ترامپ مبنی بر توافق درباره خروج اورانیوم غنی‌شده ایران گفت: هر زمان که لازم باشد درباره مسائل هسته‌ای تصمیم‌گیری کنیم، خودمان می‌دانیم چگونه عمل کنیم. وی افزود: در شرایط کنونی تمرکز اصلی کشور بر خاتمه جنگ است و در این زمینه هیچ مذاکره‌ای درباره موضوع ادعایی ترامپ انجام نشده است.

تبادل پیام‌ها ادامه دارد، اما هنوز به نتیجه قطعی نرسیده‌ایم

بقایی درباره وضعیت فعلی مذاکرات اظهار داشت: فعلاً روند تبادل پیام‌ها ادامه دارد و هنوز به نتیجه قطعی نرسیده‌ایم. وی گفت: در حال حاضر همچنان در مرحله بررسی کلیات هستیم و درباره رئوس تفاهم گفت‌و‌گو می‌شود. سخنگوی وزارت خارجه توضیح داد که چهارده بند به عنوان چارچوب اولیه تفاهم مورد بحث قرار گرفته و در صورت دستیابی به توافق بر سر این محورها، بررسی جزئیات در بازه زمانی ۴۰ تا ۶۰ روزه دنبال خواهد شد.

بازسازی خسارات جنگ یکی از محور‌های تفاهم است

بقایی با اشاره به موضوعات مورد بحث در مذاکرات گفت: یکی از موضوعات مطرح‌شده اختصاص منابع مالی برای بازسازی خسارات ناشی از جنگ است. وی افزود: در این مرحله تنها می‌توان به همین میزان اشاره کرد و جزئیات بیشتر منوط به پیشرفت مذاکرات خواهد بود.

دارایی‌های بلوکه‌شده حق مردم ایران است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران اظهار داشت: آنچه ایران در برجام دریافت کرد، پول مردم ایران بود و هیچ کشوری چیزی به ایران نبخشید. وی افزود: اکنون نیز ما به دنبال امتیاز نیستیم؛ بلکه صرفاً حق قانونی خود را مطالبه می‌کنیم. بقایی تصریح کرد که چگونگی آزادسازی این منابع و ایجاد سازوکار‌های لازم برای جلوگیری از تکرار بدعهدی‌های گذشته همچنان در حال بررسی است.

پاکستان میانجی اصلی مذاکرات است

بقایی درباره نقش کشور‌های منطقه در روند گفت‌و‌گو‌ها گفت: پاکستان میانجی اصلی مذاکرات است و نقش محوری را در این روند ایفا می‌کند. وی در عین حال از تلاش‌های قطر و برخی دیگر از کشور‌های منطقه برای کمک به پیشبرد روند دیپلماتیک قدردانی کرد. سخنگوی وزارت خارجه همچنین درباره سفر اخیر محمدباقر قالیباف و سیدعباس عراقچی به قطر توضیح داد که در این سفر موضوعات مختلف مرتبط با تفاهم، از جمله مباحث مالی، دارایی‌های بلوکه‌شده و سایر بند‌های مورد گفت‌و‌گو بررسی شده است.

چهار شهروند ایرانی در کویت به شکل ناموجه بازداشت شده‌اند

بقایی در بخش دیگری از نشست درباره بازداشت چهار شهروند ایرانی در کویت اظهار داشت: این افراد به صورت ناموجه بازداشت شده‌اند. وی از دولت کویت خواست مطابق تعهدات بین‌المللی خود امکان دسترسی کنسولی را برای جمهوری اسلامی ایران فراهم کند. سخنگوی وزارت خارجه افزود: انتظار داریم مقام‌های کویتی هرچه سریع‌تر وضعیت این شهروندان را روشن کنند و اجازه ندهند این موضوع به مسئله‌ای تنش‌زا در روابط دو کشور تبدیل شود.

برخی کشور‌های منطقه تعهدات همسایگی خود را رعایت نکردند

بقایی با اشاره به استفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی از قلمرو برخی کشور‌های منطقه برای حمله به ایران گفت: متأسفانه برخی کشور‌ها علی‌رغم هشدار‌های ایران، تعهدات حقوقی و همسایگی خود را رعایت نکردند. وی افزود: مطالبه دائمی ما این است که این کشور‌ها رویکرد گذشته خود را اصلاح کنند و اجازه ندهند حضور نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به منبع دائمی ناامنی برای ملت‌های منطقه تبدیل شود.

اقدامات آمریکا صرفاً نقض آتش‌بس نیست؛ تجاوز است

بقایی در واکنش به حملات اخیر آمریکا علیه ایران گفت: این اقدامات صرفاً نقض آتش‌بس نیست. وی تصریح کرد: این اقدامات نقض صریح ماده ۲ بند ۴ منشور ملل متحد و مصداق تجاوز محسوب می‌شود. سخنگوی وزارت خارجه افزود: چنین اقداماتی ایران را بر اساس حقوق بین‌الملل مجاز می‌کند که اقدامات دفاعی متقابل انجام دهد و در همین چارچوب نیز منشأ تجاوز هدف قرار گرفته است.

تعرض به کشتی‌های ایرانی مصداق دزدی دریایی است

بقایی با انتقاد از اقدامات آمریکا علیه ناوگان تجاری ایران اظهار داشت: تعرض به کشتی‌های ایرانی با هیچ معیار حقوقی و بین‌المللی سازگار نیست و مصداق دزدی دریایی به شمار می‌رود. وی افزود: جمهوری اسلامی ایران متناسب با این اقدامات، تدابیر و پاسخ‌های لازم را در دستور کار قرار داده و خواهد داد.

تنگه هرمز نباید علیه امنیت ملی ایران مورد سوءاستفاده قرار گیرد

سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به وضعیت تنگه هرمز گفت: ایران به عنوان کشور ساحلی و صاحب این آبراه راهبردی، حق دارد تدابیر لازم را برای تأمین امنیت و منافع ملی خود اتخاذ کند. وی افزود: تجربه اخیر نشان داد که این مسیر مهم دریایی می‌تواند مورد سوءاستفاده طرف‌های متخاصم قرار گیرد و ایران نمی‌تواند نسبت به این موضوع بی‌تفاوت باشد. بقایی اعلام کرد که تهران و مسقط چندین دور گفت‌و‌گو درباره ایجاد سازوکار‌های جدید برای تأمین امنیت تردد در تنگه هرمز انجام داده‌اند. به گفته وی، این تدابیر علاوه بر موضوعات ناوبری و محیط زیست، با هدف جلوگیری از سوءاستفاده امنیتی از این آبراه راهبردی اتخاذ خواهد شد. وی همچنین تأکید کرد که عمان نگرانی‌های ایران را درک کرده و روند تفاهمات دو کشور در این زمینه به خوبی در حال پیشرفت است.

قطعنامه شورای امنیت را تضمین نمی‌دانیم

بقایی درباره برخی گمانه‌زنی‌ها پیرامون نقش شورای امنیت در توافق احتمالی گفت: حتی اگر توافقی در نهایت در قالب قطعنامه شورای امنیت ثبت شود، جمهوری اسلامی ایران آن را تضمین کافی نمی‌داند.

وی افزود: تجربه‌های گذشته نشان داده که آمریکا به راحتی حتی قطعنامه‌های شورای امنیت را نیز نقض کرده است.

روابط با چین راهبردی و رو به توسعه است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره روابط تهران و پکن گفت: روابط ایران و چین از اهمیت راهبردی برخوردار است و چشم‌انداز آن بسیار روشن و مثبت ارزیابی می‌شود. وی افزود: دو کشور در زمینه‌های مختلف از جمله امنیت منطقه‌ای، احترام به حاکمیت کشور‌ها و نظم بین‌المللی اشتراک نظر دارند.

تعاملات امنیتی ایران و عراق مثبت و مؤثر بوده است

بقایی در بخش پایانی نشست درباره روابط امنیتی ایران و عراق گفت: میان دو کشور یادداشت تفاهم روشنی برای مقابله با تروریسم و تأمین امنیت مرز‌ها وجود دارد. وی افزود: تعاملات میان تهران، بغداد و اقلیم کردستان در این زمینه مثبت و سازنده بوده و انتظار می‌رود این همکاری‌ها در راستای تأمین امنیت ملی دو کشور ادامه یابد.

درباره موضوعات موشکی مذاکره نمی‌کنیم

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مواضع اروپا پیرامون توان موشکی ایران نیز تصریح کرد: کشور‌های اروپایی باید خود را با واقعیت‌های جدید تطبیق دهند. بقایی گفت: جمهوری اسلامی ایران حتی در سطح رسانه‌ای نیز درباره موضوعاتی که مستقیماً به دفاع از کیان کشور و امنیت ملی مرتبط است، وارد گفت‌و‌گو نمی‌شود و برنامه دفاعی ایران موضوع مذاکره نیست.

درباره توان دفاعی ایران حتی در سطح رسانه هم مذاکره نمی‌کنیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات امانوئل ماکرون درباره برنامه موشکی و هسته‌ای ایران و همچنین تحولات لبنان، با انتقاد از عملکرد فرانسه در قبال نقض آتش‌بس در لبنان اظهار کرد: فرانسه در کنار آمریکا به‌عنوان ضامن آتش‌بس در لبنان شناخته می‌شود، اما تاکنون اقدام مؤثری برای توقف نقض‌های مکرر این آتش‌بس از سوی رژیم صهیونیستی انجام نداده است. وی در ادامه درباره درخواست‌های مکرر کشور‌های اروپایی برای مذاکره بر سر برنامه موشکی ایران تأکید کرد: «دوستان اروپایی باید خودشان را به‌روز کنند، زیرا ما حتی در سطح رسانه‌ای نیز درباره موضوعاتی که مستقیماً به دفاع از کیان و امنیت ملی کشور مربوط می‌شود گفت‌و‌گو نمی‌کنیم.»

پیمان ابراهیم پروژه‌ای برای تأمین صلح نبود

بقائی در واکنش به تلاش آمریکا برای گسترش پیمان ابراهیم و پیوستن کشور‌های جدید به این طرح گفت: این پروژه از ابتدا با نادیده گرفتن حقوق ملت فلسطین شکل گرفت و پیامد‌های آن امروز در منطقه کاملاً قابل مشاهده است. وی افزود: کشور‌های منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که این طرح نه‌تنها صلح‌آفرین نیست بلکه در راستای توسعه‌طلبی و سیطره‌جویی رژیم صهیونیستی عمل می‌کند و هرگز امنیت پایدار برای منطقه به همراه نخواهد داشت.

در برابر جنایت جنگی نمی‌توان رویکرد گزینشی داشت

سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به حمله اوکراین به خوابگاه دانش‌آموزان دختر در روسیه این اقدام را به‌شدت محکوم کرد و گفت: این حمله با هیچ معیار اخلاقی و حقوق بشردوستانه‌ای سازگار نیست و مصداق آشکار جنایت جنگی است. وی با انتقاد از رفتار دوگانه برخی کشور‌های غربی افزود: لازم است کشور‌های اروپایی در قبال نقض حقوق بشردوستانه رویکردی ثابت و بدون ریاکاری داشته باشند، اما متأسفانه امروز شاهد استاندارد‌های دوگانه در این حوزه هستیم.

برنامه هسته‌ای ایران کاملاً صلح‌آمیز است

بقائی در واکنش به ادعا‌های آمریکا درباره برنامه هسته‌ای ایران تأکید کرد: موضع جمهوری اسلامی ایران درباره سلاح هسته‌ای روشن است و برنامه هسته‌ای کشور کاملاً صلح‌آمیز است. وی افزود: تکرار ادعا‌های بی‌اساس درباره حرکت ایران به سمت سلاح هسته‌ای در راستای همان فضاسازی‌های سیاسی گذشته است و مقامات آمریکایی بار‌ها نشان داده‌اند که این مواضع را برای جلب رضایت رژیم صهیونیستی مطرح می‌کنند.

فعلاً هیچ گفت‌وگوی هسته‌ای در جریان نیست

سخنگوی وزارت خارجه درباره اظهارات اخیر رافائل گروسی و بحث اصلاحیه‌های پیشنهادی گفت: در حال حاضر هیچ گفت‌وگویی درباره موضوع هسته‌ای در جریان نیست. وی ادامه داد: تغییر مداوم مواضع طرف‌های مقابل روند گفت‌و‌گو‌ها را پیچیده و طولانی می‌کند و طبیعی است که در چنین شرایطی نمی‌توان به جمع‌بندی سریع رسید.

برای هر سناریویی آماده‌ایم

بقائی در واکنش به احتمال درگیری مجدد در منطقه تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران برای هر سناریوی احتمالی آمادگی کامل دارد. وی افزود: اقتضائات منطقه‌ای ایجاب می‌کند که نیرو‌های مسلح و دستگاه‌های ذی‌ربط همواره در وضعیت آماده‌باش باشند و در صورت هرگونه اقدام، پاسخ متناسب داده خواهد شد.

جاه‌طلبی‌های اسرائیل می‌تواند دامنه بحران را گسترش دهد

وی درباره احتمال گسترش تنش‌ها به کشور‌های دیگر منطقه گفت: هیچ احتمالی را نمی‌توان رد کرد و حتی برخی کشور‌های اروپایی نیز در امان نخواهند بود، زیرا رژیم صهیونیستی جاه‌طلبی‌های خود را در قالب ایده‌های توسعه‌طلبانه دنبال می‌کند. سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد: جامعه جهانی باید نسبت به این روند با دقت و حساسیت بیشتری برخورد کند و از بی‌تفاوتی در برابر تجاوزات این رژیم پرهیز شود.

تبادل پیام‌ها ادامه دارد؛ هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده‌ایم

بقائی درباره روند مذاکرات گفت: تبادل پیام‌ها همچنان ادامه دارد، اما هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده‌ایم. وی تصریح کرد: درباره نحوه امضا و شکل نهایی توافق، هیچ تصمیمی اتخاذ نشده و این موضوع به مراحل بعدی مذاکرات موکول شده است.

پیگیری وضعیت صیادان ایرانی ادامه دارد

سخنگوی وزارت خارجه درباره سرنوشت دو صیاد ایرانی در دریای عمان گفت: این موضوع برای ما بسیار مهم است و در حال پیگیری مستمر قرار دارد. وی افزود: پیش از نشست خبری نیز از طریق معاونت کنسولی وزارت خارجه و سفیر عمان موضوع را بررسی کرده‌ایم و روند پیگیری ادامه دارد.