افزایش ۸۰ درصدی سرعت تبدیل گاز ترش با استفاده از فوم‌های دانش‌بنیانی

به گزارش مجله خبری نگار، توسعه صنایع مدرن در جهان امروز، وابستگی عمیق و غیرقابل‌انکاری به حوزه استراتژیک مواد پیشرفته پیدا کرده است؛ حوزه‌ای که از آن به عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان فناوری‌های نوین و موتور محرک انقلاب صنعتی جدید یاد می‌شود. مواد پیشرفته شامل طیف وسیعی از متریال‌های نوین از جمله آلیاژ‌های خاص، نانومواد، سرامیک‌های پیشرفته، پلیمر‌های هوشمند و فوم‌های فلزی متخلخل است که با برخورداری از خواص فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی منحصر‌به‌فرد، تحول کلان صنایعی نظیر هوافضا، تجهیزات پزشکی، نفت، گاز و پتروشیمی را ایجاد کرده‌اند.

در سال‌های اخیر، زیست‌بوم نوآوری و فناوری در ایران شاهد رشد چشمگیری بوده و شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی توانسته‌اند با تکیه بر توان علمی نخبگان و متخصصان خود، جایگاه بسیار خوبی در زمینه تولید و تجاری‌سازی مواد پیشرفته به دست آورند. این شرکت‌های دانش‌محور با پر کردن خلأ تاریخی میان دانشگاه و صنعت، موفق شده‌اند انحصار فناوری‌های پیچیده یا همان های‌تک را که پیش از این تنها در اختیار چند کشور معدود پیشرفته صنعتی بود، بشکنند و محصولات ایران‌ساخت را با کیفیتی رقابتی، استاندارد‌های جهانی و قیمتی مقرون‌به‌صرفه به بازار‌های داخلی و خارجی عرضه کنند. ارزش افزوده بسیار بالای مواد پیشرفته و نقش حیاتی آنها در کاهش وابستگی ارزی و رفع نیاز‌های گلوگاهی، باعث شده تا تمرکز بر تحقیق و توسعه در این بخش به یک اولویت مهم تبدیل شود.

یکی از نمونه‌های موفقیت در حوزه بومی‌سازی مواد پیشرفته، دستاورد‌های شرکت دانش‌بنیان «علوم و فناوری‌های نوین رهیافت» دارای ۹ محصول دانش‌بنیان است که توانسته با اتکا به تیم متخصص خود، گام‌های بلندی در مسیر توسعه فناوری‌های نوین بردارد. کیانوش عسگری، عضو هیئت‌مدیره این شرکت، در توضیح روند شکل‌گیری و ظرفیت‌های این مجموعه دانش‌بنیان در گفت‌و‌گو با «فرهیختگان» گفت: «شرکت ما در سال ۱۳۹۴ تأسیس شد. هسته اصلی شرکت شامل بنده با حدود ۲۶ سال سابقه در صنعت متالورژی و مؤسس بنیاد علوم کاربردی رازی، به همراه دو تن از اساتید برجسته دانشگاه‌های امیرکبیر و دانشگاه تهران است. همچنین ۴ نفر از فارغ‌التحصیلان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی به عنوان عضو ثابت با ما همکاری می‌کنند.» وی با اشاره به اهمیت استقلال فناورانه در تولید مواد پیشرفته، تأکید کرد: «تمامی مراحل تحقیق و توسعه (R&D) این فناوری از صفر تا صد در داخل شرکت و با تکیه بر دانش بومی انجام شده است و در حال حاضر این شرکت روی ۹ محصول و خدمت دانش‌بنیان فعالیت می‌کند.»

عضو هیئت‌مدیره این شرکت دانش‌بنیان در گفت‌و‌گو با «فرهیختگان» درباره جدیدترین محصول این شرکت یعنی تولید بومی «فوم‌های فلزی سلول‌باز» با روشی منحصر‌به‌فرد در جهان خبر داد. این محصول دارای فناوری سطح بالا (High-tech) است که در دسته مواد پیشرفته قرار می‌گیرد، پیش از این تنها در انحصار چند کشور معدود بوده و اکنون با کیفیتی برتر و قیمتی رقابتی در داخل کشور به تولید رسیده است.

کیانوش عسگری، عضو هیئت‌مدیره شرکت دانش‌بنیان «علوم و فناوری‌های نوین رهیافت» در گفت‌و‌گو با «فرهیختگان» از تولید بومی «فوم‌های فلزی سلول‌باز» با روشی منحصر‌به‌فرد در جهان خبر داد و در توضیح این محصول گفت: «محصول ما فوم فلزی سلول‌باز از جنس نیکل و مس است که به صورت متخلخل و با سوراخ‌های راه به در تولید می‌شود. میزان تخلخل و اندازه حفرات در این محصول قابل تنظیم است.» وی افزود: «در کل دنیا، تولید این فوم‌ها تنها در اختیار ۷ الی ۷۸ کشور از جمله چین، آمریکا، کانادا، آلمان، اسپانیا و اخیراً روسیه قرار دارد، با این حال روشی که ما برای تولید به کار گرفته‌ایم کاملاً جدید و در سطح دنیا بی‌نظیر است. این روش امکان تولید قطعه با دقت ابعادی بالا، خواص فیزیکی بسیار بهتر و قیمت تمام شده بسیار ارزان‌تر نسبت به نمونه‌های خارجی را فراهم کرده است. این روش تولید ثبت جهانی شده و حق پتنت آن درحال‌حاضر در اختیار ما قرار دارد.»

از کاربرد‌های فوم سلول‌باز چه می‌دانید؟

عضو هیئت‌مدیره این شرکت دانش‌بنیان با اشاره به کاربرد‌های متنوع این فوم‌ها به‌عنوان سایلنسر (صداخفه‌کن)، کاهنده جریان سیال و مبدل‌های انتقال حرارت سریع، درباره کاربرد ویژه آن در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی گفت: «درحال‌حاضر از این محصول به‌عنوان سایلنسر در ایستگاه‌های انتقال و ورودی گاز شهری استفاده می‌شود. این فوم‌ها در انکلوژر‌ها قرار می‌گیرند تا سرعت و صدای بالای گاز را هنگام ورود به محدوده شهری کاهش داده و به حد استاندارد برسانند.»

وی به یک دستاورد بزرگ در صنعت نفت نیز اشاره کرد و افزود: «برای اولین‌بار در جهان، با همکاری مرکز پژوهش‌های صنعت نفت، از این ساختار‌ها برای تبدیل و شیرین‌سازی گاز ترش استفاده کرده‌ایم. تست‌های پایلوت نشان داد که استفاده از این فوم‌ها پرفورمنس یعنی سرعت تبدیل گاز ترش به شیرین را تا ۸۰ درصد افزایش می‌دهد. همچنین به دلیل سطح ویژه بسیار بالا و وزن کم، موجب صرفه‌جویی عظیم در مصرف برق و انرژی پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها می‌شود که نتایج آن در قالب مقالات جهانی نیز منتشر شده است.»

منبع: فرهیختگان-فاطمه کتابی