پزشکان درباره کالری پنهان در محصولات بدون قند هشدار می‌دهند

به گزارش مجله خبری نگار، محصولاتی که برچسب «بدون قند» یا «صفر» دارند می‌توانند به کاهش قند افزوده در رژیم غذایی کمک کنند، اما این برچسب به تنهایی نشان‌دهنده‌ی کم کالری بودن یا فواید سلامتی محصول نیست. ایزوستیا تمام جزئیات را در اختیار دارد.

به گفته اکاترینا ساخنووا، متخصص غدد درون ریز و تغذیه در مرکز بهداشت اسکاندیناوی، برچسب «بدون قند» به این معنی است که محصول عملاً حاوی هیچ قندی نیست، اما میزان چربی، کالری و سایر اجزای آن ممکن است همچنان بالا باشد. به عنوان مثال، شکلات بدون قند هنوز حاوی کره کاکائو است، در حالی که کوکی‌ها هنوز حاوی آرد و چربی هستند.

این متخصص خاطرنشان کرد که چنین محصولاتی می‌توانند به ویژه برای افرادی که مرتباً نوشیدنی‌های شیرین مصرف می‌کنند، مفید باشند. جایگزینی نوشابه معمولی با نوشابه بدون گاز به شما این امکان را می‌دهد که مقدار قابل توجهی قند و کالری را از رژیم غذایی خود حذف کنید. با این حال، جایگزینی کامل آب با نوشابه بدون گاز توصیه نمی‌شود.

چه مواردی را باید روی برچسب بررسی کرد

ساخنووا توصیه کرد که نه تنها به برچسب «بدون قند» بلکه به میزان کالری، اندازه وعده و مواد تشکیل دهنده نیز توجه کنید. بدون قند به معنای بدون کربوهیدرات نیست: مواد تشکیل دهنده ممکن است شامل شربت، عسل، ملاس، آب میوه غلیظ یا مالتودکسترین باشد.

این متخصص گفت: «الکل‌های قندی - سوربیتول، مالتیتول، زایلیتول و اریتریتول - نیاز به توجه ویژه دارند. وقتی به مقدار زیاد مصرف شوند، می‌توانند باعث نفخ و سایر مشکلات گوارشی شوند.»

به گفته این متخصص غدد درون ریز، برای یک فرد سالم، شیرین کننده‌های مجاز، در صورت مصرف در مقادیر قابل قبول، هیچ تفاوت اساسی در ایمنی ایجاد نمی‌کنند. از جمله رایج‌ترین گزینه‌ها می‌توان به سوکرالوز، استویا، اریتریتول، آسپارتام و آسه سولفام پتاسیم اشاره کرد.

با این حال، آسپارتام برای افراد مبتلا به فنیل کتونوری منع مصرف دارد. برای سایر شیرین‌کننده‌ها، میزان مصرف روزانه قابل قبولی تعیین شده است که معمولاً در یک رژیم غذایی معمولی از آن تجاوز نمی‌شود.

آیا محصولات بدون گلوتن به کاهش وزن کمک می‌کنند؟

به گفته ساخنووا، محصولات بدون قند می‌توانند برای کاهش وزن مفید باشند اگر واقعاً جایگزین غذا‌های پرکالری شوند. این امر به ویژه در مورد نوشیدنی‌های شیرین صادق است، زیرا کالری موجود در آنها به راحتی به رژیم غذایی منظم اضافه می‌شود.

با این حال، خود شیرین‌کننده‌ها منجر به کاهش وزن نمی‌شوند. اگر فرد با افزایش مصرف قند، کمبود آن را جبران کند، این اثر از بین می‌رود. محصولات بدون قند همچنین می‌توانند به افراد مبتلا به دیابت و پیش‌دیابت کمک کنند تا مصرف کربوهیدرات‌های سریع را کاهش دهند، اما پزشک توصیه می‌کند که آب را به عنوان نوشیدنی اصلی روزانه خود حفظ کنید.

این متخصص توضیح داد: «هیچ پاسخ جهانی برای این سوال که آیا یک محصول معمولی با مقدار کمی شکر بهتر از یک نوع شیرین‌شده است یا خیر، وجود ندارد. همه چیز به محصول خاص و میزان مصرف آن بستگی دارد. اگر میزان قند کم باشد، نوع معمولی می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باقی بماند. محصولات بدون قند زمانی منطقی‌تر هستند که محصول اصلی حاوی مقدار زیادی شکر باشد و به طور منظم مصرف شود.»

چرا غذا‌های بدون قند می‌توانند باعث نفخ شوند؟

اولگا چیستیک، پزشک عمومی و متخصص گوارش در مرکز بهداشت اسکاندیناوی، گزارش داد که ناراحتی پس از مصرف محصولات بدون قند اغلب نه با سوکرالوز، آسپارتام یا آسه‌سولفام پتاسیم، بلکه با الکل‌های قندی مرتبط است. سوربیتول، مالتیتول، زایلیتول و مانیتول به میزان کمی در روده کوچک جذب می‌شوند. آنها می‌توانند آب را به روده‌ها جذب کنند و باعث مدفوع شل شوند و پس از پردازش توسط باکتری‌ها در روده بزرگ، منجر به گاز، نفخ و احساس پری شکم شوند.

به گفته‌ی چیستیک، تحمل نسبت به قند‌های الکلی مختلف متفاوت است. اریتریتول به میزان بیشتری در روده‌ی کوچک جذب می‌شود و عموماً بهتر تحمل می‌شود، در حالی که سوربیتول و مانیتول بیشتر احتمال دارد علائم ناخوشایندی ایجاد کنند. زایلیتول و مالتیتول نیز در صورت مصرف زیاد می‌توانند باعث ناراحتی گوارشی شوند.

این متخصص توصیه کرد که افراد مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر مصرف الکل‌های قندی را محدود کنند، زیرا آنها به گروه FODMAP تعلق دارند و حتی در مقادیر نسبتاً کم نیز می‌توانند علائم ایجاد کنند.

محصولات بدون رژیم غذایی چگونه بر میکروبیوتا تأثیر می‌گذارند؟

به گفته‌ی چیستیک، مصرف منظم مقادیر زیادی از غذا‌های حاوی شیرین‌کننده‌ها می‌تواند بر ترکیب میکروبیوتای روده تأثیر بگذارد، اما پیامد‌های سلامتی این تغییرات هنوز مشخص نیست. داده‌های تحقیق قطعی نیستند و پاسخ‌ها ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.

این متخصص اظهار داشت: «برخی از الکل‌های قندی، در حد اعتدال، می‌توانند از باکتری‌های مفید روده پشتیبانی کنند، اما در صورت مصرف بیش از حد، احتمال بروز مشکلات بیشتر است. علاوه بر این، میزان فیبر در رژیم غذایی تأثیر بیشتری بر سلامت میکروبیوتا دارد، بنابراین سبزیجات، حبوبات و غلات کامل همچنان بخش مهم‌تری از رژیم غذایی هستند.»

هیچ هنجار جهانی برای مصرف غذا‌های حاوی شیرین‌کننده توسط افراد سالم وجود ندارد. کارشناسان توصیه می‌کنند که روی احساس خود تمرکز کنید و با وعده‌های کوچک از غذا‌های جدید شروع کنید. اگر نفخ، تغییرات روده یا درد به طور منظم پس از مصرف غذا‌های بدون قند رخ می‌دهد، باید مصرف خود را کاهش داده و با یک متخصص گوارش مشورت کنید.